Григорий Геннади

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Григорий Геннади latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Григорий Геннади
Grigory Gennady.jpg
Туган 18 (30) март 1826 яки 1826[1]
Санкт-Петербург, Русия империясе
Үлгән 26 февраль (9 март) 1880 яки 1880[1]
Санкт-Петербург, Русия империясе
Үлем сәбәбе пневмония
Күмү урыны Новодевичи зираты[d]
Ватандашлыгы Русия империясе
Һөнәре язучы, библиюгрыф

Commons-logo.svg Григорий Геннади Викиҗыентыкта

Григорий Николай улы Геннади (18 март ( 30 март ) 1826 ел, Санкт-Петербург - 26 февраль ( 9 март ) 1880, шунда ук. ) - XIX гасыр рус библиографы, библиофиле һәм тарихчысы. Псевдонимы: Григорий Книжник; шулай ук имзаланган: Г., Г. Г-ди.;

А.С.Пушкин һәм Н.В.Гогольнең беренче библиографы[2]

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Григорий Геннади дворяннардан; аның бабалары греклар булган. Аның бабасы Александр Геннади [3], Русиягә күченеп, Екатерина II кортында хезмәт иткән. Ул Семенов полкы исемлегенә кертелгән һәм бервакыт Император кабинетына китерелгән мех белән эш иткән.Сатып алучылар бу мехларны "Геннади" дип атаган[4] 1810-нчы елда Александр Геннади Россия империясенең дворяннары һәм гербы өчен диплом ала[5] . Атасы Николай Александрович Тышкы эшләр министрлыгында тәрҗемәче булып эшли. 1820-нче елларда ул коллегия киңәшчесе дәрәҗәсе белән отставкага китә һәм нигездә Мәскәүдә яши, анда Колпачный тыкрыгында йорты бар. Ул Плескега өйләнә, ә ул иреннән аерым Лебяжий тыкрыгында яшәгән [6] .

Григорий Геннади балачагын әтинең милегендә, Юшино авылында үткәрә (Смоленск өлкәсе, Сычевский өлкәсе). Башлангыч белемне Сычевский район мәктәбендә алган, аннары ул Мәскәүдәге Леопольд Чермакның шәхси интернатында тәрбияләнгән. [7] 1843 елда ул Мәскәү император университетына укырга керә, аннан 1844 елда Санкт-Петербург император университетына күчә, һәм ул юридик факультетны тәмамлый [8] . 1861-1863 елларда - Смоленск өлкәсенең Сычевский районында дөнья арадашчысы . Ул гомеренең соңгы елларын Алманиядә ( Берлинда һәм Дрезденда) үткәрде. Аның әдәби мохиттә киң танышлары булган. Ул икенче тапкыр генерал-майор А.Б. Куракинның кызына өйләнә. Аның балалары булмый. Ул Санкт-Петербургта, большая Конюшенная урамындагы Виктория кунакханәсендә пневмониядән 54-нче яшендә үлде. Аны Санкт-Петербургтагы Новодевич зиратында җирлиләр. Кабер ташы исән калмаган. [9]

Библиографик эшчәнлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Геннади библиография белән китап белеме белән берләштерә, аңа китап җитештерү, китап сәүдәсе, китап тарихы, библиофиллар һәм журналистика тарихын кертә. Ул библиографияне китап тасвирламасы дип саный, ул фән һәм әдәбият үсеше белән барлыкка килә һәм нәрсә, кайчан һәм кем тарафыннан язылган һәм кайда сакланганын аңлата. Ул 1849 елда П.М. Перевлесскийның «Собрание сочинений известнейших русских писателей» китабына рецензия язып, үзенең библиографик эшчәнлеген башлый, анда А.Д. Кантемир әсәрләрен нәшер итү турында берничә библиографик мәгълүмат тәкъдим итә[10], 1850 еллар ахырына кадәр төрле, еш кына үзара бәйле булмаган төрле тармакларның биографиясе белән шөгыльләнә, «Санкт-Петербург ведомстволары», «Современник», «Отечественные записки», «Москвитянин», «Библиотека для чтения», «Голос» һәм башка тарихи һәм библиографик журналларда актив рәвештә басыла. География, этнография, статистика, тарих, археология, туган якны өйрәнү, рус әдәбияты тарихы буенча 150дән артык библиографик хезмәт авторы. 1860 елларда үзенең —«Справочный словарь о русских писателях и учёных» төп хезмәтен булдыра башлый.

