Габдулла Тукай һәйкәле (Мәлләтамак)

Тышкы рәсемнәр
	Һәйкәл янында Тукайның тууына 139 ел тулуга карата әдәби музыкаль чарадан фоторәсемнәр. 26.04.2025.

Тышкы рәсемнәр
	Һәйкәл ачылышыннан фотосурәтләр.

Габдулла Тукай һәйкәле
Габдулла Тукай һәйкәле
Заказчик	Мәлләтамак авыл җирлеге
Дәүләт	Россия
Административ-территориаль берәмлек	Татарстан, Мөслим районы, Мәлләтамак авыл җирлеге һәм Мәлләтамак
Урын	Мәлләтамак мәчете
Бүләк итүче	Рафаэль Юнысов
Багышланган	Габдулла Тукай
Материал төре	бронза[d] һәм кара мәрмәр[d]
Рәсми ачылу датасы	26 апрель 2024
Адрес	423976, Россия Федерациясе, Татарстан Республикасы, Мөслим районы, Мәлләтамак авылы, Тукай урамы, 1 йорт

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Габдулла Тукай һәйкәле (мәгънәләр) битенә күчегез.

Мәлләтамак авылында Габдулла Тукай һәйкәле (рус. Памятник Габдулле Тукаю в селе Мелля-Тамак) ― Татарстанның Мөслим районы Мәлләтамак авыл җирлеге административ үзәге Мәлләтамак авылында урнашкан һәйкәл (бюст). Бөек татар шагыйре Габдулла Тукай (1886-1913) хөрмәтенә куелган.

Тарих

2024 елда Мөслим районы Мәлләтамак авыл җирлеге һәм «Туган як – родные края» агрофирмасы үзәге Мәлләтамак авылында Тукай урамы 1нче йорт адресы буенча урнашкан мәчет каршында төзелгән.

Һәйкәлне ясатуның иганәчесе ― 1950 елда Мәлләтамакта туган, 1993 елдан «Чаллы икмәге» АҖ генераль директоры, РФ атказанган азык-төлек җитештерү хезмәткәре (2007), Яр Чаллы шәһәренең мактаулы гражданы (2005), «Алтын йөрәкле кеше» мактаулы исеменә ия (1999, 2005, 2006) Рафаэль Сөләйман улы Юнысов^[2]. Ул мәчетне, паркны һәм һәйкәлне төзетүне үз өстенә алган, бүген дә иман йортын эшләтү буенча чыгымнарны үзе каплый^[3].

Урыны

Мәлләтамак авылында, Яр Чаллыдан Мөслимгә баручы юлның уң ягында, тау башында, барлык яктан да күренә торган урында салынган^[4].

2004 елда Ураза бәйрәменә ачылган мәчет янәшәсендә Тукай исемендәге парк булдырылган. Әлеге паркта 2024 елда бөек татар шагыйре Габдулла Тукайга һәйкәл (бюст) урнаштырылган.

Тасвирлама

Һәйкәл йөзе белән мәчеткә карап тора. Һәйкәл бронзадан эшләнгән бюсттан һәм кара мәрмәрдән ясалган өч катлы аслыктан гыйбарәт. Бюст Габдулла Тукайның 1908 елдагы фотосурәтендәге образны гәүдәләндерә (Бакый Урманченың Яңа Кырлайда һәм Түбән Камада куелган һәйкәлләрендә дә әлеге фотосурәттәге образ кулланылган)^[5].

Шагыйрьнең бронзадан ясалган бюсты кара мәрмәрдән эшләнгән дүртпочмаклы беренче аслыкка урнаштырылган. Аслыкка кыеклап, «Г. Тукай» дип язылган. Аслык үз чиратында дүртпочмаклы икенче җирлеккә, әлеге җирлек чәчәк утыртырлык итеп эшләнгән тагы бер киңрәк дүртпочмаклы өченче җирлеккә куелган. Һәйкәлнең тирә-ягы төзекләндерелгән: чәчәкләр, куаклар, яшь чыршылар утыртылган^[6], су сибү көйләнгән үлән чәчелгән, һәйкәл янына Былтыр Шүрәленең бармакларын кыстырган бүрәнәне хәтерләтүче агач эскәмияләр куелган. Шулай ук һәйкәл тирәсендәге мәйдан яктыртылган. Яз көне һәйкәл тирәсендәге паркны чистарту өчен өмәләр оештырыла ^[7].

Һәйкәл каршына Мөслим ― Юлтимер (Бакалы ― Яр Чаллы) юлыннан җиңел автомобиль белән кереп туктарга була.

