Воркута
| Воркута | ||
|---|---|---|
| Ил | Русия | |
| Республика | Коми Республикасы | |
| Шәһәр округы | Воркута | |
| Координатлар | 67°30′00″ т. к. 64°02′00″ кч. о.HGЯO | |
| Нигезләнгән | 1936 | |
| Мәйдан | 30 км² | |
| Мәркәз биеклеге | 180 м | |
| Халык саны | 70 551 кеше | |
| Сәгать кушагы | UTC+4 | |
| Телефон коды | +7 82151 | |
| Почта индексы | 169900 | |
| Рәсми сайт | воркута.рф | |
Воркута (коми Вӧркута, рус. Воркута) — Коми Республикасының төньягындагы шәһәр. Котып аръягындагы иң эре шәһәрләрнең берсе.
Халык саны — 70 551 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 95 866 кеше.[1]
Эчтәлек
География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Воркута Төньяк поляр түгәрәге артында, Сыктывкардан 904 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Төньяк тимер юлының Воркута станциясе.
Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
| Воркута климаты | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 1,1 | 1,2 | 5,3 | 12,0 | 26,5 | 31,0 | 33,8 | 30,0 | 24,2 | 15,6 | 4,8 | 3,5 | 33,8 |
| Уртача максимум, °C | −15,6 | −16,1 | −9,6 | −5,5 | 1,7 | 12,7 | 18,7 | 14,2 | 7,8 | −0,8 | −9,5 | −13,9 | −1,3 |
| Уртача температура, °C | −19,4 | −19,7 | −13,8 | −10 | −1,9 | 7,6 | 13,1 | 9,7 | 4,4 | −3,2 | −13 | −17,4 | −5,3 |
| Уртача минимум, °C | −23,6 | −23,9 | −18,1 | −14,4 | −5,2 | 3,3 | 8,2 | 5,8 | 1,3 | −6,1 | −16,5 | −21,6 | −9,2 |
| Абсолют минимум, °C | −48 | −49,4 | −41 | −38,5 | −26,3 | −8,4 | −1 | −4 | −10,5 | −29 | −45,1 | −52 | −52 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 36 | 34 | 33 | 27 | 35 | 52 | 55 | 63 | 57 | 57 | 40 | 42 | 531 |
| Чыганак: Погода и климат Средние значения за период 1981 — 2010 гг. | |||||||||||||
Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Воркута 1931 елда күмер чыганагы янындагы геологлар бистәсе буларак нигезләнә.
Күмер ятмалыр үзләштерү күбесенчә тоткыннар көчләре белән үткәрелгән. 1938 елда ГУЛаг системасына кергән Воркута хезмәт белән төзәтү лагере (Воркутлаг) оештырыла; 1946 елда Речлаг оештырыла.
1940 елга кадәр — Ненец милли округы составында; шул ук елда Воркутага шәһәр тибындагы бистәсе статусы бирелә.
1953 елда Речлаг тоткыннары восстаниены күтәрәләр.
ССРБ таркалудан һәм чыгару сәнәгатенең кризисы аркасында күп кешеләр шәһәрдән чыгып киткәннәр.
Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
| 1959[2] | 1970[3] | 1979[4] | 1989[5] | 2002[6] | 2010[1] |
|---|---|---|---|---|---|
| 55 668 | 89 742 | 100 210 | 115 646 | 84 917 | 70 551 |
Милли состав: руслар — 77,7%, украиннар — 7,9%, татарлар — 2,9%, комилар — 1,7%, белоруслар — 1,5%, чуашлар — 1,1%, әзериләр — 1,0%.[7]
Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Воркута шәһәр округына керәләр:[8]
- Воркута шәһәре — 70 551 кеше
5 ш.т.б.:
- Воргашор шәһәр тибындагы бистәсе — 12 044 кеше
- Елецкий шәһәр тибындагы бистәсе — 631 кеше
- Заполярный шәһәр тибындагы бистәсе — 1 948 кеше
- Комсомольский шәһәр тибындагы бистәсе — 1 047 кеше
- Северный шәһәр тибындагы бистәсе — 9 023 кеше
Авыл торак пунктлары: халык саны — 613 кеше
- Мескашор — 54 кеше
- Сёйда — 23 кеше
- Сивомаскинский — 525 кеше
- Хановей — 4 кеше
- Елец — 7 кеше
- Никита — 0 кеше
- Юршор — 0 кеше
«Воркута» шәһәр округының мәйданы — 24 400 кв.км, халык саны (2010) — 95 854 кеше.
Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- «Воркутауголь» ААҖ — градообразующее предприятие по добыче угля.
- «Воркутацемент» ААҖ
- Воркута механика заводы
- Азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре: сөт заводы, икмәк комбинаты, болан совхозы.
Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- Питырбур дәүләт таулы институтының филиалы
- Сыктывкар дәүләт университетының филиалы
- Русия мәгариф академиясе филиалы
- Ухта дәүләт техника университетының филиалы
- Заманча һуманитар академиясенең филиалы
Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- ↑ 1,0 1,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
- ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ Численность населения по национальности по городам и районам
- ↑ Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населенных пунктов