Иске Әлем
| Иске Әлем | |
|---|---|
| Дәүләт |
 Россия империясе.svg){kind=small} РСФСР[d] Россия |
| Административ-территориаль берәмлек | Актаныш районы һәм Татарстан |
| Сәгать поясы | UTC+04:00 |
| Халык саны |
88 (1795)[1], 127 (1816)[2], 183 (1834)[2], 249 (1848)[2], 167 (1859)[2], 399 (1870)[2], 252[2], 620 (1905)[2], 746 (1912)[2], 187 (2008) |
| Почта индексы | 423736 |
 | |
Иске Әлем — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы татар авылы.
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Иске Әлем Татарстанның башкаласы Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 310 чакрым, ә район үзәге Актаныштан көньяк-көнбатышка таба 10 чакрым ераклыкта урнашкан[3].
Тарихы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Иске Әлем — Биҗады елгасы янында Кыргыз волосте (1866 елдан - Актаныш волосте) Байсар түбәсе авылы. 1795 елда биредә 88 тархан яши; 1816 елда — 99 «башкорт», 28 типтәр яши. 1834 елда 35 йортта 183 «башкорт» була. 1848 елда 207 «башкорт» һәм 42 типтәр теркәлә. 1859 елда барлык ир-атлар 167 кеше була; 1870 елда - 399 башкорт. 1902 елда барлыгы 525 кеше; 1905 елда — 620 кеше. 1912 елда — 746 «башкорт» һәм типтәрләрдән 33 элеккеге кердәш яши[4]. Кердәшләр мишәрләр һәм типтәрләр була. 1905 елда бакалея лавкасы, хуҗалык кибете, тегермән (1848 ел), 1848 елда мәчет исәпкә алына. 1812нче елгы Ватан сугышында 19нчы «башкорт» полкы составында зауряд-йөз башы, «1812 нче ел истәлегенә» көмеш медале кавалеры Зөбәир Әпсәләмов катнаша[4].
Халкы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1795 елда биредә 88 тархан яши; 1816 елда — 99 башкорт, 28 типтәр яши. 1834 елда 35 йортта 183 башкорт була. 1848 елда 207 башкорт һәм 42 типтәр теркәлә. 1859 елда барлык ир-атлар 167 кеше була; 1870 елда — 399 башкорт. 1902 елда барлыгы 525 кеше; 1905 елда — 620 кеше. 1912 елда — 746 башкорт һәм типтәрләрдән 33 элеккеге кердәш яши[4].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 149 кеше яши[5], шул исәптән:
татарлар — 98,66%,
башка халыклар — 1,34%[5].
Климат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Тәүлек буена һаваның уртача температурасы | ||||||||||||
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[6]. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.[7]
Шәхесләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Әсфәндиярев Ә. Аулы мензелинских башкир — Башкортстан китап нәшрияты.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Әсфәндиярев Ә. Аулы мензелинских башкир — Башкортстан китап нәшрияты.
- ↑ Implementations of the haversine formula in 91 languages at rosettacode.org and in 17 languages on codecodex.com 2018 елның 14 август көнендә архивланган.
- 1 2 3 Чыганакка сылтама өстәү хатасы: Неверный тег
<ref>; для сносокАМБне указан текст - 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.
- ↑ World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna
- ↑ NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International
Чыганаклар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
- Ә. З. Әсфәндиәров. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 241-246. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
.png)
.gif)
