Эчтәлеккә күчү

Гиацинт Риго

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Гиацинт Риго latin yazuında])
кат. Jacint Rigau-Ros i Serra
Сурәт
Имза
Ватандашлык  Франция[1]
 княжество Каталония[d]
Тугандагы исем кат. Jacint Rigau-Ros i Serra
Испан исемендәге икенче фамилия Serra[d]
Туу датасы 18 июль 1659(1659-07-18)[2][3][4]
Туу урыны Перпиньян, княжество Каталония[d], Испан империясе[d][5][6]
Үлем датасы 29 декабрь 1743(1743-12-29)[7][2][8][…] (84 яшь)
Үлем урыны Париж, Франция патшалыгы[5][6]
Ана Maria Serra[d]
Кардәш Gaspard Rigaud[d][9]
Ире яки хатыны Élisabeth de Gouy[d][10]
Һөнәр төре рәссам, пәртеритче, архитектурный чертёжник, рәсемче, сынлы сәнгать эшлеклесе
Эшчәнлек өлкәсе тарихи нәкышь[d]
Башкарган вазыйфа придворный художник[d]
Укытучылары Шарль Лебрен
Шәкертләр Johann Christian Fiedler[d]
Активлык урыны Перпиньян[6], Лион[6], Париж[6] һәм Рим[6]
Файлы артиста по адресу Библиотека Фрика по исследованию искусства[d]
Әсәрләр җыентыгы Штеделевский художественный институт[d], Миннеаполис сәнгать музее[d], Прадо[d], Чикаго сәнгать институты[d], Музей искусств Нельсона-Аткинса[d], Auckland Art Gallery[d], Музей Гетти[d], Виктория милли галереясе[d], АКШ Милли сәнгать галереясе[d], Шевитсә милли тасвирый сәнгать музее[d], Национальная галерея Канады[d], Художественный музей Филадельфии[d], Метрополитен-музей[d][11], М — Музей Лёвена[d], Музей Хиллвуд[d], Syracuse University Art Museum[d], Базельский художественный музей[d], Musée des Beaux-Arts et de la Dentelle d'Alençon[d], Версаль[d], Художественный музей Пикардии[d], Немецкий исторический музей[d], Музей истории Франции[d], Королевский дворец в Варшаве[d], Musei di Strada Nuova[d], Chrysler Museum of Art[d], Художественный музей Северной Каролины[d], Национальная галерея Ирландии[d], Музей искусств[d], Tokyo Fuji Art Museum[d], El Paso Museum of Art[d], Художественный музей Мида[d], Smith College Museum of Art[d], Memorial Art Gallery[d], Sınlı Sänğät Muzeyı, Musée des Beaux-Arts de Tournai[d], Государственный кунстхалле Карлсруэ[d], Museum of Art and History[d], Utah Museum of Fine Arts[d], musée des Beaux-Arts de Valence[d], Musée Thomas-Henry[d], Musée des Beaux-Arts de Carcassonne[d], Musée d'art et d'histoire de Saint-Lô[d], Музей Изобразительного Искусства (Мюлуз)[d], Карнавале[d], Институт искусств Стерлинга и Франсин Кларк[d], Musée des Beaux-Arts de Caen[d], Музей истории искусств[d], Museum of Grenoble[d], Музей Августинцев[d], Музей в Вилянуве[d], Галерея Альбертина[d], Музей изящных искусств Дижона[d], Государственный музей искусств[d], Эрмитаж музее[d], Национальный музей в Варшаве[d], Лионский музей изобразительных искусств[d], Лондон милли галереясе[d], Художественный музей Индианаполиса[d], Национальный музей искусства Каталонии[d], Баварские государственные собрания картин[d], Musée des Beaux-Arts de Dunkerque[d], Вустерский музей искусств[d], Musée Hyacinthe-Rigaud[d], Musée d'art et d'histoire de Saint-Brieuc[d], Королевские музеи изящных искусств[d][12], National Museum Paleis het Loo[d][13], Югары милли сынлы сәнгать мәктәбе[d], Музей изобразительных