Моннан тыш, Геннади китапларны үзгәртү һәм яңадан бастыру белән дә шөгыльләнә. Алар «Жизнь Ваньки Каина» (1859), «Памятные записки А. В. Храповицкого» (1862)[11], «Записки графа Сегюра о царствовании Екатерины II»(1865)[12]. Пушкин иншаларының Исак басмалары (1 нче басма) үзгәртелде.- 1859; 2 нче басма.( 1869-1871), «Любовь. Сборник эротических стихотворений русских поэтов» (1860).

Геннади репутациясен Пушкин әсәрләрен редакцияләү дәресе күпмедер дәрәҗәдә боза. Шагыйрь язган һәр сүзне саклап калырга тырышып, ул текстка Пушкинның үзе сызып ташлаган юлларын куя. Уку өчен шундый уңышсыз һәм җайсыз басма килеп чыга (гәрчә ул вакытта академик басмаларны булдыру методикасы ахыргача эшләнмәсә дә), хәтта Пушкинның дусты С.А. Соболевский эпиграмма яза:

О ике тамук һәлакате корбаны, Сине Дантес үтерде һәм Геннади нәшер итә.[13]

Басма житерлек тулы булмаган (соңрак бу Санкт-Петербург Цензур комитетының аерым күрсәтмәсе аркасында килеп чыккан).

Гомумән, Геннадиның библиографик эшләре очраклы характердан мәхрүм булмаса да, әлегә кадәр үзенең белешмәлеген саклап кала

Китапханә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Геннади, балачактан ук китапларны яраткан, гомере буе 15000 томнан торган һәм XIX гасыр рус басмаларыннан торган китапханә туплаган. Библиография, әдәбият тарихы, библиография, рус язучыларының биографиясе һ.б. тулысынча тәкъдим ителгән. Геннади үлеменнән соң барлык китаплар (басылган каталог та, элеккеге китапханә дә булмаган ) 1881 елда аның тол хатыны А.Фельтенның картиналар һәм басмалар кибетенә тапшыра [14] һәм соңыннан өлешләр белән сатыла һәм рус культурасы өчен югала.

Иҗтимагый-фәнни эше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1859 елның мартыннан рус әдәбиятын яратучылар җәмгыяте әгъзасы (Мәскәү). [15]
  • Россия географик җәмгыяте әгъзасы.
  • Россия археологик җәмгыяте әгъзасы.
  • Император Мәскәү университетының Россия тарихы һәм борынгы әйберләр җәмгыяте әгъзасы.
  • Рәсәй әдәбият сөючеләр җәмгыяте әгъзасы.
  • Файдалы китаплар тарату җәмгыяте әгъзасы.

