Зылатаус

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Зылатаус latin yazuında])
(Златоуст битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Зылатаус
Flag of Zlatoust.svg
Coat of Arms of Zlatoust.svg
Герб
Зылатаус (Русия)
Зылатаус
Зылатаус (Чиләбе өлкәсе)
Зылатаус
Ил Русия
Өлкә Чиләбе өлкәсе
Координатлар 55°10′00″ т. к. 59°40′00″ кч. о.HGЯO
Эчке бүленеш юк
Башлык Александр Караваев
Нигезләнгән 1754
Беренче телгә алу 1865
Мәйдан 136,4 км²
Халык саны 174 985 кеше
Сәгать кушагы UTC+6
Телефон коды +7 3513
почта индекслары 456200
Рәсми сайт zlat-go.ru
Бүләкләр Октябрь Инкыйлабы ордены

ЗылатаусЧиләбе өлкәсендә урнашкан шәһәр (1865 елдан), халык саны буенча Чиләбе өлкәсенең өченче шәһәре.

Халык саны — 174 985 кеше.[1]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Әй елгасыда, Чиләбедән 110 километр (тимер юл буенча 160 км), Мәскәүдән 1750 километр (тимер юл буенча 1941 км) ераклыкта урнаша. Зылатаус аша Көньяк Урал тимер юлы һәм М5 «Урал» мәгистрәле уза.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Зылатаус климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Уртача температура, °C −13,7 −13 −7,1 2,5 11,7 17,7 19,0 16,0 9,9 2,1 −7,8 −13,2 2,1
Чыганак: NASA. База данных RETScreen

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Зылатаус 1754 елда тимер ясау, бакыр эретү һәм чуен кою заводлары янында бистә буларак нигезләнгән.

1773—1775 елларда завод эшчеләре Пугачёв күтәрелешендә катнашканнар.

1815 елда монда корал фабрикасы төзелә, 1857 елда корыч кою фабрикасы төзелә.

1865 елдан Зылатаус бер үк исемдәге өязенең үзәге була һәм шәһәр статусын ала.


1917 елның декабрендә шәһәрдә совет хакимияте урнаштырыла; 1918 елның июльдә Кызыл Армия частьләре Зылатаусны ташлыйлар. 1919 елда, Зылатаус операциясе нәтиҗәсендә, Көнчыгыш фронтының 5нче армия частьләре шәһәрне азат итәләр.

1980 елда Зылатаус Октябрь Революциясе ордены белән бүләкләнгән.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[2] 1897[3] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[1]
8 651 20 502 161 342 180 488 197 760 207 794 194 551 174 985

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәрнең төп предприятиеләре:

  • Металлургия заводы
  • Машиналар төзү заводы
  • Локомотивлар депосы
  • Корал фабрикасы

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Көньяк Урал дәүләт университетының филиалы
  • Урал дәүләт элемтә юллары университетының филиалы
  • Заманча һуманитар академиясенең филиалы

Шәһәрдә туганнар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Татарлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фотогалерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]