Диянәт (журнал)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Диянәт (журнал) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Диянәт
دیانت
Диянәт.jpg
Tөр

дини журнал

Формат

'


Гамәлгә куючы

БАССР МДН

Нәшер итүче

Мотыйгулла Гатауллин

Нигезләнде

1926

Публикацияләр туктату

1928

Төп офис

Уфа, Спас ур., 12

«Диянәт» (دیانت, Диянәт – «динлелек, дин тотучылык»[1]) — мөселманнар өчен 1926—1928 елларда Уфада чыгарылган рәсемле, дини мәгърифәт басмасы (журнал).

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1917 елда оешып, 1930-еллар ахырында ябылган БАССР мөселманнарының үзәк диния нәзарәте басма органы булган. Җаваплы мөхәррире һәм нашире — М. Гатаи (мөфти Мотыйгулла Гатауллин). Әлеге басма Мәскәү, Одесса, Уфа басмаханәләрендә нәшер ителгән. Анда дини тәгълимат, үгет-нәсихәт, мәхәлләләр саны, имам-хатиблар, мөәзиннәр турында мәгълүмат, кануннар һәм күрсәтмәләр басылган. Материалның күпчелеге гарәп әлифбасында төрки телдә (төрки-татар телендә)[2], аерым документлар кириллицада рус телендә биреп барылган. Басма эшендә шулай ук мөселман дин эшлеклеләре Мотаһар Камалетдинов, Гыйниятулла Капкаев, Галләметдин Ханисламов һ. б. катнаша.

Журнал программасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Дини вәгазь һәм нәсихәт хакында
  • Дини вә әхлакый тәрбия юллары
  • Дини вә рухани эшләрне алып бару хакында мәгълүмат
  • Дини, хөкеми вә фәлсәфәви мәкаләләр
  • Дин әһеләренең вазифави бурычлары
  • Дини сорауларга җаваплар һәм фәтвалар
  • Дини эшләргә бәйле кануннар, рәсми мәгълүматлар[3].

Яңа тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

БР мөселманнарының диния нәзарәте рәисе Айнур хәзрәт Биргалин башлангычы белән 2019 елның июленнән «Диянәт» (баш. Диәнәт) исемле журнал (янәдән) чыга[4][5]. Мөхәррире — Даян Мәҗитов. Тиражы — ~1 мең. Кварталга 1 мәртәбә чыга. Беренче саны мөфти Нурмөхәммәт Нигъмәтуллин (19462019) истәлегенә багышлана. Штатта татарчага тәрҗемә итүче каралган, җомга хөтбәләре татарча да бирелә[6].

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге: татар әдәбиятында кулланылган гарәп һәм фарсы сүзләре (төзүчеләр К. З. Хәмзин, М. И. Мәхмүтов, Г. Ш. Сәйфуллин). К.: ТКН, 1965, 112нче бит
  2. Тюрки (язык)
  3. Сүз башы. «Диянәт», 1928 ел, № 1
  4. «Диянәт», 2019 ел, № 1. БР мөселманнарының диния нәзарәте сайты, 15.07.2019
  5. Муфтий Башкирии Айнур Биргалин совершил рабочий визит в город Агидель. Официальный сайт духовного управления мусульман РФ, 02.09.2019(рус.)
  6. И. о. главы ДУМ Башкирии Айнур Биргалин: «Говорят, я молодой и злой». mkset.ru, 13.05.2019(рус.)