Йолдыз вакыты
| Йолдыз вакыты | |
|---|---|
 | |
 | |
 Йолдыз вакыты Викиҗыентыкта |
2. «Йолдызлы» сәгать теле Кояшка беркетелгән уйдырма циферблатта әйләнә: якынча бер ай эчендә (шкала 06, 07, 08 һәм башкалар) ук 30° га күчә (шкала 0°, 15°, 30° һәм башкалар).
Йолдыз вакыты, s — язгы көн белән көн тигезлеге ноктасының сәгат почмагы. Йолдыз вакыты астрономнар тарафыннан кирәкле объектны күрү өчен телескопны кая юнәлтергә кирәклеген билгеләү өчен файдаланыла.
Билгеләмә
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Урыннарына карап аералар:
- Җирле йолдыз вакыты (ингл. Local Sidereal Time, LST) — билгеле бер урын өчен (җирле меридиан өчен) язгы көн белән көн тигезлеге ноктасының сәгатьлек почмагы.
- Гринвич йолдыз вакыты йәки «Гринвич буенча Йолдызлы вакыты» (ингл. Greenwich Sidereal Time, GST) — Гринвич меридианындагы язгы көн-төн тигезлеге ноктасының сәгать почмагы.
Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, йолдыз вакыты Җирнең әйләнүенә бәйле, шуңа күрә йолдыз вакыты шкаласы тигез түгел.
Язгы көн-төн тигезлег ноктасын билгеләгәндә, нутация төрлечә исәпкә алынырга яки бөтенләй исәпкә алынмаска мөмкин. Моңа карап, чын, квази-дөрес һәм уртача йолдыз вакыты арасында аерма ясала. Беренче очракта, чын язгы көн-төн тигезлеге ноктасы ♈ ist карала, ул прецессион һәм нутацион хәрәкәткә ия. Ул эклиптика яссылыгында озынлыгы буенча гомуми прецессия нәтиҗәсендә елына 50,25" тизлек белән күчә һәм бер үк вакытта нутация аркасында периодик рәвештә тирбәнә. Икенче очракта, квази-дөрес йолдыз вакыты карала, анда нутациянең кыска период өлеше аның исәпләвеннән чыгарыла. Ниһаять, барлык нутацияне чыгарып ташлау уртача йолдыз вакытын билгеләүче язгы көн-төн тигезлеге ноктасын ♈ med бирә.
Шулай итеп без түбәндәгене алабыз:
- Җирле чын йолдыз вакыты (ингл. Local Apparent Sidereal Time, LAST) — билгеле бер урын өчен (җирле меридиан өчен) чын язгы көн-төн тигезлеге ноктасының сәгать почмагы ♈ IST.
- Гринвич чын йолдыз вакыты яки Гринвич буенча чын йолдыз вакыты (ингл. Greenwich Apparent Sidereal Time, GAST) — Гринвич меридианындагы чын язгы көн-төн тигезлеге ноктасының ♈ IST сәгать почмагы.
- Җирле урта йолдызлы вакыт (ингл. Local Mean Sidereal Time, LMST) — язгы көн-төн тигезлеге урта ноктасының сәгат почмагы ♈ уртача .
- Гринвич урта йолдыз вакыты яки Гринвич буенча йолдызлы уртача вакыт (ингл. Greenwich Mean Sidereal Time, GMST) —Гринвич меридианындагы язгы көн-төн тигезлегенең урта ноктасының сәгатьлек почмагы.
Шулай ук карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Калькулятор расчета звёздного времени
- Сферическая астрономия. Звездное время 2008 елның 3 ноябрь көнендә архивланган
- Сферическая астрономия. Связь всемирного и звездного времени 2009 елның 13 май көнендә архивланган
- Время