2025 елның 26 апрелендә Тукай һәйкәле янында Габдулла Тукай тууына 139 елга карата әдәби музыкаль чара үткән. Бәйрәмдә район башлыгы Альберт Хуҗин, иганәче Рафаэль Юнысов, халык язучысы, драматург Фоат Садриев, балалар шагыйре Мөҗәһит Әхмәтҗанов, шагыйрә Лилия Садриева һ.б. катнашкан^[8]

Фотогалерея

Мәлләтамак авылында Габдулла Тукай һәйкәле
Мәлләтамак авылының Сөләйман мәчете

Искәрмәләр

↑ https://vk.com/wall600877503_786?ysclid=mcupafk1vr578033772
↑ Юнусов Рафаэль Сулейманович генеральный директор АО «Челны-Хлеб». «Бизнес Online»(рус.)
↑ 20 лет назад начала служить жителям села Мелля-Тамак мечеть «Сулейман». Альберт Хузин ВКонтакте, 2.11.2024
↑ Нәкъ 20 ел элек М.Тамак авылында,тау башында, барлык яктан да күренә торган урында, мәһабәт мәчет салынды. Исполнительный комитет Мелля-Тамакского СП, 2.11.2024
↑ Түбән Камада Тукай һәйкәле. Тукай дөньясы
↑ В Муслюмовском районе посадили деревья. tatarstan.er.ru, 6.05.2024
↑ В рамках акции Весенняя неделя добра был организован субботник по очистке территории парка Тукай. Официальный аккаунт Мелля-Тамакского сельского поселения Муслюмовского муниципального района Вконтакте, 19.04.2024
↑ Мәллә -Тамак авылының Тукай паркында әдәби музыкаль чара үтте. Вконтакте, 26.04.2025

Сылтамалар

Открытие в селе Мелля-Тамак бюста Великого Тукая. Мәлләтамак авылы китапханәсе, 26.04.2024

Моны да карагыз

[_d61b00b19ddae2e8-1] ttps://vk.com/wall600877503_786?ysclid=mcupafk1vr578033772

[2] Юнусов Рафаэль Сулейманович генеральный директор АО «Челны-Хлеб». «Бизнес Online»(рус.)

[3] 20 лет назад начала служить жителям села Мелля-Тамак мечеть «Сулейман». Альберт Хузин ВКонтакте, 2.11.2024

[4] Нәкъ 20 ел элек М.Тамак авылында,тау башында, барлык яктан да күренә торган урында, мәһабәт мәчет салынды. Исполнительный комитет Мелля-Тамакского СП, 2.11.2024

[5] Түбән Камада Тукай һәйкәле. Тукай дөньясы

[6] В Муслюмовском районе посадили деревья. tatarstan.er.ru, 6.05.2024

[7] В рамках акции Весенняя неделя добра был организован субботник по очистке территории парка Тукай. Официальный аккаунт Мелля-Тамакского сельского поселения Муслюмовского муниципального района Вконтакте, 19.04.2024

[8] Мәллә -Тамак авылының Тукай паркында әдәби музыкаль чара үтте. Вконтакте, 26.04.2025

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

к б ү Габдулла Тукайның тормышы, иҗаты һәм хәтере
Биография	Балачак • Җаек чоры • Казан чоры • Соңгы көннәр
Урыннар	Кушлавыч • Кырлай • Өчиле • Җаек • Казан (Мәскәү урамы, 60) • Уфа • Әстерхан • Гурьевка • Троицк • Санкт-Петербург • Нижгар
Оешмалар	«Болгар» номерлары • «Амур» кунакханәсе • «Казан» кунакханәсе • Шәрык клубы • Кызыл мәчет • Мотыйгия мәдрәсәсе • Клячкин шифаханәсе
Гәҗит-журналлар	«Аң» • «Әл-ислах» • «Әл-гасрел җәдит» • «Уклар» • «Фикер» • «Ялт-Йолт» • «Яшен»
Даирәсе	Фатих Әмирхан • Хөсәен Ямашев • Кәбир Бәкер • Әхмәтвафа Бәхтияров • Галиәсгар Камал • Солтан Рахманколый • Гафур Коләхмәтов • Сәгыйть Сүнчәләй • Кәшшаф Патии • Мотыйгулла Төхфәтуллин • Камил Мотыйгый • Шиһаб Әхмәров • Хәбибрахман Зәбири • Фаизә Шәмсетдинова • Шәрифә карчык
Тукай иҗаты	Шигърият • Проза • Публицистика • Балалар әдәбияты • Халык әдәбияты
Тукай иҗатын өйрәнүчеләр	Әхмәт Фәйзи • Хәсән Туфан • Сибгат Хәким • Ибраһим Нуруллин • Иван Пехтелев • Зәкия Рәсүлева • Гөлзада Бәйрәмова • Госман Хәбибуллин • Фәрит Яхин • Мөҗип Низамиев • Гүзәл Төхвәтова
Тукайчы – рәссамнар	Хаҗиморат Казаков • Фәйзрахман Әминов • Тавил Хаҗиәхмәтов •
Хәтер	Аэропорт • Бүләге • Китапханә • Мәгариф оешмасы • Мәйдан • Музейлар (Казан • Җаек • Кушлавыч • Яңа Кырлай) • Вокаль-симфоник поэма • Район • Скверлар (Казан • Чаллы) • Туристик сукмак • Урамнар (Казан • Чаллы • Минзәлә • Уфа • Әлмәт • Белорет • Бөре • Ишембай • Мәләвез • Октябрьски • Стәрлетамак • Нур-Солтан) • Филармония • Һәйкәлләре (Казан (1956) • Казан (1958) • Мәскәү • Санкт-Петербург • Түбән Кама (1991) • Түбән Кама (1992) • Уфа • Чаллы • Чиләбе • Әстерхан • Барда • Әлмәт (1967) • Яңа бистә (Тукай районы) • Мәлләтамак (2024) • Иске Дөреш)