Луи Каравак
| фр. Louis Caravaque | |
| Ватандашлык |
|
|---|---|
| Туу датасы | 31 гыйнвар 1684[1] |
| Туу урыны | Марсель, Франция |
| Үлем датасы | 9 июнь 1754[2] (70 яшь) |
| Үлем урыны | Санкт-Петербург, Россия Империясе |
| Һөнәр төре | рәссам |
| Активлык урыны | Россия Федерациясе |
| Хранилище архивных досье деятелей искусства | Библиотека Фрика по исследованию искусства[d] |
| Әсәрләр җыентыгы | Третьяков галереясе, Эрмитаж музее[d], Русский музей[d], Национальный музей в Варшаве[d] һәм Музей В. А. Тропинина и московских художников его времени[d] |
| Жанр | портрет[d] |
| Автор буларак авторлык хокуклары халәте | автор хокукларына иялек вакыты тәмам[d] |
| Commons Creator бите | Louis Caravaque |
Луи́ Карава́к[3] (шулай ук Каравакк[4], Людовик Каравак[5], Люи Каравак[6]; фр. Louis Caravaque; 1684 елның 31 январе, Марсель, Франция Корольлеге — 1754 елның 9 (20) июне яки 1754 елның 15 (26) июне, башка мәгълүмат буенча 1752, Санкт-Петербург, Россия империясе) —тормышының зур өлешен Россиядә эшләгән француз живописецы (шул исәптән миниатюрист). Өч Россия монархының: Петр Бөек, Анна Иоанновнаның һәм Елизавета Петровнаның сарай яны рәссамы; XVIII гасыр беренче яртысының француз россикасы иң әһәмиятле вәкилләренең берсе.
Тәрҗемәи хәле
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Луи Каравак 1684 елның 31 январендә Марсельдә кораблар росписендә махсуслашкан рәссам-декоратор гаиләсендә туган[7][8]. Әтисе эзләреннән барып Марсельнең галералар Арсеналында эшләргә барган. Сынчылар Жан Батист һәм Жозефның ир туганы.
1715 елда Парижда портретлары белән Жан (Иван) Лефортның игътибарын җәлеп итте, аның белән Россиядә рус өйрәнчекләрен өйрәтү өстәмә бурычы белән өч ел живописец сыйфатында эшләү турында контракт имзалаган[9].
«Работать в службе царского величества три года в живописи на масле для исторических картин, портретов, баталий, лесов, деревьев, цветов, зверей, также в самой малой суптильной живописи для портретов и исторических картин» и «взять в свою службу тех людей русского народу, которых его величество изволит ему дать для научения и обучения во всем, что касается до живописного художества»[10]
1716 елдан бирле Россиядә эшләгән. 1718 елдан алып Корылмалардан Канцелярия ведомствосында торган, анда рус өйрәнчекләре булган. Аңа кадәр Петербург губерна канцеляриясендә торган. 1722 елда Петр I-нең Әстерханга юлдашы булган, анда аның портретын ясаган (гравюралардан мәгълүм)[7]. Бу патша хөкеме дәверендә елына 500 сум алган[11].
Василий утравында Меншиков сараенда, 1722 елда Пётр I бүләк иткән үз йортында яшәгән[12]. Также жил в Москве.
Анна Иоанновна вакытында «живопись эшенең беренче сарай яны остасы» итеп билгеләнгән булган (башта 1500 сум оклад белән, аннан соң – елына 2000 сум оклад белән), аның таҗ кию портретын башкарган таҗ кию тантанасы оформлениесендә катнашкан. Гофмалер сыйфатында Каравак Анна Леопольдовна хөкеме вакытында да, Елизавета Петровна вакытында да булган. Елизаветаның яңа императрица сыйфатында рәсми «апробирланган» сурәте авторы булган. 1743 елның маенда аңа җаваплы заказ бирелгән булган – чит илләрдә Россия илчелекләре өчен Елизавета Петровнаның ундүрт (яки сигез) портретын башкарырга[11][13]. Участвовал в оформлении и её коронации.
Санкт-Петербургта Сампсоний соборы зиратында күмелгән[14].
Иҗат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Портретлар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Сарай яны рәссамы булган, “рәсем буенча сүлпән, әмма колорит буенча купшы” күпсанлы барокко портретларының авторы[15]; Пётр Бөекнең берничә портретын ясаган, алардан гравюралар сакланып калган; царевналар, Екатерина I, Анна Петровна һәм Елизавета Петровна һ. б. портретларын ясаган.
Замандашлары язганча, ул күренекле рәссам булмаган, әмма Штелин тасвирлавы буенча портретлары искиткеч охшашлык белән аерылып торган. Иң күңелгә хуш килгәннәре булып аның балалар портретлары тора; аеруча Елизавета һәм Петр Петрович портретлары аерылып тора, аларның кечкенә бала тәннәре антиклыкка буйсына торган XVIII гасыр традицияләре буенча антик илаһлар позаларында ялангач итеп ясалган.
- «Император Пётр I портреты» (1717, ГРМ)
- «Император Пётр I портреты» (1720-енче еллар, ФА Президиумы, Мәскәү)
- «Бөек Пётр портреты» (як.1725-1730, шәхси туплама, Россия)
- «Пётр I» (шурадаш кораблар белән диңгез фонында; 1716 (?), Үзәк хәрби-диңгез музее, Петербург) (?)
