Варкари

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Варкари latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Аландидан Пандһапурга дини сәфәр кылучы эктари белән шафран байрак алып баручы Варкари.

Варкари (Һинд диненең Вишнуизмның Бхакти рухи традициясендә сампрадайя (рухи хәрәкәт), мәгънәсе Пандһарпур Варины башкаручы, географик яктан Һиндстанның Махараштра штаты белән ассоциацияләнә. Варкари Виттһалга табыналар (ул шулай ук Витхоба буларак мәгълүм, төп Ходай булып Пандһарпур булып тора, аңа Кришнаның формасы буларак карыйлар). Бхакти хәрәкәтенең Варкарилар белән ассоциацияләнгән изгеләргә һәм гуруларга Дньянешвар, Намдэв, Чокһамела, Экнатх, һәм Тукарам, Гадже Маһара керә, алар барысы да Сант титулына ия.

Әһәмияте[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Варкари традициясе 13-енче гасырдан бирле Махараштрада Һинд дине мәдәниятенең өлеше булган, ул шул вакытта Бхакти хәрәкәте вакытында “пантх” формалаштырган (уртак рухи ышанулар һәм практикалар белән кешеләр җәмәгате). Варкарилар якынча илле шагыйрь-изгене “Сант”ларны таныйлар, аларның 500 елдан артык чор эшләре Маһипатиның унсигезенче гасыр һагиографиясендә документацияләнгән булган. Варкари традициясе бу сантларның уртак рухи тапшыру сызыгына карый дип әйтә.[1]

Дини сәфәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Варкари кешеләре Пандһарпурга Пандһарпур Вари дигән ел саен дини сәфәргә баралар, анда алар “Экадаши”да Һинд дине ай календаренең Ашадһа аеның 11-енче көнендә җыелалар, бу якынча Грегориан календаренең июнь ахырыннан июльгә кадәр туры килә. Дини сәфәр кылучылар “Самадһи” (яктыртылу яки “рухи урын”) урыннарыннан изгеләрнең Пандһарпур Вариларын алып баралар. Сантларның палхида “падука”ларын (сандалиларын) алып бару традициясе Тукарамның кече улы Нараян Маһараҗ тарафыннан 1685 елда башланган булган. Дини сәфәрләргә соңрак үзгәртүләр Тукарам тарафыннан 1820-енче елларда һәм Сциндиаларның куртьелары һәм Дньянешвар тугърысы Хайбатравбаба тарафыннан кертелгән булган.[2][3] Виттһалның тугърылары дини сәфәрләрне 14-енче гасырга кадәр башкарганнар. Хәзерге вакытта бөтен Махараштрадан якынча 40 палхи һәм аларның тугърылары шулай итә.[4] Башка дини сәфәр Картика аенда бәйрәм ителә, ул Григориан календаренең ноябрена туры килә. Дини сәфәр кылу вакытында Ринган һәм Дһава була. During the Ринган вакытында Маулинча Ашва дигән җайдагы булмаган изге ат, ул арбада барган изгенең җаны дип ышаныла, пилигримнар рәтләре аша чаба, алар тояклардан кисәкчекләрне тотарга тырышалар һәм башларына шуны сибәләр. Дһава башка төр чабу булып тора, анда һәркем ота һәм бу Тукарам беренче мәртәбә Пандһарпурда гыйбадәтханәне күреп дәртләнеп йөгергән вакыйга искә алына.[5]

Практикалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Варкари хәрәкәтенә Витхобаны табыну һәм вазифага нигезләнгән тормышны ассызыклаучы үзеңне тотыш һәм алкогольдән һәм тәмәкедән арыну, саттвик диета кабул итү, бу модификацияләнгән лакто-вегетариан диета, аңа суган һәм сарымсак керми һәм шулай ук Экадаши көнендә ашаудан тыелу (аена ике мәртәбә), өйрәнчек вакытта целибат (җенси тыелу), кастага һәм байлыкка карамастан барысына да тигезлек һәм гуманлык, Һинд дине текстларын уку, һәр көнне “Һарипатх”ны уку һәм регуляр рәвештә “бхаджан” һәм “киртан” практикасы керә..[6] Варкарилар изге туласи агачыннан ясалган туласи-маланы киеп йөриләр. Варкарилар Ходайга Иң Олы Хакыйкать һәм иҗтимагый тормышта кыйммәтләр дәрәҗәләре һәм кешеләр арасында ахыр чик тигезлек итеп карыйлар. Варкарилар бер-берсе алдында баш ияләр, чөнки “һәркем Брахма” булып тора һәм шәхси корбан, гафу итү, гадилек, тыныч бергә яшәү, көч кулланмау, мәхәббәт һәм тыелуны ассызыклыйлар.[7] Вайшнав Варкарилар өч өстә каш сызыгыннан мәгълүм булырга мөмкин, ике ак гопичандан яки ак балчык арасында кара сызык һәм сандал пастасыннан.[8]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Schomer, Karine; McLeod, W. H., eds (1987). The Sants: Studies in a Devotional Tradition of India. Motilal Banarsidass. pp. 3–4. ISBN 9788120802773. https://books.google.co.uk/books?id=OkKhOivXrhgC. 
  2. The wari tradition. Retrieved on 8 September 2014.
  3. Mokashi, Digambar Balkrishna; Engblom, Philip C (Translator) (1987). Palkhi: An Indian Pilgrimage. Albany: State University of New York Press. p. 18. ISBN 0-88706-461-2. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=-5vIv4oxeh4C&oi=fnd&pg=PA1. 
  4. Hindu.com and page 21 of VidyaOnline.net
  5. Mokashi, Digambar Balkrishna; Engblom, Philip C (Translator) (1987). Palkhi: An Indian Pilgrimage. Albany: State University of New York Press. p. 264. ISBN 0-88706-461-2. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=-5vIv4oxeh4C&oi=fnd&pg=PA1. 
  6. Dikshit, S H (1971). Varkari. Wai Maharashtra: Marathi Vishwakosh. http://marathivishwakosh.maharashtra.gov.in/khandas/khand16/index.php/23-2015-01-15-05-35-16/9948-2012-12-05-07-28-23?showall=1&limitstart=. Retrieved 3 April 2015. 
  7. Meera Kosambi (Editor); Irene Glushkova (author) (2000). "Norms and values in Varkari tradition". Intersections: Socio-cultural Trends in Maharashtra. Orient Blackswan. p. 53. ISBN 978-81-250-1878-0. https://books.google.com/books?id=XU8dmAiaZSgC&pg=PA47. 
  8. Maharashtra State Gazetteers, Volume 23. Directorate of Government Print., Stationery and Publications, Maharashtra State. 1977. p. 947. https://books.google.co.in/books?id=0hFuAAAAMAAJ. "The Vaishnav Varkaris may be known by their three upright brow lines, a black between two white gopichandan or white clay and sandal-paste lines." 

Өстәмә укырга мөмкин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]