Күфи язуы
| Күфи язуы | |
|---|---|
 | |
| ... хөрмәтенә аталган | Күфә |
 Күфи язуы Викиҗыентыкта | |
Күфи язуы (гарәп. الخط كوفي әл-хат күфи - Күфи язуы; рус. Күфическое письмо) - VIII гасыр ахырында Бәсрә һәм Әл-Күфә шәһәрләренә нигез салынганнан соң, Гыйракта барлыкка килгән гарәп язуының иң борынгы формаларының берсе. Күфи язуы барлык гарәп каллиграфиясенең алга таба үсешендә мөһим роль уйный.
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Якынча XI гасырга кадәр [1] кадәр Күфи язылышы Коръәнне күчерү өчен кулланылган төп стиль булган. Моның ачык мисалы - Зәңгәр Коръән. X гасырдан башлап, Күфи язуы әкренләп җиңелрәк һәм тизрәк Нәсех язуы белән алыштырыла. Күфи язмаларын архитектура бизәкләрендә күрергә мөмкин. Әкренләп, бизәкле язмалар үзләренең мәгълүмати мәгънәсен югалткан, һәм XIX гасырдан башлап аларны эпиграфик орнамент дип атыйлар.
Стиль
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Күфи язу стиле бик үзенчәлекле һәм уникаль геометрик пропорцияләрдән тора. Ул горизонталь өслекләрдә язу өчен кулланыла. Металл, ефәк, пыяла, керамика, агач һ.б. материаллардан ясалган. b. материалларны бизәү өчен күпкырлы универсаль ысул [2]
Төрлелеге
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Күфи язуының үсеше күп үзгәрешләргә китерә, аларның иң күренеклеләре түбәндәгеләр:
- Куфия әл-Мөхәммәл ;
- Куфия әл-Мозафар;
- Куфия әл-Һәндәси [2]
Шулай ук карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Күфәск - Европа сәнгатендә күфи язуын имитацияләү
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Arabic scripts. British Museum. әлеге чыганактан 2013-05-17 архивланган. 2013-03-13 тикшерелгән.
- 1 2 Куфическое письмо. islamnaneve.com. әлеге чыганактан 2015-06-26 архивланган. 2013-04-30 тикшерелгән. 2015 елның 26 июнь көнендә архивланган
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Власов В.Г. Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства: В 10 т. — 2006-2009.