искусств[d], Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive[d], Гётеборгский художественный музей[d], Cantonal Museum of Fine Arts[d], Musée d'art et d'histoire de Narbonne[d], Кенвуд-хаус[d], Cerralbo Museum[d], Моравская галерея (Брно)[d], Государственные художественные собрания Дрездена[d], Детройтский институт искусств[d], Pinacoteca del Castello Sforzesco[d], Музей Фабра[d], Кунстхаус Цюрих[d], Художественный музей Кливленда[d], Музей Конде[d], Музей Род-Айлендской школы дизайна[d], Музей фюрера[d], Музей французской революции[d], Музей Гране[d], Museo Glauco Lombardi[d], Музей Цимэй[d], Национальный музей искусств Румынии[d], Монреальский музей изящных искусств[d], Gorcums Museum[d], Швейцарский национальный музей Цюрих[d], Музей искусства и истории (Невшатель)[d], Blumenstein Museum[d], Золотурнский художественный музей[d], Uffizi Gallery[d], National Galleries of Palazzo Spinola[d], Museo civico di Tortona[d], Музей герцога Антона Ульриха[d], Курпфальцский музей[d], Herzogliches Museum Gotha[d], Бернский художественный музей[d], Музей Нортона Саймона[d], Museum Kleines Schloss Blankenburg[d], musée des beaux-arts de Tours[d], Musée des Beaux-Arts de Pau[d], Musée des beaux-arts de Nîmes[d], Музей Вальрафа-Рихарца[d], Национальная портретная галерея Швеции[d], Museumslandschaft Hessen Kassel[d], Musée Bossuet[d], Уффици[d], Musée des Beaux-Arts et d'Archéologie de Besançon[d], Коридор Вазари[d], Museum of Brittany[d], Musée de Cambrai[d], Лувр музее, Музей Тессе[d], Замок Морицбург[d], Лотарингский музей[d], Musée des Beaux-Arts d'Angers[d], paintings collection of Musée des beaux-arts de Chartres[d][14], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux[d], Музей Бойманса-ван Бёнингена[d][15], San Antonio Museum of Art[d], Musée des Beaux-Arts de Chartres[d], Musée Grobet-Labadié[d], Musée Antoine-Lécuyer[d], Музей изящных искусств Ренна[d], Коллекция Лихтенштейнов[d], Музей Ариана[d], Женевский музей искусства и истории[d], Musea Brugge[d][16], Палацо Росо (Тревизо), Замок Роше-Севинье[d], Рамбуйе[d], Музей Монтсеррат[d], National Museum of Port-Royal-des-Champs[d], Musée Comtadin-Duplessis[d], Musée d'Allard[d], Museo Nacional de San Carlos[d], Temple Newsam[d], Hatchlands Park[d], Schorr Collection[d], Симферопольский художественный музей[d], Сабауда[d], Музей изящных искусств (Труа)[d], Франция милли китапханәсе[d], Палаццо Корсини аль Парионе[d], Musée des Beaux-Arts d'Orléans[d], Музей изобразительных искусств Роже-Кийо[d], Берлинская картинная галерея[d], Harley Gallery and Foundation[d], Musée Barrois[d] һәм Library-museum of the Comédie-Française[d]
Сәнгать юнәлеше барокко в живописи[d] һәм барокко[17]
Әгъзалык Академия живописи и скульптуры[d]
Жанр тарихи нәкышь[d], портретная живопись[d], портрет[d][6], натюрморт[d][6] һәм дини нәкышь[d][6]
Йогынтысын кичергән Антонис ван Дейк
Бүләкләр
Рәсми веб-сайт hyacinthe-rigaud.com​(фр.)
Сурәтләнә Self-Portrait in a Turban[d]
Автор буларак авторлык хокуклары халәте автор хокукларына иялек вакыты тәмам[d]
Commons Creator бите Hyacinthe Rigaud
 Гиацинт Риго Викиҗыентыкта

