Эчтәлеккә күчү

Габделкадыйр Гыйләни

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Габделкадыйр Гыйләни latin yazuında])
гарәп. عبد القادر الجيلاني‎
фар. عبدالقادر گیلانی
Ватандашлык  Габбасиләр хәлифәлеге[d]
Туу датасы 17 март 1078
Туу урыны Амул, Центральный бахш[d], Амоль[d], Мазандаран, Иран
Үлем датасы 14 февраль 1166 (87 яшь)
Үлем урыны Багдад, Гыйрак, Габбасиләр хәлифәлеге[d]
Кабер сурәте
Ата Abu Saleh[d]
Балалар Q31310243?
Ыруг Бану Хашим[d]
Һөнәр төре шагыйрь, фәкыйһ, суфи
Эшчәнлек өлкәсе суфилык
Укытучылары Абу Саид Мубарак Махзуми[d] һәм Ибн Акиль[d]
Шәкертләр Абу Мадьян аль-Ансари[d]
Сәнгать юнәлеше кадирия[d]
Автор буларак авторлык хокуклары халәте автор хокукларына иялек вакыты тәмам[d]
Мәзһәб Хәнбәли һәм Шәфигый
 Габделкадыйр Гыйләни Викиҗыентыкта

Әбү Мөхәммәд Габделкадир ибне Муса ибне Габдулла Гыйләни (гарәп. عبد القادر الجيلاني‎ фар. عبدالقادر گیلانی) 17 март, 1078, Гилан, Иран - 1166, 14 февраль, Багдад, Гыйрак, Габбаси хәлифәте) Хәнбәли һәм Шәфигый мәзһәбенең ислам теологы һәм юристы. Имам һәм суфи Кадири Тарикатенә нигез салучы.

Биография

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәҗәрә

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Аның тулы исеме: Әбү Мөхәммәд ибн Муса ибн Габдулла ибн Яхья ибн Мөхәммәд ибн Давыт ибн Муса ибн Габдулла ибн Муса ибн Габдулла ибн Хәсән ибн Хәсән ибн Али ибн Әбү Талиб ибн Габдел-Мотталиб ибн Хашим .

Балачак еллары

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ул 1078 елның 17 мартында Гиланда (Иран) туган һәм балачагын шунда үткәргән. 1095 елда, 18 яшендә, ул Багдадка китә, анда имам Ибн Гакыйл һәм башка танылган остазлар җитәкчелегендә Хәнбәли мәзһәбен өйрәнүен дәвам итә. Ул фиһһ, хәдис һәм тәфсир өйрәнә. Укуын тәмамлаганнан соң, ул Багдадтан китә һәм 25 ел дәвамында Гыйракның чүлле районнарында йөреп, зәһит булып яши.

Ул 1127 елда Багдадка кайтып, җәмәгать урыннарында вәгазь сөйли башлаганда, 50 яшьтән узган була.

Үлем

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Багдадтагы Имам Габделкадыйр Гиланиның төрбәсе

Ул 1166 елның 12 февралендә, шимбә көнне, 88 яшендә Багдадта вафат була һәм җирләнә.


Әсәрләре:

1) Гунья (тулы исеме: الغنية لطالبي طريق الحق Әл-Гунья ли-талиби тарикый әл-хак). Исемнең тәрҗемәсе: Хакыйкать эзләүчеләр өчен җитәрлек [белем]. Өч томда бастырылган. Алар шәригать нечкәлекләре, литургик практика, гакыйдә, сектантларны өйрәнү, суфичылык, изгеләр тормышы һ.б. кебек мәсьәләләр яктыртыла.

1983 елда китапның тулы басма басмасы басылып чыга, аңа Багдад университеты профессоры Фәрәҗ Тәүфыйк әл-Вәлид киң аңлатмалар бирә.

1995 елда Мөхтәр Холландның китабының биш томлык инглиз теленә тәрҗемәсе Техаста Al-Baz Publishing, Inc. нәшриятында басылып чыга (2008 елда яңадан бастырылган).

