Линьи (морзалыгы)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Линьи (морзалыгы) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Линьи (Кытайча исеме: 林邑)
192 ел — VII гасыр


Funan Gupta 400ad.jpg
Байрак
Тел(ләр) Санскрит
Идарә итү төре монархия

Линьи яки Ламап (Калып:Кытай телендә:林邑, Калып:Вьетнам телендә:Lâm Ấp) — Хәзерге үзәк Вьетнам территориясендә 192 елдан VII гасырга кадәр булган Тям дәүләте. Линьиның төгәл локализациясе билгеле түгел.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тям дәүләте Линьиның тарихы беренче чиратта Кытай һәм Вьет чыганакларыннан мәгълүм (һәм Вьет чыганаклары кытай чыганакларына нигезләнә)[1]. Само название Линьи исеме — Кытайча, Вьет чыганакларында бу дәүләт Ламап буларак мәгълүм. Население Линьи халкын күбесенчә тямнар тәшкил иткән һәм бәлки башка австронезиялеләр. Линьиның башкаласы Симхапура булган.

Шуй Цзин-чжу буенча, Линьи дәүләте 192 елда Цюй Куй тарафыннан нигезләнгән булган, ул Сянлинь өязе (Вьетнамча Тыонглам) Кытай чиновнигының фетнәче улы булган (вьет. Тыонглам). Чыганак буенча Цюй Куй өяз үзәгенә һөҗүм иткән һәм үзен хөкемдар итеп игълан иткән.[2].

VIVII гасырларда морзалык күп хәрби уңышсызлыклар кичергән, бу бәйсезлекне югалтуга китергән. 605 елда Линьига Кытай Суй империясе бәреп күргән, ул аның башкаласын басып алган һәм тар-мар иткән. 620 елда Линьи кенәзлеге үзен Тан Кытае вассалы итеп таныган, анда акча белән илчелекләр күп мәртәбә җибәрелгән булган.

757 елдан бирле Кытай чыганакларында Линьи исеме искә алынмый башлый, аңа алмашка Хуаньван атамасы килә.[3].

Линьи мәдәнияте[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тямпаның иң борынгы корылмалары — Фантхьет шәһәре янында Линьи чорының «Тям манаралары».

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Захаров А. О. {{{башлык}}} {{{нәшрият}}}. — ISBN 978-5-98196-012-3
  • Омарова У. А. К ранней истории чамского этноса в Камбодже // Вестник Вятского государственного университета

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]