Гиаци́нт, искергән язылыш буенча — Гиасент яки Жасен (каталонча: Жасинто), Риго́, Риго-и-Рос, Хиакинф-Франсуа-Оноре, туганда исеме Хиакинф Риго-Рос-и-Серра (француз телендә: Hyacinthe Rigaud, каталон телендә: Jacint Rigaud, né Jacint Francesc Honorat Matias Rigau-Ros i Serra; 1659 елның 18 июле, Перпиньян — 1743 елның 27 декабре, Париж) — академик юнәлешле франко-каталон живописецы, Король-Кояш Людовик XIV хөкеме вакыты “Зур стиле”нең парад «статуар» портретының остасы. Замандашы Николя де Ларжильер белән беррәттән — чорының иң эре портретистларының берсе. 1700 елдан бирле Парижда Король живопись һәм сынчылык академиясе академигы (1684 елдан ассоциацияләнгән әгъза) һәм 1733 елдан ректоры[19][20].

Тәрҗемәи хәле

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Гиацинт Риго 1659 елда Перпиньян шәһәрендә туган булган (Төньяк Каталония, хәзер Көнчыгыш Пиренеи провинциясе, Франция). Руссильоннан (Каталония) чиркәү кирәк-яраклары алтын каплаучы рәссамнар оныгы һәм тегүче Матиас Ригоның улы, ул рәссам Гаспар Ригоның абыйсы булган. Башта ул әтисенең тегүче остаханәсендә өйрәнгән, әмма 1671 елда әтисе үлеменнән соң ул Монпельега Антуан Ранк җитәкчелеге астында живопись өйрәнергә җибәрелгән булган. Аннан соң, дүрт елдан соң ул Лионга күчкән. Нәкъ менә шул шәһәрләрдә ул Рубенс, Ван Дейк, Рембрандт һәм Тицианның фламанд, һолланд һәм итальян живописе белән танышкан, аларның картиналарын ул соңыннан тупламасына җыйган. «Ван Дейк берникадәр вакыт аның бердәнбер остазы булган. Ул армый-талмый аннан күчермәләр ясаган»[21]. Парижга 1681 елда осталыгын камилләштерү максаты белән килеп Людовик XIV хөкеме башында нигезләгән мәшһүр Академияне тәшкил иткән рәссамнарның эшләрен күргән. Киләсе елга ул Рим премиясен откан, әмма корольнең беренче живописецы Шарль Лебренны тыңлап Италиягә бармаган. Лебрен яшь каталонлының әсәрләре белән сокланган һәм аны “тарихи живопись”ка караганда табышлырак жанр, әмма Академиядә лаеклырак саналган портрет живописена багышлар өчен Рим сәяхәтенә бармаска ризалаштырган[22]. 1700 елда Риго комиссиягә тәкъдим ителгән де ла Шапельи әфәнде портреты өчен Король живопись һәм сынчылык академиясенә сайланган булган һәм 1735 елда отставкасына кадәр гамәлдәге академик булып калган. Парижда күбесенчә Гиацинт Ригоның эше гравёрның искиткеч портретына рәхмәтле (1700) живописецның һәм гравёр Пьер Древеның нык дуслыгы корылган. Шуннан бирле Древе архитектор Робер де Кот, живописец Шарль Лебрен һәм тагын бер ышанычлы дус сынчы Антуан Куазевоның портретларын кертеп Ригоның күп портретларын гравирлаган. Риго күп заказлар башкарган, сарай яндагылар, Париж аксөякләре, каһиннәр һәм хәтта өченче катлам шәхесләрен ясаган. Бу “Ван Дейк стилендәге” портретлар “күрелмәгән охшашлык һәм камиллеккә” күрә (Дезалье д’Аржанвиль) зур уңышка ия булган. Заказлар күп булып эшләп бетерә алмыйча 1692 елда рәссам ике ярдәмчене яллаган. Әмма 1690 елда Шарль Лебренның үлеменнән соң корольнең беренче живописецы вазыйфасы Ригога түгел, ә Пьер Миньярга күчкән. Франциянең киләчәк короле Людовик XV Гиацинт Ригодан өч дәвам итеп ясалган парад портреты алган. Өченче портрет өчен рәссам ул вакытларда күрелмәгән 15 мең ливр суммасын сораган. Әмма ләкин 1715 елда иске монарх Людовик XIV үлеме белән балигъ булмаган Людовик XV-тә Регент киңәшмәсе рәисе, корольнең энесе герцог Филипп II Орлеанлы килүе белән Ригоның заказчиклар даирәсе үзгәргән. Герцог итальян рәссамнарына һәм яңа милли сәләтләргә ачык күренгән ләззәт күрсәткән һәм Ригога Париж сарай яныннан тыш һәм чит ил монархларына мөрәҗәгать итәргә туры килгән. Шулай итеп шул ук 1715 ел Гиацинт Риго өчен җимешле ел булган. Август “Көчле”нең варисы, Август II исеме астында Польша короле Парижга килгән. Риго портретында принц-курфюрст, киләчәк Август III тулы буйга, “Дат Филе Ордены отличиелары билгеләре белән мавр янында сунарчы киемендә” тәкъдим ителгән булган. Бу эш өчен кирәк булган 4000 ливрдан тыш Риго шулай ук берничә истәлек медале алган[23]. Гиацинт Риго гомеренең соңгы елларында күп авырган. Ул 1743 елның 27 декабрендә сиксән дүртенче елында үлгән һәм Франциянең күп күренекле фәйләсуфлары, шагыйрьләре, рәссамнары күмелгән Париж Сен-Рок чиркәвендә күмелгән булган. Риго биш рәсми автопортрет калдырган. Ул шулай ук зур китапханә һәм зур картиналар тупланмасы калдырган. Риго итальян һәм төньяк мәктәпләр рәссамнарының әсәрләренең тупланмаларын җыйган, кайбер шедеврлардан күчермә ясаган. Аның тупланмасында Рембрандтның җиде картинасы, Рубенсның, Тицианның дүрт, С. Бурдонның ике картинасы булган[24].