2) Әл-Фәтһү әр-Раббани вә әл-Фәйдһү әр-Рахмани الفتح الرباني والفيض الرحماني (Тормыш китабы һәм Аллаһның тормышы) - Шәехнең үз шәкертләренә язган 62 хаты җыентыгы, анда шәригать һәм суфичылык темалары буенча сораулар һәм җаваплар бар. Шәехнең шәкертләре сүзләренчә, автор бу җыентыкны язу өчен табигый кара буяу белән 400 сыя савыты кулланган. Аның сөйләшүләренә (рухи сөйләшүләргә) 70 000 нән артык мәхәллә кешесе килгән. 2019 елда китапның инглиз теленә тәрҗемәсе Әл-Баз нәшриятында басылып чыкты. Тәрҗемәче - Мөхтәр Холланд.

3) Футух әл-Гайб فتوح الغيب (Яшеренне ачу). 78 вәгазь җыентыгы. 2008 елда Ansar Publishing тарафыннан рус теленә тәрҗемә ителгән. 2019 елда китапның инглиз теленә тәрҗемәсе Al-Baz Publishing тарафыннан басылып чыгарылган. Тәрҗемәче: Мухтар Холланд.

4) Җилә әл-Хәтер (тулы исеме Җилә әл-Хәтер мин каләми Шәех Габделкадыйр جلاء الخاطر من كلام الشيخ عبد القادر) 45 вәгазь формасында гакыйдә, этика һәм мистицизм турындагы китап. 2019-нчы елда китапның инглизчә тәрҗемәсе Al-Baz Publishing тарафыннан бастырыла. Тәрҗемәче: Мөхтәр Холланд. 2021-нче елда Safis Publishing тарафыннан кабат бастырыла. Тәрҗемәче: доктор Луай Фатухи.

5) Сирр әл-Асрар ва Мазхар әл-Әнвәр سر الاسار و مظهر الانوار Серләр сере һәм [Илаһи] яктылыкның күренеше

6) Фуйузат әр-раббания الفيوضات الربانية шигырьдәге догалар җыентыгы

7) Кибрит әхмар الکبریت الاحمر Кызыл күкерт (суфилар моны фәлсәфә ташы дип атыйлар, бик серле һәм яшерен нәрсә).

8) Хамсата Ашара Мактубан ("Мәктүбат" дип тә атала). Суфи мәсьәләләре буенча укучыга багышланган 15 хат җыентыгы. Төп нөсхәсе фарсы телендә. Шәех Гали Хисамеддин әл-Моттаки гарәп теленә тәрҗемә иткән. 2014 елда Safis Publishing тарафыннан китапның инглизчә тәрҗемәсе бастырыла. Тәрҗемәче: доктор Луай Фатухи. Тәрҗемәче Мөхтәр Холланд тарафыннан 2019 елда бастырылган.

9) Ад-Далайл әл-Кадирия الدلائل القادرية

10) Гаусия (тулы исеме Әр-Рисаләт әл-Гаусия الرسالة الغوثية)

11) Бәшаир әл-Хәйрат بشائر الخيرات (Яхшы хәбәрләр китабы) Яхшы нәрсәләр турында шатлыклы хәбәр. Китапның инглиз теленә тәрҗемәсе 2019 елда Әл-Баз нәшриятында басылып чыга. Тәрҗемәче: Мөхтәр Холланд.

12) Тәфсир Җиләни. Коръән турында аңлатмалар.

13) Әд-Дуррату әс-Сания الدرر السنية (Ялтыравыклы энҗеләр). 18 вәгазь җыентыгы. 1924 елда китапны Истанбулда Мөхәммәд Сәйфеддин төрек теленә тәрҗемә иткән. 2019 елда китапның инглиз теленә тәрҗемәсе Әл-Баз нәшриятында бастырылган. Тәрҗемәче: Мөхтәр Холланд.

14) Мәлфусат ملفوظات (Әйтелгән сүзләр). Вәгазьләр җыентыгы. 2019 елда китапның инглиз теленә тәрҗемәсе Әл-Баз нәшриятында басылып чыга. Тәрҗемәче Мөхтәр Холланд.

Сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Библиография

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кадири суфи тәртибенең филиаллары һәм оешмалары

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Габделкадыйр_Гыйләни&oldid=5535045