Төп әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

«Русские книжные редкости» китабының титул бите.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 Каталог Немецкой национальной библиотеки
  2. Выставка: «Григорий Николаевич Геннади (1826—1880): библиограф, издатель, коллекционер».
  3. У. Г. Иваск. Геннади.
  4. Карау Надель-Червинская М., Червинский П. Энциклопедический мир Владимира Даля: Книга вторая (в 2-х томах): Дикие звери: Том 3. Часть первая / Под общей редакцией М. Надель-Червинской. — 2-е, исправленное и дополненное. — Тернополь: Крок, 2013. — С. 310. — 396 с. — ISBN 978-617-692-069-4.
  5. Герб Геннади.
  6. У. Г. Иваск. Русский биографический словарь : в 25-ти томах.
  7. Фёдоров Г. А. Московский мир Достоевского. Из истории русской художественной культуры XX века / Предисловие С. Г. Бочарова, В. Н. Топорова. — М.: Языки славянской культуры, 2004. — С. 113. — 464 с. — ISBN 5-94457-152-7.
  8. Геннади, Григорий Николаевич // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
  9. Кобак Александр Валерьевич, Пирютко Юрий Минаевич. Исторические кладбища Санкт-Петербурга. — 2-е, исправленное и доработанное. — Москва; Санкт-Петербург: Центрполиграф; Русская тройка-СПб, 2011. — 797 с. — ISBN 978-5-227-02688-0.
  10. Григорий Геннади {{{башлык}}} // Санкт-Петербургские ведомости. — № 243. — С. 978.
  11. Храповицкий Александр Васильевич. Памятные записки А. В. Храповицкого, статс-секретаря императрицы Екатерины Второй / [сост. и ред.] Г. Геннади. — Москва: Унив. тип., 1862. — 294 с.
  12. Сегюр, Луи Филипп. Записки графа Сегюра о пребывании его в России в царствование Екатерины II: (1785—1789) / перевод с французского с замечаниями переводчика. — С.-Петербург: в типографии В. Н. Майкова, 1865. — 386, III с.
  13. Русская эпиграмма (XVIII—XIX вв.) / Предисловие, подготовка текста и примечания Мануйлов В. — Издание третье. — Ленинград: «Советский писатель», 1958. — 416 с.
  14. О. Л. Тараканова, Н. Г. Каменская. Библиографический словарь русских букинистов.
  15. Словарь членов любителей Российской словесности при Московском Университете, 1811 —1911. — Москва: Печатня А. Снигирёвой, 1911. — С. 75. — 342 с.
  16. Геннади, Григорий Николаевич. Список книг о русских монастырях и церквах / сост. Г. Геннади. — СПб.: Тип. Эдуарда Праца, 1854. — 47 с.
  17. Геннади, Григорий Николаевич. Указатель географических, этнографических и статистических статей, помещенных в Губернских ведомостях 1855 года.. — СПб: б.и, 1857?. — 28 с.
  18. Геннади, Григорий Николаевич. Библиотека Императорского Московского университета; О публичных библиотеках в русских городах. — Москва: Унив. типогр., 1858. — 19 с.
  19. Геннади, Г. Н. Литература русской библиографии: Опись библиогр. кн. и ст., изд.в России / Сост. Григорий Геннади. — Санкт-Петербург: в тип. Имп. акад.наук, 1858. — 196 с.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Бабинцев С.М. Геннади архивы . // Совет библиографиясе ", 1955. - V. 39, б. 54-60.
  • Венгров С. А. Геннади, Григорий Николаевич // Венгров С. А. Рәсәй язучылары сүзлегенең чыганаклары - Т .. - СПб .: Тип. Imp.acad. Фәннәр, 1900. - С. 724-725.
  • Гринченко Н. А. Геннади Григорий Николаевич / Н. А. Гринченко // Китапханә энциклопедиясе / Рос. дәүләт б-ка. - Мәскәү: Пашков йорты, 2007. - 298-299 б.
  • Здобнов Н. ИН. ХХ гасыр башына кадәр рус библиографиясе тарихы. - 3 нче басма. Мәскәү: Госкульпросветиздат, 1955. С. 552-556.
  • Иванов М. ИН. Смоленск өлкәсенең коллекционерлары һәм музей эшчеләре (XIX - XX гасырның беренче яртысы): библиографик сүзлек / OGOU VPO SGII. Смоленск, 2011 .-- 120 б.
  • Иваск Г. Григорий Николаевич Геннади: (Тормышка һәм әсәрләргә күзәтү) . М.: Бухгеим, 1913, 63 б.
  • Иваск Г. Геннади Григорий Николаевич / рус библиографик сүзлеге. 4 том: Гаага - Гербель / ред. Н.П.Чулкова. Мәскәү: ред. Имп. Рус. ist. Утраулар, 1914. С. 391-394.
  • Каплинский В. ushбиннан Библиограф [Текст] // Край Смоленский, 2005. - № 1-2. С. 10-19.
  • Равич Л. М. Г. Геннади (1826-1880). - М.: Книга, 1981 .-- 127 б. - (Китап фигуралары)
  • Равич Л. М. Геннади Григорий Николаевич // Рәсәй язучылары. 1800-1917: Библиографик сүзлек / Ч. ред. П. А. Николаев. М.: Сов. энциклопедиясе, 1989. Т. 1: А - Г. С. 537-538.
  • Портрет седьмой. «Испытываю сильные ощущения» / Собиратели книг в России: Вторая половина XIX века / Сост. Л. М. Равич; Рец. А. Э. Мильчин; Худож. В. А. Корольков. — М.: Книга, 1988. — 296 с. — (Деятели книги). — 20 000 экз. — ISBN 5-212-00030-0.
  • Шиченко О. .Әм. Г. Н. Геннадий һәм Россия-Германия библиографик мөнәсәбәтләр: тарихи һәм мәдәни аспект // Яшь галимнәр һәм белгечләрнең XI конференциясе материаллары / СССР Фәннәр академиясенең Б-ка, Л., 1991.
  • Элзон М. "Ярлы корбан" // Ист.-библиог. чыгарылган. 1992. Чыгарылыш. 2.
  • Чолдин М. Н. Г. Геннади һәм рус библиографиясе: яңадан тикшерү // Китапханә. 1975. V. 25. 1.

Архив[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]