Грета Гарбо

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Грета Гарбо latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
ингл. Greta Garbo
Сурәт
Җенес хатын-кыз[1][2][3]
Ватандашлык Flag of Sweden.svg Швеция
Flag of the United States.svg Америка Кушма Штатлары
Туу датасы 18 сентябрь 1905(1905-09-18)[4][5][6][…]
Туу урыны Katarina church parish[d], Эстүгүлем[d], Стокһолм ләне[d], Швеция[4]
Үлем датасы 15 апрель 1990(1990-04-15)[2][7][8][…] (84 яшь)
Үлем урыны Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары[9]
Үлем төре табигый үлем[d]
Үлем сәбәбе пенивмания һәм бөер эшчәнлегенең җитешсезлеге[d]
Җирләнгән урыны Скугсчүркогорден[d][10]
Кабер сурәте
Ата Karl Alfred Gustafsson[d][4]
Ана Anna Lovisa Johansdotter[d][4]
Кардәш Sven Gustafsson[d] һәм Alva Garbo[d]
Һөнәр төре актёр, кина уйнаманы, театр актеры
Эшчәнлек өлкәсе актёр[d]
Әлма-матер Dramatens elevskola[d]
Активлык урыны Һолливуд[9]
Активлык чорнының башы 1920
Активлык чоры тәмамлануы 1941
Сексуальная ориентация Бисексуальлек[11][12]
Фильмография Greta Garbo filmography[d]
Йогынтысын кичергән Henry G. Bieler[d]
Бүләкләр
Рәсми веб-сайт gretagarbo.com(ингл.)
Нинди вики-проектка керә Wikidata:Project Svenskt kvinnobiografiskt lexikon[d]
Нинди веб-биттә тасвирланган forum.genealogi.se/index.php?topic=76676.0[14] һәм stockholmskallan.stockholm.se/post/30864[15]
Commons-logo.svg Грета Гарбо Викиҗыентыкта

Грета Гарбо (ингл. Greta Garbo, 18 сентябрь 1905(19050918), Стокгольм, Швеция15 апрель 1990, Нью-Йорк, АКШ), чын исеме Грета Ловиса Густафссон (швед. Greta Lovisa Gustafsson) — Швеция һәм Америка актрисасы. 1954 елда кино сәнгатен үстерүгә зур өлеш керткәне өчен Оскар премиясына лаек була.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Карьерасының башы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Булачак актриса 1905 елның 18 сентябрендә Стокгольмда, Швецияда туган. Карл белән Анна Густафссон гаиләсендә өченче бала була. 1918 елда аңа бик якын булган атасы туберкулез авыруыннан вафат була. Грета мәктәпне ташлап китергә мәҗбүр була һәм эшли башлый. Камералар алдында ул беренче тапкыр үзе эшләгән универмаг өчен реклама роликларында күренә. Ахыр чиктә аңа комедия режиссеры Эрик Петчер игътибар итә һәм үзенең „Петер-бродяга“ (1922) яңа картинасында кызга кече генә роль бирә. Картинаның титрларында актриса үз исеме астында телгә алына.

1922-1924 елларда Гарбо Стокгольмда актерлык осталыгына Король драма театры янындагы театр мәктәбендә өйрәнә, аның белән бергә Мими Поллак, Альф Шёберг укыйлар. Шунда ул режиссер Мориц Стиллер белән таныша. Ул шәхсән аның белән шөгыльләнә башлый, кызга матур көр псевдоним уйлап таба — Грета Гарбо — һәм тавышсыз „Сага о Йесте Берлинге“ картинасына төп рольгә чакыра. Нобель премиясе лауреаты Сельма Лагерлёф романының бу экранизациясендә актриса швед актеры Ларс Хансон белән бергә төшә.

Швецияда әнисе белән очрашкач (1939)

Голливуд[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гарбоның иң билгеле тавышсыз картиналары „Агым“ (1926), „Тән һәм газазил“ (1927) һәм „Күңел“ (1927) була. Соңгы ике фильмында ул шул чордагы популяр уенчы Джон Гилберт белән төшә, алар арасында бәйлелек була. Алар өйләнешергә уйлый, әммә Гарбо кире уйлый һәм туйдан баш тарта.

Моннан тыш, актрисаның хатын-кызлар белән романтик бәйләнешләр турында да сүзләр йөри — фаразланган сөяркәләр исемлегендә актриса Луиза Брукс һәм язучы Мерседес де Акоста исәпләнә. Шулай ук аның вакыт-вакыты белән британ фотограф-гомосексуал Сесил Битон белән бәйләнешләре булып ала, моның турында ирнең дөнья күргән көндәлекләреннән билгеле булды.

