Гватемала
| |||||
| Гватемала милли һимны | |||||
| Рәсми телләр | испан теле[1] | ||||
| Башкала | Гватемала (шәһәр) | ||||
| {{{Җитәкчеләр вазифалары}}} | {{{Җитәкчеләр}}} | ||||
| Халык саны • Бәя • Халык тыгызлыгы | 17 263 239 (2018)[2] | ||||
| ТЭП (номинал) • Барлыгы • Кеше башына |
86 053 079 767 $[3] һәм 95 003 333 381 $[3] $ | ||||
| КПҮИ | 0,627[4] | ||||
| Акча берәмлеге | Гватемала кетсале[d] | ||||
| Интернет-домен | .gt | ||||
| ISO коды | GT | ||||
| ХОК коды | GUA | ||||
| Телефон коды | +502 | ||||
| Сәгать кушаклары | UTC−06:00 һәм America/Guatemala[d][5] | ||||
| Җини коэффициенты | 48,3[6] | ||||
| Балигъ булу яше | 18 яшь | ||||
Гватема́ла (исп. Guatemala), Гватема́ла Җөмһүрияте́ (исп. República de Guatemala [reˈpuβlika ðe ɣwateˈmala]) — Үзәк Америкада урнашкан дәүләт. Башка Үзәк Америка илләре белән чагыштырганда халык саны иң зур. Халык арасында күпчелекне метислар (58 %) һәм индейлар (40 %) тәшкил итә.
Диннәр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Гватемала Конституциясе дин тоту иреген билгели. Католик чиркәве дәүләт дине булмаса да, ул «аерым хокук субъекты» дип танылган, билгеле бер өстенлекләргә ия. Конституция нигезендә, дин әһелләренең бер генә вәкиле дә Президент, вице-президент, хөкүмәт министры яки судья вазифасын били алмый. Конституция майя халкының төп төркемнәренең үз динен тоту хокукларын яклый.
Гватемалада 300 000 спиритизм тарафдары, 20 000 Бәһаи, 9000 ― 12000 буддист, 1200 – 2000 яһүд, 1200 мөселман исәпләнә.
Гватемала милли гимны
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Гватемала милли гимнын (исп. Himno Nacional) үз текстының беренче юлындагы сүзләр буенча “Гватемала – бәхетле!” (исп. ¡Guatemala feliz!) дип тә атыйлар. Ләкин бу исем рәсми рәвештә теркәлмәгән. Гимнның башлангыч сүзләрен Хосе Хоакин Пальма (José Joaquín Palma) язган, ә көен Рафаэль Альварес Овалье (Rafael Álvarez Ovalle) иҗат иткән. Җыр 1896 елда рәсми рәвештә дәүләт гимны буларак расланган. 1934 Хосе Мария Бонилья (José María Bonilla) хакимият тәкъдиме белән гимн текстына үзгәрешләр керткән.
Сигезәр юллы куплетларның дүртесенә дә аерым һәм шул куплетлар эчтәлеген дәвам итүче кушымталар язылган. Гимнның беренче һәм икенче куплетлары бәйсезлеккә ирешергә омтылучы халыклар һәм алар яшәгән төбәкләр өчен бүген дә бик актуаль. Өченче һәм дүртенче куплетлары Гватемаланың эчке милли һәм дәүләти үзенчәлекләренә багышланган.
| Беренче-икенче куплетлар | Беренче һәм икенче
куплетлар тәрҗемәсе |
Өченче-дүртенче куплетлар |
| I ¡Guatemala feliz...! que tus aras
no profane jamás el verdugo; ni haya esclavos que laman el yugo ni tiranos que escupan tu faz. Si mañana tu suelo sagrado lo amenaza invasión extranjera, libre al viento tu hermosa bandera a vencer o a morir llamará. Coro I Libre al viento tu hermosa bandera a vencer o a morir llamará; que tu pueblo con ánima fiera antes muerto que esclavo será.
tú forjaste con mano iracunda, el arado que el suelo fecunda y la espada que salva el honor. Nuestros padres lucharon un día encendidos en patrio ardimiento, y lograron sin choque sangriento colocarte en un trono de amor. Coro II Y lograron sin choque sangriento colocarte en un trono de amor, que de patria en enérgico acento dieron vida al ideal redentor. |
I Гватемала – бәхетле!... Михрабың
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс; Юк коллар, ялаучы богавын, Һәм залим йөзеңә төкермәс. Һәм әгәр бу изге туфрагың Нәҗесләп тапталса иртәгә, Чакырыр азатлык байрагың Җиңәргә йә шәһит китәргә. Беренче кушымта: Чакырыр азатлык байрагың Җиңүгә йә шәһит китәргә. Кол булмас һич горур улларың, Ителсә дә дучар үләргә.
Онытып, алырсың кулларга Бәрәкәт бирүче суканы Һәм кылыч – намусың сакларга. Милли хис ялкынында янган Бабалар тапкан үз бәхетен: Кан коймый, азатлык яулаган Һәм корган мәхәббәт тәхетен. Икенче кушымта: Кан коймый азатлык яулаган Һәм корган мәхәббәт тәхетен, Куәтле булсын дип Ил-Ватан, Тергезгән идеал-өметен. |
III Es tu enseña pedazo de cielo en que prende una nube su albura, y ¡ay! de aquel que con ciega locura sus colores pretenda manchar. Pues tus hijos valientes y altivos, que veneran la paz cual presea, nunca esquivan la ruda pelea si defienden su tierra y su hogar. Coro III Nunca esquivan la ruda pelea si defienden su tierra y su hogar, que es tan solo el honor su alma idea y el altar de la patria su altar.
de dos mares al ruido sonoro, bajo el ala de grana y de oro te adormeces del bello Quetzal. Ave indiana que vive en tu escudo, paladión que protege tu suelo; ¡ojalá que remonte su vuelo, más que el cóndor y el águila real! Coro IV ¡Ojalá que remonte su vuelo, más que el cóndor y el águila real! y en sus alas levante hasta el cielo, Guatemala, tu nombre inmortal. |
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Дәүләт институтлары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Хөкүмәт(исп.)
- Конституция(исп.)
- Туризм министрлыгы
ММЧ
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- "Prensa Libre"
- "Siglo Vientiuno"
- "El Periodico" 2023 елның 15 май көнендә архивланган
Башкасы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Literatura 2006 елның 10 июнь көнендә архивланган(исп.)
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ 143 // Конституция Гватемалы
- ↑ http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=7&sy=2015&ey=2022&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=258&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=
- 1 2 https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD — Бөтендөнья банкы.
- ↑ Отчёт о развитии человечества — Программа развития ООН, 2022.
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/northamerica
- ↑ https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI
