Даши Намдаков

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Даши Намдаков latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Даши Намдаков
Даши Намдаков.jpg
Туган 16 февраль 1967(1967-02-16) (54 яшь)
Хилокский район[d], Читинская область[d], РСФСР, СССР
Ватандашлыгы Flag of Russia.svg Россия
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Әлма-матер Красноярский государственный художественный институт[d]
Һөнәре сынчы, рәссам

Commons-logo.svg Даши Намдаков Викиҗыентыкта

Дашинима Бальжан улы Намдаков (монг. Намдаг овогтой Балжингийн Дашням; 1967 елның 16 феврале, Укурик авылы, Хилок районы, Чита өлкәсе, ССРБ) — Россия скульпторы, рәссам-график, ювелир һәм дизайнер. Россия сәнгатьләр академиясе академигы (2021; әгъза-корреспонденты 2011). Россия Федерациясенең атказанган рәссамы (2020). Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы.

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Даши Намдаков Бурятиянең Укурик авылында, Забайкалье авылында туа. Тулы исеме — Дашинима («Даши Нима») — бурят теленнән «Уңышлы кояш»[1]. Бальҗан һәм Буда-Ханда Намдаковлар гаиләсендә алтынчы бала була, аларның сигез балалары туа. Әтисе Бальҗан Намдаков — тимерче һәм рәссам, танылган халык остасы, буддист танкалары язу, скульптура, агач кисү, келәм тегү белән шөгыльлән[1].

Дин буенча Намдаков, аның әти-әнисе кебек үк, буддачы булып тора.

Даши Намдаков Улан-Удэ шәһәрендә бурят скульпторы Геннадий Васильевның остаханәсендә эшли башлый.

1905 ел хәтере Мәскәү дәүләт академия сәнгать училищесына укырга керә, тик конкурс буенча узмый һәм Новосибирск инженер-төзелеш институтының(рус.) архитектура факультетына укырга керә, тик тәмамламый, чөнки скульптура белән шөгыльләнергә тиешлеген аңлый[1].

1988 елда Красноярск дәүләт сәнгать институтына(рус.) укырга керә, рәссам һәм скульптор Л. Н. Головницкий, Ю. П. Ишханов[2], А. Х. Боярлиа, Э. И. Пахомовларда укый.

1992 елда институтны тәмамлаганнан соң, Даши Улан-Удэга кайта, ул шунда ук эшен дәвам итә[3]. Ул ювелир остаханәсен ача, анда борынгы курганнар табылдыклары сыман стильләштерелгән скульптур эшләнмәләр ясау белән шөгыльләнә.

2000 елда Иркутскта Даши Намдаковның беренче шәхси күргәзмәсе уза, ул иң югары бәя ала һәм аны данлыклы итә[4].

Иҗат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Даши Намдаков эшләре сәнгать кою, чүкү техникасы һәм катнаш техникада башкарылган. Әшләре бронза, көмеш, алтын, бакыр, кыйммәтле ташлардан, шулай ук сөяк (мамонт казык теше), ат чәченнән һәм агачтан эшләнгән. Скульптура, зәркән эшләнмәләре, графика һәм гобеленнар уникаль автор стиленә ия, аның нигезендә милли мәдәният элементлары, Үзәк Азия традицияләре, будда мотивлары ята[5].

Даша Намдаковның эшләре Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербургтагы Россия этнография музее, Көнчыгыш халыклары сәнгате музее, Мәскәүдә Заманча сәнгать музеенда, дөньяның күп кенә илләре музейларында, шул исәптән «Тибет-Хаус»та (Нью-Йорк) һәм «Сәнгать музее»нда (Гуанчҗу, Кытай) фондларында саклана[6]. Скульптуралар В. В. Путин («Стихия»), М. Ш. Шәймиев («Җайдак»), Ю. М. Лужков, Р. А. Абрамовичның («Кич», «Өлкән сугышчы») шәхси коллекцияләрендә, шулай ук Алмания, Франция, Бельгия, Швейцария, Финляндия, Япония, АКШ, Тайвань шәхси җыелышларында бар[1]. Даши Намдаков эшләре Герһард Шрёдер, кантри-музыка йолдызы Вилли Нельсон, шулай ук актриса Ума Турманда да бар[7].

2004 елдан — Мәскәүдә, 2014 елдан Лондонда яши һәм эшли.

2007 елда режиссер Сергей Бодровның «Монгол» фильмы рәссамы була[8]. Әлеге фильмдагы эше өчен Даши Намдаков «иң яхшы рәссам эше өчен» «Ника» премиясен һәм «Белый слон» Кино белгечләре һәм тәнкыйтьчеләр гильдиясе премиясен ала[9].

2009 елда күргәзмәләр циклы өчен Даши Намдаков мәдәният өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе лауреаты була[10].

2019 елның февралендә Красноярскта Себер федераль университеты янындагы скверда «Трансформация» (TRANSFORMATION) ландшафт скульптурасы урнаштырыла[11].

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бүләкләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Россия Федерациясенең Атказанган рәссамы (2020 елның 21 августы).

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Овечкина И. Вселенная Даши Намдакова // Экономическая газета
  2. Артиллерист, художник и скульптор // WorldRusNews.ru
  3. Корякин О. В казанском кремле поселились «кочевники» // Российская газета. — 2011. — 2 июня.
  4. Намдаков Даши (художник)(үле сылтама) // Кино России
  5. Выставочный проект «Ульгер» в галерее В. Бронштейна в Иркутске. әлеге чыганактан 2016-03-06 архивланды. 2016-02-28 тикшерелде.
  6. Скульптура и графика Даши Намдакова в Третьяковской галерее
  7. Богатых-Корк А. Украшения бурятского мастера носят Ума Турман и Глюкоза // СМ Номер один, № 16 от 26 апреля 2007 года
  8. «Вдохновение — это слово для ленивых» // газета «Информ-Полюс».
  9. Премия Белый слон 2007. Сайт Гильдии киноведов и кинокритиков России.
  10. Выставка в Эрмитаже: «Ностальгия по истокам. Вселенная кочевников Даши Намдакова»
  11. В Красноярске у главного корпуса СФУ установили скульптуру Даши Намдакова Аргументы и факты, 23.02.2019

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Болдохонов К. Вселенная Даши Намдакова // Агинская правда, 16.08.2012
  • Бороноева Т. А. Феномен креативности в изобразительном искусстве Бурятии на рубеже XX–XXI веков // Третий Российский культурологический конгресс с международным участием «Креативность в пространстве традиции и инновации»: Тезисы докладов и сообщений. — СПб.: Эйдос, 2010. — С. 491—492. — 556 с. — ISBN 978-5-904745-10-3.
  • Кистова А. В. Сложная социальная идентичность как основа трансформации художественных традиций // Научное наследие И. И. Соктовевой в свете актуальных проблем современного изобразительного искусства. Материалы Всероссийской научно-практической конференции с международным участием, посвящённой 90-летию со дня рождения И. И. Соктоевой. Улан-Удэ, 26-30 июня 2018 г. / науч. ред. Б. Ц. Гомбоев, отв. ред. Т. В. Кочева. — Улан-Удэ: Бурятский государственный университет, 2018. — С. 162—169. — 232 с. — ISBN 978-5-9793-1241-5.
  • Марц Л. В., Комарова Н. П., Меньшикова М. Л. Даши Намдаков. Скульптура, графика, ювелирное искусство. — М.: М-Сканрус, 2010. — 160 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-91340-011-6.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]