Дагстан

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Дагстан
{{{image_flag}}}
Байрак
Coat of Arms of Dagestan.svg
Герб
Map of Russia - Dagestan (Crimea disputed).svg
Ил Русия
Башкала Махачкала
Мәйдан 50 300 км²
Халык саны 3 015 639 кеше кеше (1 гыйнвар 2016)[1]
ISO 3166 коды RU-DA
Сайт e-dag.ru

Дагстан Республикасы (Дагстан, рус. Республика Дагестан, авар. Дагъистаналъул Республика, әзери. Dağıstan Respublikası, дарг. Дагъистанес Республика, ком. Дагъыстан Республикасы, лезг. Дагъустандин Республика, лак. Дагъусттаннал Республика) — Русия байрагы Русия Федерациясе эчендә республика (дәүләт), Русия Федерациясенең субъекты. 1921 елның 20 гыйнварында барлыкка килә. БашкаласыCoat of Arms of Makhachkala.png Махачкала шәһәре.

Көньякта Азәрбайҗан белән, көньяк-көнбатышта Грузия белән, көнбатышта Чичәнстан белән, төньякта Калмыкия белән һәм төньяк-көнбатышта Ставрополь төбәге белән чиктәш.

География. Табигать[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дагстанда ау күле

Дагстанның бик зур туристик потенциалы бар. 30га якын тау түбәсенең биеклеге 4000 мдан артыграк, иң югары ноктасы – Базардүзү түбәсенең биеклеге 4466 м.

Дагстан Каспий диңгезенең көнбатышында урнашкан. Җөмһүриятнең көньягын Кавказ таулары алып тора, төньягында Каспий буе үзәнлеге башлана. Урта өлешеннән Терек һәм Сулак елгалары ага.

Таулар Дагстанның 25,5 мең км² мәйданын биләп тора, барлык территориянең уртача биеклеге 960 м тәшкил итә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Next.svg Төп мәкалә: Дагстан халыклары

Халык саны — 2 737,7 мең кеше (2010). Авыл халкы 57,6 % тәшкил итә, шәһәр халкы — 42,4 % (2009). Халык тыгызлыгы — 53,9 кеше/км² (2009). Дагстан хөкүмәтеннән алынган мәгълүмат буенча җөмһүриятенең тышында даими рәвештә 700 меңнән артык дагыстанлы яши.

Дагстан халыклары телләре дүрт төп тел төркеменә карый.

Ышанучыларның 96 % — мөселманнар: шуларның төрле чыганаклар буенча 96-99 % — сөнниләр, 1-4 % — шигыйләр; 3% — христианнар (православ). Берникадәр яһүдиләр бар.

Туулар — 1000 кешегә 19,5 (Ингушетия һәм Чичәнстаннан соң Русия Федерациясендә 3 урын). Бер хатын-кызга уртача балалар саны — 2,13.

Халык 2002 елда саны,
мең кеше
Аварлар 758,4 (29,4 %)
Даргиннар 425,5 (16,5 %)
Комыклар 365,8 (14,2 %)
Лезгиннар 336,7 (13,1 %)
Лаклар 139,7 (5,4 %)
Руслар 120,9 (4,7 %)
Әзериләр 111,7 (4,3 %)
Табасараннар 110,2 (4,3 %)
Чеченнар 87,9 (3,4 %)
Нугайлар 36,2 (1,4 %)
Рутуллар 24,3 (0,9 %)
Агуллар 23,3 (0,9 %)
Цахурлар 8,2
Әрмәннәр 5,7
Татарлар 4,7
Украиннар 2,9
Яһудилар 1,5
Тау яһудилары 1,1
Саны 1000нән артык булган халыклар күрсәтелгән

Дагстанда туган танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Татарлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]