Иҗаты

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Зәңгәр япмада автопортрет. 1696. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама

Гиацинт Риго 1681 елда Парижга килгәч, ул үз чорының күренекле кешеләренең киң живопись галереясен барлыкка китергән. Башта өченче катлам тарафыннан соралган булып, 1688 елдан бирле ул Версаль сарае заказлары буенча эшләгән. Киләсе ярты гасыр ул портретлардан башка бернәрсә дә ясамаган. Ул «француз Ван Дейкы» шөһрәтен казанган. Аның сәнгате “король Людовик XIV-нең беренче живописецы Шарль Лебрен барлыкка китергән “зур стиленең” туры дәвамы булган”[25]. Риго классик чорның иң күренекле француз портретистларының берсе булып санала. Коллеж де Франс профессоры Жак Тюилье шулай дип язган: “Гиацинт Риго “иске режимда” портретистлар буларак зур шөһрәт казанган француз рәссамнарының берсе булган. Бу бәяләмә әсәрләрнең муллыгы белән дә аларның даими камиллеге белән дә ирешелгән булган»[26]. Дезалье де Аржанвиль шулай дип билгеләп үткән: «Ул ясаган бар нәрсәдә хакыйкать балкыган […]. Риго үзенең портретларына шундый охшашлык бирә алган ки, аларга ерактан карап алар тәкъдим иткән кешеләр белән сөйләшүгә кергән сыман»[27]. Француз рәссам-язучы Луи Уртика сүзләре буенча, “Үлгәндә Риго үзе артында бөек персонажлар галереясен калдыра, алар белән күзаллавыбыз Көзгеле залны тутыра; Риго Людовик XIV даны өчен кирәк ул бөеклеген үзе корган хөкем итүенең йогынтысында катнаша»[28]. Ригоның иртә әсәрләрендә Людовик XIV чорының “Зур стиле”нең барлык төп хасиятләре, классицизм һәм барокко элементлары кушылмасы чагылган. Соңрак аның иҗатында күбрәк академизм тенденцияләре чагыла башлаган[29]. Ригоның күп парад портрет эшләрен Пьер Древе бакырда кискеч гравюрасында эшләгән. Барысы кырык бер гравюра мәгълүм, алар арасында король Людовик XIV-нең мәшһүр портреты (1712). Риго үлчәмнәре буенча гаять зур май белән парад портретлары өчен тонирланган кәгазь буенча итальян карандаш һәм акбур белән эре форматлы әзерлек рәсемнәре әзерләгән, һәм Древе портретлар буенча түгел, ә шул рәсемнәр буенча гравирлаган. Әмма Риго бу эшне контрольдә тоткан һәм аны еш төзәткән. Бу дустанә мөнәсәбәтләрдә Пьер Древе гравюралар реализациясе буенча бөтен коммерция ягын үзенә алган[30]. Другим гравёром его картин и другом Риго был Жан Долле.

