Джон Хопнер
Джон Хопнер (инглиз телендә: John Hoppner; 1758 елның 4 апреле, Лондон — 1810 елның 23 январе, Лондон) — немец килеп чыгышлы инглиз рәссамы, рәсем ясаучы, акварелист, король Георг IV-нең сарай яны живописец-портретисты[13].
Тормышы һәм иҗаты
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Джон Хопнер король Георг III-нең хатыны инглиз королевасы Шарлотта камеристкасы (килеп чыгышы буенча немец хатыны) гаиләсендә туган. Король малайга шулкадәр әтиләрчә кызыксыну һәм яклау күрсәткән ки, Джонның замандашлары аны корольнең никахтан тыш баласы итеп кабул иткәннәр (бу чынбарлыкка туры килмәгән)[14]. Балачагында Джон Король сарай яны капелласының малайлар хорында катнашкан. Әмма балачактан нәфис сәнгатьләргә сәләте булып Георг III рөхсәте белән 1775 елда уку өчен Король художестволар академиясенә күчкән. 1778 елда натурадан рәсем өчен көмеш медаль белән бүләкләнгән булган, ә 1782 елда Академиянең иң югары бүләген – “Король Лир” темасына тарихи живопись өчен алтын медальне алган. 1785 елда Хопнер корольнең өч кече кызының – принцессалар Эмилия, Мария һәм София портретларын барлыкка китерүгә заказ алган [15]. Иҗатының иртә чорында Джон Хопнер пейзаж живописен яраткан, әмма соңрак күбрәк игътибарны портретка биргән. Портретист буларак ул Джошуа Рейнольдсның художество традицияләрнең дәвамчысы булган. Иң уңышлы Лондон портретистларының берсе булып Хопнер сэр Томас Лоуренс кебек живописецка чын көндәшлек күрсәткән. 1789 елда ул Уэльс принцы тәхете варисы, Бөекбританиянең киләчәк короле Георг IV-нең сарай яны рәссамы булган. 1795 елда ул Король художестволар академиясенең әгъзасы булып сайланган булган, шунда 1809 елга кадәр картиналарын күргәзмәгә тәкъдим иткән (барысы Хопнерның 170-тән артык картинасы күргәзмәгә тәкъдим ителгән булган). 1803 елда рәссам Чарлз Уилкин тарафыннан живопись оригиналлары буенча гравирлаган “Хатын-кыз портретлары сериясе”н нәшер иткән, ә 1805 елда – көнчыгыш әкиятләрнең инглиз теленә шигырьләр белән тупламага иллюстрацияләр нәшер иткән. Дж. Хопнер Бөекбританиянең мәдәни һәм сәяси тормышының күп мәшһүр эшлеклеләрнең Вальтер Скотт, Уильям Питт-кечесе, герцог Веллингтонның, адмирал Нельсонның, Йозеф Гайднның һәм башкаларның портретларының авторы булып тора.
Гаилә
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Рәссам төньяк Америка колонияләренең Англиядән бәйсезлегенең актив яклаучысы Америка рәссам-сынчы хатын-кызы Патиенс Райт кызы Фиби Райтка өйләнгән булган. Аларда биш бала булган. Рәссамның улы Ричард Белгрейв Хопнер күренекле живописец-маринист булган.
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Мисс Скиннер бала белән. Кәгазь, пумала, тушь, акварель. Йель британ сәнгате үзәге, Нью-Хейвен, Коннектикут, США
- Юпитер һәм Ио. 1785. Киндер тукыма, май. Художество музее, Денвер, Колорадо, АКШ
- Франкланд кыз туганнар. Як. 1795. Киндер тукыма, май. Милли сәнгать галереясе, Вашингтон
- Ричард Бринсли Шеридан портреты. 1788 һәм 1792 арасында. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
- Георг IV-нең Уэльс принцы буларак портреты. 1790 һәм 1796 арасында. Киндер тукыма, май. Король тупланмасы, Бөекбритания
- Георг IV-нең Уэльс принцы буларак портреты. 1792. Киндер тукыма, май. Уоллес тупламасы, Лондон
- Адмирал лорд Горацио Нельсон. Як. 1800. Киндер тукыма, май. Король флотының Милли музее, Портсмут
- 2-нче Мельбурн виконты Уильям Лэм. 1796. Киндер тукыма, май. Король тупланмасы, Бөекбритания
- Франц Йозеф Гайдн. 1791 һәм 1792 арасында. Киндер тукыма, май. Король тупланмасы, Бөекбритания
- Aдам Дункан, 1-енче виконт Дункан. Як. 1798. Киндер тукыма, май. Милли портрет галереясе, Лондон
- Джейн Элизабет, графиня Оксфорд. 1797. Киндер тукыма, май. Милли галерея, Лондон
- Леди Дебора Нуджент Хопнер. 1795. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
- Мэри Линвуд портреты. Як. 1800. Киндер тукыма, май. Виктория һәм Альберта музее, Лондон
- Генриэтта, графиня Харвуд. 1796. Киндер тукыма, май. Харвуд-хаус, Харвуд
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ KulturNav — 2016.
- 1 2 Encyclopædia Britannica
- ↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 Тасвирый сәнгать әрхибе — 2003.
- ↑ RKDartists
- ↑ John Hoppner — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
- 1 2 Bénézit E., Zeiger-Viallet E., Busse J. Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays
- ↑ https://library.si.edu/art-and-artist-files
- ↑ https://collections.frick.org/people/111/john-hoppner/objects
- ↑ Метрополитен-музей — 1870.
- ↑ Portret van Willem V, prins van Oranje-Nassau (1748-1806) — 1799.
- ↑ Collectie Boijmans Online — 2010.
- ↑ Thieme / Becker. Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. — E.A. Leipzig, 1899
- ↑ Encyclopædia Britannica, 1911
- ↑ Dictionary of National Biography, 1885—1900/Hoppner, John 2024 елның 21 апрель көнендә архивланган
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- McKay, William and W. Roberts: Hoppner, John Hoppner. New edition with supplement and index, London 1914.