Гуаңҗу

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Гуаңҗу latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Гуаңҗу
Guangzhou skyline.jpg
Рәсми исем 广州市
Демоним Cantonese, Cantonaise[1] һәм Cantonais[1]
Дәүләт Flag of the People's Republic of China.svg Кытай
Нәрсәнең башкаласы Гуандун[d], Южная Хань[d] һәм Government of the Republic of China in Guangzhou[d]
Административ-территориаль берәмлек Гуандун[d] һәм Гуандун[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Чжуцзян[d]
Хөкүмәт башлыгы Чэнь Цзяньхуа[d]
Халык саны 13 080 500 кеше кеше (2014)
Административ бүленеше Ливань[d], Юэсю[d], Хайчжу[d], Тяньхэ[d], Байюнь[d], Хуанпу[d], Паньюй[d], Хуаду[d], Luogang District[d], Цзэнчэн[d] һәм Цунхуа[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 21 метр
Сәгать поясы UTC+08:00
Кардәш шәһәр Праһа, Франкфурт, Вилнүс, Истанбул, Сидней, Бари, Кваңҗу, Фукуока, Оита, Винья-дел-Мар, Дурбан[d][2], Арекипа, Сурабая, Ресифи, Окленд, Лос-Анджелес, Лион, Манила, Bangkok, Birminghem, Ванкувер, Линчёпинг[d][3], Окленд-Сити[d], Луҗ, Ноборибецу, Валенсия[4], Дакка һәм Дөбәй
Моның хуҗасы Line 5[d], Zhujiang New Town Automated People Mover System[d], Line 3[d], Line 8[d], Line 4[d], Line 2[d], Line 1[d], Guangfo Metro[d], Line 11[d], Line 13[d], Line 14[d], Line 21[d], Line 6[d], Line 7[d], Line 9[d], Line 18[d], Haizhu Tram[d] һәм Line 22[d]
Чиктәш дәүләтләр Чжаоцин[d], Шэньчжэнь[d] һәм Чжуншань[d]
Мәйдан 7433 км²
Почта индексы 510000
Рәсми веб-сайт gz.gov.cn
Guangdong subdivisions - Guangzhou.svg
Guangzhou montage.png
Җирле телефон коды 20
Нумир тамгасы куды 粤A
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Commons-logo.svg Guangzhou Викиҗыентыкта

Гуаңҗу (кыт. трад. 廣州, гад. 广州, пиньинь: Guǎngzhōu, элек Канто́н исем асында мәгълүм булган[5]) — Кытай Халык Җөмһүрияте шәһәре, Гуаңдуң провинциясенең башкаласы. Аспровинциаль әһәмиятле шәһәр.

Халык саны — 11 071 429 кеше (шәһәрнең үзендә), ~14 000 000 кеше (шәһәртирә зонасы белән, 2013).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Көньяк Кытай диңгезе яр буеннан 110 км ераклыкта, Җуҗаң (Чжуцзян, ягъни «энҗеле») елгасы дельтасында урнашкан.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр б.э.к. 3 гасырдан мәгълүм. Урта гасырларда — эре сәүдә порты. 18 гасырда — чит илләр белән чикле күләмнәрдә сәүдә итү өчен бердәнбер Кытай порты булган. Нәнҗин килешүе буенча (1842) — 5 портлар исәбендә чит ил сәүдәсе өчен ачылган. Инглиз-франк-кытай сугышыннан (1856 — 60) Гуаңҗуда чит ил (инглиз-француз) концессиясе барлыкка килгән. 1938 — 45 еллардла япон оккупациясе астында булган.

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Map
Исем Кытайча Пиньинь Халык
(2010 ел)[6]
Мәйдан
(км2)[7]
Халык
тыгызлыгы
(/км2)[6]
Юэчү районы 越秀区 Yuèxiù Qū 1,157,277 33.80 34,239
Ливән районы 荔湾区 Lìwān Qū 898,204 59.10 15,198
Хайҗу районы 海珠区 Hǎizhū Qū 1,558,663 90.40 17,242
Тәнхе районы 天河区 Tiānhé Qū 1,432,431 96.33 14,870
Байюнь районы 白云区 Báiyún Qū 2,222,658 795.79 2,793
Хуаңпу районы 黄埔区 Huángpù Qū 831,600 484.17 1,717
Панью районы 番禺区 Pānyú Qū 1,764,869 786.15 2,245
Хуаду районы 花都区 Huādū Qū 945,053 970.04 974
Нәнша районы 南沙区 Nánshā Qū 259,899 527.65 493
Җеңчең районы 增城区 Zēngchéng Qū 1,036,731 1,616.47 641
Цоңхуа районы 从化区 Cónghuà Qū 593,415 1,974.50 301
Барлык 12,700,800 7,434.40 1,708

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гуаңҗу — Көньяк Кытайның икътисади үзәкләреннән берсе. Йөк әйләнеше буенча Көньяк Кытайның иң зур порт. Тимер юллар төене, халыкара аэропорт бар. Сәнәгать тарммакларыннан тукымачылык, азык-төлек, гомуим машиналар төзү, кара металлургия, кәгазь, химия, төзелеш материаллары сәнәгатьләре үсеш алган.

Мәдәният[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Берничә югары уку йорт, шул исәптә Сүн Ятсен исемендәге университет (1924), табибият, педагогия, малия-икътисад институтлары, ботаника бакчасы һ.б. бар.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]