Лейпциг

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Лейпциг latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Лейпциг
Leipzig
БайракГерб
Flag of Leipzig.svgCoat of arms of Leipzig.svg
Völki fullsize.jpg
Рәсми исем Leipzig
Кыскача исем L[1]
Дөнья кисәге Аурупа
Дәүләт Flag of Germany.svg Алмания[2]
Нәрсәнең башкаласы Лейпциг[d], Лейпциг[d], Лейпциг-Ланд[d], Лейпциг[d] һәм Лейпциг[d]
Административ-территориаль берәмлек Саксония ирекле дәүләте
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Elsterflutbett[d], Вайсе-Эльстер[d] һәм Плайсе[d]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан metropolitan area Leipzig-Halle[d]
Хөкүмәт башлыгы Буркхард Юнг[d]
Әгъзалык Climate Alliance[d][3], Мэры за мир[d][4] һәм Kommunaler Sozialverband Sachsen[d]
Халык саны 587 857 кеше кеше (30 сентябрь 2019)[5]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 113 метр
Сәгать поясы UTC+01:00 һәм UTC+02:00
Кардәш шәһәр Клайпеда, Аддис-Абеба[6], Birminghem[7], Болонья[8], Брно[9], Франкфурт[10], Һанновер[11], Һьюстон[12], Киев[13][14], Лион[15], Нәнҗиң[16], Филибә[d][17], Сәләник[18], Травник[19], Һертслия[d][20], Сан-Паулу, Кракув[21] һәм Бамако[d]
Моның хуҗасы Sportforum Leipzig[d] һәм Alfred-Kunze-Sportpark[d]
Чиктәш дәүләтләр Лейпциг[d], Северная Саксония[d], Делич[d], Лейпциг[d], Мульденталь[d], Раквиц[d], Кростиц[d], Йезевиц[d], Тауха[d], Борсдорф[d], Брандис[d], Гросспёзна[d], Марклеберг[d], Цвенкау[d], Пегау[d], Маркранштедт[d] һәм Шкойдиц[d]
Архивлары саклана Stadtarchiv Leipzig[d]
Мәйдан 297,8 км² (10 март 2019)[22]
Почта индексы 04003, 04357, 04275, 04155, 04157, 04109, 04105, 04229, 04317 һәм 04159
Рәсми веб-сайт leipzig.de(алм.)
Saxony L (City).svg
Җирле телефон коды 0341
Код аэропорта ИАТА LEJ
Яһүд энциклопедиясе коды 12407
Нумир тамгасы куды L
Монда җирләргәннәр төркеме Категория:Похороненные в Лейпциге[d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме Category:Films shot in Leipzig[d]
Open Data portal Open Data Portal city Leipzig[d]
Викискладта карталар төркеме Category:Maps of Leipzig[d]
Commons-logo.svg Leipzig Викиҗыентыкта

Ле́йпциг (алман. Leipzig, МФА(алм.): [ˈlaɪptsɪç] , лат. Lipsia, югары луж. Lipsk) — Алманиядәге Саксония федераль җиренең иң зур шәһәре.

Тарихи белешмә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бу урында X гасырда славяннар тереклек итә. Язмаларда беренче кат 1015 елда Титмар Мерзебург ельязмасында искә алына (urbs Libzi). 1165 елда Мейсен маркграф Отто Лейпцигка шәһәр хокуклары һәм сәүдә өстенлекләре тапшыра.

Лейпциг Патшалар (Via Regia) һәм Империя (Via Imperii) юллары кисешендә урнашкан. Шул сәбәптән ул зур сәүдә үзәгенә әверелә. Лейпциг базары дөньяда иң беренче зур сәүдә базары булып тора һәм Көнчыгыш Аурупа белән икътисади элемтәләрдә зур урын алып торган.

1409 елда Лейпциг университетының оешуы шәһәрдә юриспруденция һәм нәшрият эешенең җанлданып китүенә сәбәпче. Университетта 1661-1666 елларда математик Готфрид Вильгельм фон Лейбниц укый. Иоганн Себастьян Бах 1723-50 елларда Лейпциг шәһәренең бер чиркәведә эшли. 1813 елда биредә композитор Рихард Вагнер туа.

Шул елны Наполен Бонапарт гаскәренә каршы союздашлар зур сугыш башлый.

1863 елның маенда бөтеналман эшчеләр конгрессы Гомуми алман эшчеләре берлеген төзи, аның президенты итеп сәясәтче һәм фәлсәфәче Фердинанд Лассаль тәгаенләнә.

1933 елның сентәбре-декабрендә нацистлар хөкүмәте оештырган Рейхстаг бинасына ут төртеп яндыручылар мәхкәмәсе бара.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. ISIL- und Sigeladressen mit Koordinaten ausgestattetБерлин дәүләт китапханәсе, 2016.
  2. archINFORM — 1994.
  3. http://www.klimabuendnis.org/nc/kommunen/das-netzwerk.html
  4. http://www.mayorsforpeace.org/english/membercity/map/europe.html
  5. https://www.statistikportal.de/de/produkte/gemeindeverzeichnisDESTATIS.
  6. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/addis-abeba/
  7. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/birmingham/
  8. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/bologna/
  9. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/bruenn/
  10. http://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/frankfurt-am-main/
  11. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/hannover/
  12. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/houston/
  13. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/kiew/
  14. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  15. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/lyon/
  16. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/nanjing/
  17. https://www.plovdiv.bg/en/about-plovdiv/побратимени-градове/
  18. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/thessaloniki/
  19. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/travnik/
  20. https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/herzliya/
  21. http://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/krakau/
  22. Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2018 (4. Quartal)DESTATIS.