Диләрә Әлиева

Ватандашлык	СССР
Туу датасы	14 декабрь 1929
Туу урыны	Тбилиси, Кавказ арты Социалистик Федератив Совет Республикасы[d], СССР
Үлем датасы	19 апрель 1991 (61 яшь)
Үлем урыны	Қох, Азәрбайҗан Совет Социалистик Республикасы, СССР
Үлем сәбәбе	Юл-транспорт казасы
Күмелү урыны	Шәрәфле каберләр аллеясе[d]
Һөнәр төре	әдәбият белгече, сәясәтче, тәрҗемәче, сәяхәтче-тәдкыйкатьче, филолог
Эшчәнлек өлкәсе	кавказоведение[d]
Эш урыны	Институт литературы имени Низами[d] һәм Музей Азербайджанской литературы имени Низами Гянджеви[d]
Башкарган вазыйфа	депутат Верховного Совета Азербайджанской ССР[d]
Әлма-матер	Бакы дәүләт университеты
Академик дәрәҗә	филология фәннәре докторы[d]
Сәяси фирка әгъзасы	Народный фронт Азербайджана[d]
	Диләрә Әлиева Викиҗыентыкта

Википедиядә Әлиева фамилияле башка кешеләр турында мәкаләләр дә бар.

Диләрә Әләкбәр кызы Әлиева (азәрб. Dilarə Ələkbər qızı Əliyeva ; 14 декабрь 1929(19291214), Тифлис — 19 апрель 1991, Ках районы) — Әзербайҗан һәм совет әдәбият галиме, тәрҗемәче, Низами белгече һәм картвелолог, филология фәннәре докторы, Әзербайҗан язучылар берлеге әгъзасы (1960 елдан), Грузия ССРның атказанган сәнгать эшлеклесе. Әзербайҗан ССР Югары Советы депутаты^[2].

Биографиясе

Диләрә Әлиева 1929 елның 14 декабрендә Тбилисида тимерче гаиләсендә туган. Тбилисиның 97 нче урта мәктәбен тәмамлый. Аннары Әзербайҗан дәүләт университетының Көнчыгышны өйрәнү бүлегенә укырга керә^[3].

Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Низами исемендәге тел һәм әдәбият институтында аспирантурага кергәннән соң, ул Грузия ССР Фәннәр академиясенең Шота Руставели исемендәге Грузия әдәбияты институтына җибәрелә. Монда ул «XIX гасыр әдәбиятында Әзербайҗан-Грузин әдәби мөнәсәбәтләренең чагылышы» дигән темага кандидатлык диссертациясе өстендә эшли, аны 1954 елда яклый^[3].

Соңрак Әлиева Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясенең Низами исемендәге Тел һәм әдәбият институтында кече фәнни хезмәткәр, Низами әдәбият музеенда өлкән фәнни хезмәткәр һәм музейның Борынгы дөнья һәм урта гасыр әдәбияты бүлеге мөдире булып эшли. Аннары ул Низами әдәбият институтының әдәби элемтәләр бүлегендә өлкән фәнни хезмәткәр, Низамины өйрәнү бүлегендә өлкән фәнни хезмәткәр һәм институтның әдәби элемтәләр бүлегендә әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, шул ук вакытта бүлек мөдире булып та эшли. 1984 елда ул «Низами һәм грузин әдәбияты» буенча докторлык диссертациясен яклый^[3].

1988 елда, Карабах конфликты башлану белән, Диләрә Әлиева Әзербайҗан халык хәрәкәтенең актив әгъзасы була. Соңрак ул Әзербайҗан Халык фронтының идарә Советы әгъзасы итеп сайлана. Моннан тыш, Диләрә Әлиева Хатын-кызлар хокукларын яклау җәмгыятен оештыручыларның һәм лидерларының берсе була^[2].

Ул Әзербайҗан ССР Югары Советының демократик блок депутаты була^[3]. 1991 елның 19 апрелендә Диләрә Әлиева һәм төрки тел белгече Айдын Мамедов барган машина Ках районында һәлакәткә очрый. Ике галим дә һәлакәттә вафат була^[3].

Диләрә Әлиева Бакыдагы 2 нче почётлы Аллеясында җирләнгән.

Хатын-кызлар хокукларын яклауга багышланган оешма һәм Бакыда бер урам Диләрә Әлиева исеме белән атала^[3]. Әлиева яшәгән бина диварына истәлек тактасы урнаштырылган.

Фәнни эшләре

М. Ф. Ахундов һәм аның грузин әдәбияты белән бәйләнешләре. — «СССР Фәннәр академиясе һәм Закавказье республикалары фәннәр академияләренең социаль фәннәр буенча берләштерелгән фәнни сессиясе материаллары.» Стенографист, доклад. — Баку, Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе, 1957, 687—690 битләр.
Әзербайҗан-Грузин әдәби мөнәсәбәтләре тарихыннан. — Баку, Әзербайҗан ССР Фәннәр академиясе, 1958. 177 б.
Классик Әзербайҗан язучылары Грузия һәм Тбилиси турында. — «Заря Востока», 1958, № 244, 19 октябрь.
Халыклар туганлыгын данлау. [Әзербайҗан-грузин әдәби мөнәсәбәтләре тарихыннан]. — Әдәби Грузия, 1974, № 5, 82-86 б.
Низами һәм грузин әдәбияты. — Б., Элм, 1988. 212 б.

Әзербайҗан теленә тәрҗемәләр

Кардашлар (хикәяләр). Б. : Азәрнешр, 1972, 122 б.
Bir gecənin sevinci (хикәяләр). Б. : Ганжлик, 1977, 82 б.
Арсил Сулакаури . Aşağı-yuxarı (хикәяләр һәм хикәяләр). Б. : 1978, 185 б.
Шота Руставели . Pələng dərisi geymiş pəhləvan . Б. : Эльм, 1978, 201 б.
Миксель Кавакишвили . Torpaq çəkir. Б. : Язычи, 1980, 248 б.
Илья Чавчавадзе . Dilənçinin hekayəti . Б. : Язичи, 1987, 151 б.
Kür Xəzərə qovuşur (Грузия әдәбиятыннан сайлау). Б. : Язичи, 1988, 383 б.

Искәрмәләр

↑ საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი — 2001.
https://wikidata.org/wiki/Track:Q58357743https://wikidata.org/wiki/Track:P4991
1 2 Bu məşhurlarımız yol terroruna qurban gedib (az) // axar.az. — 2014. Архивировано из первоисточника 13 ноябрь 2020.
1 2 3 4 5 6 Sabiq millət vəkillərinin müəmmalı avtoqəzada həlak olmalarından 25 il keçir (az) // interpress.az. — 2016.

[_f17aabaa5e056311-1] საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი — 2001.
https://wikidata.org/wiki/Track:Q58357743https://wikidata.org/wiki/Track:P4991

[axar-2] 1 2 Bu məşhurlarımız yol terroruna qurban gedib (az) // axar.az. — 2014. Архивировано из первоисточника 13 ноябрь 2020.

[interpress-3] 1 2 3 4 5 6 Sabiq millət vəkillərinin müəmmalı avtoqəzada həlak olmalarından 25 il keçir (az) // interpress.az. — 2016.

[1]

[2]

[3]