Иван Тиме

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Иван Тиме latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Иван Тиме
Ivan Avgustovich Time 01.jpg
Туган 11 июль 1838(1838-07-11)
Зылатаус, Ырынбур губернасы, Россия империясе
Үлгән 5 ноябрь 1920(1920-11-05)[1] (82 яшь)
Санкт-Петербург, Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы[d][1]
Күмү урыны Смоленск праваслау зираты[d]
Ватандашлыгы Россия империясе
Әлма-матер Корпус горных инженеров[d]
Һөнәре тау мөһәндисе
Эш бирүче Тау институты[d]

Commons-logo.svg Иван Тиме Викиҗыентыкта

Иван Августович Тиме [2] (11 ( 23 ) июль 1838 , Златуст - 5 ноябрь 1920, Петроград ) - Россия галиме- механик, тау инженеры

Чыгышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Табиб Август Иванович Тим (1794-1869), Урал тау округындагы больницалар инспекторы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1863 елдан) гаиләсендә туа .

Карл Август Тим Лейпциг университетының медицина факультетын тәмамлый 1824 елда ул Россиягә килә. Медицина-хирургия академиясендә табиб исеме өчен имтихан тапшырып, 1826 елда ул хәрби медицина хезмәтенә керә - 2 нче курсант корпусының кече табибы була 1827 елда ул Россия гражданлыгын кабул итә һәм Златуст дәүләт заводлары башлыгы А.Агте кызына, Санкт-Петербургтагы Екатерина институтын тәмамлаган Александра Адольфовнага (1803-1852) өйләнә. 1828 елның апрелендә аларның кызы Анна туа, һәм киләсе ел башында алар Уралга китә - Тим Пермь казу идарәсенең Расторгуев заводларына билгеләнә. 1829 елның декабрендә аны Златоуст корал заводына күчерәләр. Алар Златоустта 1839 елга кадәр яшиләр, Тим Новгород медицина советы инспекторы итеп билгеләнгәннән соң, Казан университетында докторлык диссертациясен яклый. Златоустта җиде бала туган: Владимир (1830-1833); Джордж (1831-1910); Элизабет (1832—?); Николай (1833-1834?); Герман (1835-1915 [3] ); Александра (1836—?) Һәм Иван. София кызы 1840 елның 2 гыйнварында гаилә Новгородка күченгәч туган. 1840-нчы елда Карл Августович Тиме дворянлык дәрәҗәсенә күтәрелә һәм, хатыны һәм балалары белән, Ырынбур губернасының дворян нәселенең өченче өлешенә кертелә.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1858 елда Иван Августович Тиме Санкт-Петербург тау инженерлары корпусын тәмамлый .

1859-1866 елларда Уралдагы заводларда, 1866-70 елларда Донбасс заводларында эшли (кара. Луганск фабрикасы ).

1870-1915 елларда (өзекләр белән) Питырбур дәүләт тау университеты профессоры.

1873-1917 елларда ул Тау фәнни комитеты әгъзасы һәм Санкт-Петербург запасы консультанты.

Фән буларак тау механикасына нигез салучы, пар чүкечләр, тимер әйләндергеч машиналар, су турбиналары һәм тау сәнәгатенең башка машиналарын исәпләү һәм төзү кагыйдәләрен эшли, аларның эшләве өчен төп тәкъдимнәр бирә. Гидротехника, пар двигательләре һәм казаннар буенча классик курслар эшләнә. Тау тармагында су энергиясен куллану буенча тәкъдимнәр эшли.

Ул 1920 елның 5 ноябрендә Петроградта үлә һәм Смоленск зиратына күмелә [4] .

Фәнни әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ул 600 дән артык фәнни хезмәт бастырып чыгара.

Кайбер әсәрләре: «Сопротивление металлов и дерева резанью» (1870), «Мемуар о строгании металлов» (1877) һәм «Образование стружек при пластичных материалах» (1884) металл һәм агач кисү теориясен булдыруда мөһим роль уйнаган. «Практический курс паровых машин» (т.1-2, 1886-87), «Курс гидравлики» (т. 1-2, 1891-94) һәм «Основы машиностроения» (т. 1-2, 1883-85) хезмәтләре машина төзелешен үстерү өчен зур әһәмияткә ия булды.

«Горнозаводская механика. Справочная книга для горных инженеров и техников по горной части» (1879) хезмәте озак еллар Россия казу инженерларының белешмә китабы иде.

Гаиләсе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Хатыны: Варвара Валериановна, кызлыкта Фенина (1852-1928). Аларның балалары:


Варвара Ивановна, кияүдә Абаринова (1874-1944)
Александр Иванович Тиме (1875-1937) - тау инженеры
Дмитрий Александрович (1906-1986) - инженер, беренче хатыны - Тиме, Марина Георгиевна (1913-1999) - Россия Совет рәссамы, график рәссам һәм укытучы.
Анна Ивановна, Гурдова-кияүдә(1877-1972) - актриса, рәссам
Элизавета Ивановна Тиме (1884-1968) - Александринский театрының драматик актрисасы, режиссер, театр укытучысы, РСФСР халык рәссамы (1957)

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 Тиме Иван Августович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  2. В некоторой литературе встречается написание фамилии «Тимме».
  3. Скончался 2 февраля 1915 г., похоронен 4 февраля на Смоленском кладбище (ЦГИА СПб. Ф. 19.— Оп. 127.— Д. 3139.— Л. 74).
  4. ЦГА СПб. Ф. Р-6143.— Оп. 1.— Д. 2313.— Л. 156. Запись № 6991.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Шухардин С. В. Иван Августович Тиме (1838—1920), М.— Л., 1951 (лит.); Русские учёные — основоположники науки о резании металлов. И. А. Тиме… — М., 1952.
  • Григорьев С. В. Биографический словарь. Естествознание и техника в Карелии. — Петрозаводск: Карелия, 1973. — С. 222. — 269 с. — 1000 экз.
  • Рыхляков В. Н. К истории рода Тиме. — Из глубины времен. Вып. 7. — СПб., 1996
  • Тиме Иван Августович // Немцы России. Энциклопедия. Т. 3. — М.: «ЭРН», 2006

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Тиме, Иван Августович // Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание). — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.