1931 елда Гарбо Кларк Гейбл белән «Сьюзан Ленокс: падение и взлет» картинасында бергә төшә. Бу аларның бердәнбер уртак фильмы була, моның сәбәбе аларның бер-берсен яратмауда. Гарбо актерның уенын дорфа дип саный, ә Гейбл җавап итеп Гарбоны снобизмда гаепли[16].

Соңыннан ул «Мата Хари» һәм «Гранд-отель» фильмнарында төшә. Һәркайсында ул Беренче дөнья сугышы чорындагы шпионка ролен уйнаса, икенче 1932 елда «Оскар» премиясына лаек була. Бераздан Гарбо контракт шартларына бәйле сәбәпләр аркасында кинода төшми. Ахырда, MGM җитәкчелеге Гарбо өчен аерым хокуклар каралган яңа контракт төзи.

Гарбо кинога Икенче дөнья сугышы төгәлләнгәннән соң әйләнеп кайтырга уйлый, әммә бу ниятен тормышка ашырырга насыйп булмый. Ул киткәннән соң Марлен Дитрих иренә язган хатында шушындый сүзләр бар: «Мин ишеттем, Гарбо кинодан киткән икән... Ярый, мин шатмын. Хәзер мин берүзем калам».

Соңгы еллары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кинодагы карьерасының беренче елларыннан тыш, Грета автографларны сирәк бирә, үзенең фильмнарының премьераларында булмый, фанатларның хатларына җавап һәм интервьюлар бирми.

АКШның махсус хезмәтләренең ачылган архивларынан Гарбо аларның яшерен агенты булуы турында мәгълүмат сенсациягә әверелә. Гарбо Икенче дөнья сугышы чорында фашистларга каршы көрәштә, атап әйткәндә, Данияда яшәгән яһүдләрне коткаруда катнаша.Калып:Кол

Фильмографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Грета Гарбо. Жизнь, рассказанная е самой. М.: Яуза-Бастыргыч, 2013. 288 с. Серия «Уникальная биография женщины-эпохи», 7000 экз., ISBN 978-5-9955-0578-5
  • Н. Я. Надеждин. Грета Гарбо: «искә алу — это жизнь». Биографические рассказы. — 2-е изд. — М.: Майор, Осипенко, 2011. 192 с., Серия «Неформальный биографии», 2000 экз., ISBN 978-5-98551-161-1
  • Софья Бенуа. Грета Гарбо. Исповедь палео ангела. ООО «Издательство Алгоритм», 2013. 288 с. Серия «Женщина, полковая мир», ISBN 978-5-4438-0198-8

Документаль фильмографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Грета Гарбо / Greta Garbo: A Lone Star. Режиссер: Стив Кул / Steve Cole. 2001. Великобритания, США. Продолжительность: 49 мин.
  • Легенды мирового искә алу. Грета Гарбо. Режиссер: Андрей Истратов, алдынгы: Константин Карасик. 2005. Россия. Теплострой, ГТРК Культура. Продолжительность: 26 мин.
  • Гарбо / Garbo. Режиссеры: Кристофер Берд, Кевин Бруну. 2005. США. Длительность: 1 час 25 минут. (Фильм создан к 100-летию со дня рождения Актрисы)
  • Грета Гарбо и Бетте Дэвис. Из истории театра и искә алу. Великие актрисы. Киноны 30-50-х годов XX века. Режиссер: Светлана Аронова. 2013. Россия. Продолжительность: 49 мин.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. OCLC. Record #49322993 // VIAF[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
  3. https://research.frick.org/directory/detail/2531
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Katarina kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0009/C I/38 (1905), bildid: 00006820_00152
  5. Munzinger Archiv — 1913.
  6. Брокгауз энциклопедиясе
  7. Nationalencyklopedin — 1999.
  8. Discogs — 2000.
  9. 9,0 9,1 Алмания дәүләт китапханәсе, Берлин дәүләт китапханәсе, Бавария дәүләт китапханәсе һ.б. Record #118537571 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  10. https://www.svenskagravar.se/gravsatt/45809928Svenska gravar.
  11. Larivière M. Dictionnaire historique des homosexuel-le-s célèbresLa Musardine, 2017. — ISBN 978-2-84271-779-7
  12. Eisner S. Bi: Notes for a bisexual revolution — 1 — Seal Press, 2013. — ISBN 978-1-58005-474-4
  13. Academy Awards Database
  14. Ämne: Garbo, Greta (1905-1990
  15. Greta Gustafsson blir Greta Garbo
  16. Travia at Imdb.com

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]