Галерея

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
  1. ↑ KulturNav — 2016.
  2. 1 2 Hyacinthe Rigaud
  3. ↑ abART
  4. ↑ Hyacinthe Rigaud / мөхәррир B. Delmas, Р. Матис — 2009.
  5. 1 2 Риго Гиацинт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 RKDartists
  7. ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ, ashıq maǵlıwmatlar platforması — 2011.
  8. ↑ Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  9. ↑ Union List of Artist Names — 2017.
  10. ↑ Union List of Artist Names — 2021.
  11. ↑ Метрополитен-музей — 1870.
  12. ↑ https://www.fine-arts-museum.be/nl/de-collectie/artist/rigaud-hyacinthe-1
  13. ↑ Portret van Hans Willem Bentinck, graaf van Portland — 1911.
  14. ↑ http://www.hyacinthe-rigaud.com/catalogue-raisonne-hyacinthe-rigaud/portraits/375-morsztyn-jan-andrzej-de
  15. ↑ Collectie Boijmans Online — 2010.
  16. ↑ https://www.museabrugge.be/collection/work/id/2014_GRO0197_III
  17. ↑ Encyclopædia Britannica
  18. ↑ Guiffrey J. Liste des pensionnaires de l'Academie de France a Rome: donnant les noms de tous les artistes récompensés dans les concours du Prix de Rome de 1663 à 1907 — 1908.
  19. ↑ Neues allgemeines Künstler-Lexicon; oder Nachrichten von dem Leben und den Werken der Maler, Bildhauer, Baumeister, Kupferstecher etc. Bearb. von Dr. G. K. Nagler. — München: E.A. Fleischmann, 1835—1852
  20. ↑ Thieme / Becker. Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. — E.A. Leipzig, 1899
  21. ↑ Kassel. Kunstsammlungen Gemälde Galerie. Inv. GK 1148 & Inv. N° L 91
  22. ↑ Hyacinthe Rigaud. Portrait d’une clientèle [archive] 2023 елның 4 декабрь көнендә архивланган
  23. ↑ Perreau S. Hyacinthe Rigaud (1659—1743), le peintre des rois. — Montpellier: Nouvelles Presses du Languedoc, 2004. — 254 p. (ISBN 2-859-98285-X et 978-2-859-98285-0, OCLC 58986292)
  24. ↑ Perreau S. Les portraits féminins de Hyacinthe Rigaud // L’Estampille -l’Objet d’art. — № 399, février 2005. — Р. 49
  25. ↑ Власов В. Г. Риго, Риго-и-Рос, Хиакинф-Франсуа-Оноре // Стили в искусстве. В 3-х т. — СПб.: Кольна. — Т. 3. — Словарь имён, 1997. — С. 252. — ISBN 5-88737-010-6
  26. ↑ Jacques Thuillier, professeur au Collège de France, membre du Haut comité des célébrations nationales 2023 елның 4 декабрь көнендә архивланган
  27. ↑ Antoine Joseph Dezallier d’Argenville. Abrégé de la vie des plus fameux peintres, avec leurs portraits gravés en taille-douce, les indications de leurs principaux ouvrages, Quelques réflexions sur leurs Caractères, et la manière de connoître les dessins des grands maîtres, vol. IV. — Paris: De Bure, 1745. — Р. 319
  28. ↑ Hourticq L. De Poussin à Watteau. — Paris, 1921
  29. ↑ Власов В. Г., 1997. — С. 252
  30. ↑ Флекель М. И. От Маркантонио Раймонди до Остроумовой-Лебедевой. Очерки по истории и технике репродукционной гравюры XVI—XX веков. — М.: Искусство, 1987. — С. 123

Әдәбият

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Беренчел чыганаклар
Основные исследования
Сүзлекләр һәм энциклопедияләр
Белешмә күрсәткечләре
  • Freitag W. M. Art Books : A Basic Bibliography of Monographs on Artists / Wolfgang M. Freitag, ed.. — 2nd ed.. — New York, London : Garland Publishing, 1997. — P. 349. — XXVI, 542 p. — (Garland Reference Library of the Humanities ; vol. 1264). — ISBN 0-8240-3326-4. — Калып:LCCN. — Калып:OCLC.

Сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Гиацинт_Риго&oldid=4424396