Кызылъяр (Яшел Үзән районы)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Кызылъяр
Кызылъяр (Яшел Үзән районы) (Русия)
Кызылъяр
Кызылъяр (Яшел Үзән районы) (Татарстан)
Кызылъяр
Ил Русия
Республика Татарстан
Муниципаль район Яшел Үзән районы
Координатлар 55°50′00″ т. к. 48°38′00″ кч. о.HGЯO
Нигезләнгән 1920-еллар
Климат dfb — дымлы континенталь
Халык саны 559 кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды 84371
Почта индексы 423892
Автомобиль коды 16, 116
Русча топонимы Красный Яр

Кызылъяр (шулай ук Атлашкино буларак билгеле) — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча).

Идел елгасының сул ярында, Сумка елгасының уң ярында урнашкан.

2002 елгы исәп буенча халык саны — 617 кеше. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы — 423892.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1920-елларда нигезләнгән.

Риваять[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Атлашкино авылының килеп чыгышы турындагы риваять: XVIII гасырның беренче яртыларында Атлашкин фамиялияле кеше гади көтүче булган һәм мари авылларының берсендә көтү көткән. Берьюлы Себергә тоткыннарны куып барганнар. Саклап озатып баручылар тоткыннарны азга гына ял итәргә Атлашкин көтүеннән ерак түгел генә бер урында туктатканнар. Көтүче янына тоткыннарның берсе якынлаша да аннан бераз гына икмәк сорый. Көтүче аның белән икмәге һәм үзендә булган ашамлыгы белән бүлешә. Рәхмәт буларак тоткын аңа үз серен ача.

Аның сере шундый була: чынлыкта ул бай кеше була һәм аның качырып куйган хәзинәсе була. Тоткын хәзинәне ничек табып булу турында сөйли. Аннары алар тоткын кире кайткан очракта көтүче хәзинәнең яртысын аңа бирәчәк дип килешәләр.

көз җитә, көтүче күмелгән хәзинәне эзләргә чыга. Берзаман ул хәзинәне табуга ирешә. Язга ул үз авылына кире әйләнеп кайта.

Җир һәм крестьяннар сатып алып, көтүче үзенә утар төзетә һәм авылны үз исеме белән “Атлашкино” дип атый.

Демография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
1926 1938 1958 1970 1979 1989 2002 2010
14 45 188 1048 968 663 617 559

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 53%, татарлар — 45%.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы
Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
-10.5 °C -10.6 °C -5.5 °C 4.9 °C 13.5 °C 18.4 °C 20.4 °C 17.9 °C 12.2 °C 4.5 °C -4.4 °C -9.7 °C 4.3 °C

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[1]. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.[2]

Шәхксләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.