Эчтәлеккә күчү

Воркута

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Воркута latin yazuında])
Воркута
рус. Воркута
коми Вӧркута
Нигезләнү датасы 1932
Сурәт
Рәсми исем Варкута, Вӧркута һәм посёлок шахты «Капитальная»
Дәүләт  Россия
Нәрсәнең башкаласы Муниципальное образование городского округа «Воркута»[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Муниципальное образование городского округа «Воркута»[d]
Сәгать поясы UTC+03:00
Халык саны 7000 (1943)[2],
55 668 (1959)[3],
60 000 (1962)[2],
65 000 (1967)[2],
89 742 (1970)[4],
92 000 (1973)[2],
98 000 (1976)[5],
100 210 (1979)[6],
104 000 (1982)[7],
109 000 (1986)[5],
112 000 (1987)[8],
115 646 (1989)[9],
117 000 (1991)[5],
116 000 (1992)[2],
114 000 (1993)[5],
109 000 (1994)[5],
100 800 (1996)[10],
95 900 (1998)[2],
89 800 (2000)[2],
87 100 (2001)[2],
84 917 (2002)[11],
84 900 (2003)[2],
82 000 (2005)[2],
79 200 (2006)[2],
76 600 (2007)[2],
74 300 (2008)[12],
71 402 (2009)[13],
70 548 (2010)[14],
70 500 (2011)[2],
67 100 (2012)[15],
64 353 (2013)[16],
61 638 (2014)[17],
60 368 (2015)[18],
59 231 (2016)[19],
58 133 (2017)[20],
56 088 (2018)[21],
54 223 (2019)[22],
52 776 (2020)[23],
56 985 (2021)[24],
56 131 (2024)[25]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 180 метр
Кардәш шәһәр Антананариву[d], Вологда, Шахты, Киркенес[d], Бөек Новгород һәм Санкт-Петербург
Бүләкләр
Хезмәт Кызыл Байрак ордены
Мәйдан 29,8 км²
Почта индексы 169900
Рәсми веб-сайт воркута.рф(рус.)
Җирле телефон коды 82151
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Карта
 Воркута Викиҗыентыкта

Воркута (коми Вӧркута, рус. Воркута, нен. Варкута) — Коми Республикасының төньягындагы шәһәр. Котып аръягындагы иң эре шәһәрләрнең берсе.

Халык саны — 70 551 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 95 866 кеше.[26]

2021 елның 10 сентябреннанХезмәт даны шәһәре.[27]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Воркута Төньяк поляр түгәрәге артында, Сыктывкардан 904 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Төньяк тимер юлының Воркута станциясе.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Воркута климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 1,1 1,2 5,3 12,0 26,5 31,0 33,8 30,0 24,2 15,6 4,8 3,5 33,8
Уртача максимум, °C −15,6 −16,1 −9,6 −5,5 1,7 12,7 18,7 14,2 7,8 −0,8 −9,5 −13,9 −1,3
Уртача температура, °C −19,4 −19,7 −13,8 −10 −1,9 7,6 13,1 9,7 4,4 −3,2 −13 −17,4 −5,3
Уртача минимум, °C −23,6 −23,9 −18,1 −14,4 −5,2 3,3 8,2 5,8 1,3 −6,1 −16,5 −21,6 −9,2
Абсолют минимум, °C −48 −49,4 −41 −38,5 −26,3 −8,4 −1 −4 −10,5 −29 −45,1 −52 −52
Явым-төшем нормасы, мм 36 34 33 27 35 52 55 63 57 57 40 42 531
Чыганак: Погода и климат Средние значения за период 1981 — 2010 гг.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Воркута 1931 елда күмер чыганагы янындагы геологлар бистәсе буларак нигезләнә.

Күмер ятмалыр үзләштерү күбесенчә тоткыннар көчләре белән үткәрелгән. 1938 елда ГУЛаг системасына кергән Воркута хезмәт белән төзәтү лагере (Воркутлаг) оештырыла; 1946 елда Речлаг оештырыла.

1940 елга кадәр — Ненец милли округы составында; шул ук елда Воркутага шәһәр тибындагы бистәсе статусы бирелә.

1943 елда шәһәр статусын ала.

1953 елда Речлаг тоткыннары восстаниены күтәрәләр.

ССРБ таркалудан һәм чыгару сәнәгатенең кризисы аркасында күп кешеләр шәһәрдән чыгып киткәннәр.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1959[28] 1970[29] 1979[30] 1989[31] 2002[32] 2010[26]
55 668 89 742 100 210 115 646 84 917 70 551

Милли состав: руслар — 77,7%, украиннар — 7,9%, татарлар — 2,9%, комилар — 1,7%, белоруслар — 1,5%, чуашлар — 1,1%, әзериләр — 1,0%.[33]

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Воркута шәһәр округына керәләр:[34]

  • Воркута шәһәре — 70 551 кеше

5 ш.т.б.:

  1. Воргашор шәһәр тибындагы бистәсе — 12 044 кеше
  2. Елецкий шәһәр тибындагы бистәсе — 631 кеше
  3. Заполярный шәһәр тибындагы бистәсе — 1 948 кеше
  4. Комсомольский шәһәр тибындагы бистәсе — 1 047 кеше
  5. Северный шәһәр тибындагы бистәсе — 9 023 кеше

Авыл торак пунктлары: халык саны — 613 кеше

  1. Мескашор — 54 кеше
  2. Сёйда — 23 кеше
  3. Сивомаскинский — 525 кеше
  4. Хановей — 4 кеше
  5. Елец — 7 кеше
  6. Никита — 0 кеше
  7. Юршор — 0 кеше

«Воркута» шәһәр округының мәйданы — 24 400 кв.км, халык саны (2010) — 95 854 кеше.

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Воркутауголь» ААҖ — градообразующее предприятие по добыче угля.
  • «Воркутацемент» ААҖ
  • Воркута механика заводы
  • Азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре: сөт заводы, икмәк комбинаты, болан совхозы.

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Санкт-Петербург дәүләт таулы институтының филиалы
  • Сыктывкар дәүләт университетының филиалы
  • Россия мәгариф академиясе филиалы
  • Ухта дәүләт техника университетының филиалы
  • Заманча һуманитар академиясенең филиалы

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. ОКТМО
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Народная энциклопедия «Мой город». Воркута
  3. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полуДемоскоп Weekly.
  4. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.Демоскоп Weekly.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Российский статистический ежегодник. 1994
  6. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.Демоскоп Weekly.
  7. Народное хозяйство СССР 1922-1982 (Юбилейный статистический ежегодник)
  8. Народное хозяйство СССР за 70 летМосква: ЦСУ РСФСР. — 766 бит
  9. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
  10. Российский статистический ежегодник. 1996 год
  11. Всероссийская перепись населения 2002 года. Численность населения субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более
  12. Города Республики Коми. Оценка численности населения на 1 января 2008 года (тысяч человек)
  13. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года
  14. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населённых пунктов
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. Таблица 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктовРосстат, 2013. — 528 бит
  17. Оценка численности населения по городским округам, муниципальным районам, поселениям и городским населённым пунктам Республики Коми на 1 января 2014 года
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года
  19. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года — 2018.
  20. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 годаМосква: Росстат, 2017.
  21. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаМосква: Росстат, 2018.
  22. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года
  23. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года
  24. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)
  25. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2024 годаРосстат, 2024.
  26. 26,0 26,1 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-12-13 
  27. Указ о присвоении почётного звания «Город трудовой доблести».
  28. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  29. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  30. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  31. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  32. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  33. Численность населения по национальности по городам и районам(үле сылтама)
  34. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населенных пунктов(үле сылтама)

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]