- «Екатерина I-нең пеньюарда портреты», ГРМ
Пётр балалары:
- «Цесаревналар Анна һәм Елизавета Петровна портретлары», 1717, ГРМ
- «Царевна Елизавета Петровнаның балачагында портреты», 1710-енче елларның 2-нче яртысы, ГРМ — киләсе императрица ялангач итеп антик Флора алиһәсе позасында сурәтләнгән. Бу картинаның шулай ук Рус музеенда сакланган икенче юрамасы да сакланып калган
- «Царевич Пётр Петровичның Купидон образында портреты», 1716, Эрмитаж
- «Цесаревна Наталья Петровнаның портреты», 1722, ГРМ
- «Царевна Анна Петровнаның портреты», 1725, ГТГ
- «Царевна Анна Петровнаның портреты», Тропинин музее
- «Елизавета Петровнаның ир-ат костюмында портреты»
- «Малайның сунарчы костюмында портреты» (Фараз ителгәнчә Пётр II яки Елизавета Петровна)
Пётр оныклары:
- «Петр Алексеевич һәм аның кыз туганы Наталья Алексеевна Аполлон һәм Диана кыяфәтендә», 1722, ГРМ
башкасы:
- «Императрица Анна Иоанновнаның портреты», 1730
Баталь жанр һәм иконопись
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]баталь жанрында да эшләгән (Төньяк сугыш эпизодлары: «Полтава баталиясе» (1718), «Нотебургны алу» (1721), һ. б; Екатерина I-нең Җәйге бакчада сарае өчен баталь жанрда рәт картина.
- «Полтава баталиясе», 1718, Эрмитаж
Иконопись: православ чиркәүләр өчен иконалар ясаган беренче чит ил рәссамнарының берсе (Сарскойда Благовещение чиркәве, 1724; Кышкы сарай чиркәве, 1725; Исакий чиркәве, 1725; Невскийда Богородица Тууы, 1747) — инде императрица Елизавета заказы буенча.
Декоратив эшләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Декоратив эшләр: патша резиденциңяләре өчен плафоннар, росписьләр, шпалералар өчен картоннар, чигүләр һәм истәлек медальләр һәм тиеннәр өчен рәсемнәр (императрица Анна Иоановна күмүенә медаль (1740, Иоанн VI Антонович портреты белән көмеш сум, 1740 һәм 1741)[12]. Вакытлыча триумфаль аркалар бизәгән, бәйрәм проектларын төзегән. Каравакның әсәрләренең бу төркеменнән бик азы сакланып калган, күбесенчә рокайль манерасында:
- Монплезирның Көнбатыш галереясенең плафонының росписьларының өлеше (Петергоф)
- Кош келәте - Вольеры чатыр плафонының декоратив живописе (Петергоф)
Каравак мәктәбе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Аның өйрәнчекләре арасында Иван Вишняков, Алексей Антропов, Михаил Захаров булган[16]. Ул Россиядә беренче булып, чит ил академияләре өлгесе буенча ялангач натурадан уку-укыту рәсем ясавын һәм борынгы осталарның өлгеләреннән күчермәләр ясауны керткән[12].
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Царевна Анна Петровнаның портреты
- Царевна Елизавета Петровнаның портреты, 1710-ынчы елларның икенче яртысы. (Рус музее)
- Пётр Петровичның Купидон кыяфәтендә портреты
- Императрица Анна Иоанновнаның портреты
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 RKDartists
- ↑ Louis Caravaque
- ↑ Власов, 1996, с. 393; БРЭ, 2009, с. 55; Коновалов, 2012, с. 278–279.
- ↑ ХН СССР, 1995, с. 203–205; Власов, 1996, с. 393.
- ↑ ЭСБЕ, 1895
- ↑ Собко, 1897
- 1 2 Биография художника на российском общеобразовательном портале, archived from the original on 2008-04-17, retrieved 2025-03-05
- ↑ Европа музейларында Каравак гаиләсе вәкилләре башкарган корабларның сынчылык җиһазланышы детальләрен күреп була можно увидеть 2008 елның 12 апрель көнендә архивланган. 1695 елда Караваклар гаиләсенең вәкиле Марсельнең баш архитекторы булган
- ↑ Ильина Т. В., Станюкович-Денисова Е. Ю. Русское искусство 18 века. — М.: Юрайт, 2015. — С. 125. — ISBN 978-5-9916-3527-1.
- ↑ Успенский А.И. Словарь художников, в XVIII веке писавших в Императорских дворцах. — М., 1913. С. 95.
- 1 2 Людмила Маркина. «Счастливая звезда» придворного живописца в России. әлеге чыганактан 2009-03-24 архивланган. 2025-03-05 тикшерелгән.
- 1 2 3 Энциклопедия Санкт-Петербурга.
- ↑ Маркина Л. А. Немецко-русский художественный обмен середины XVIII века — аспект просветительской деятельности // Культура эпохи просвещения: Сб. статей / Российская Академия наук. — М., 1993. С. 143—145.
- ↑ Сампсониевский собор (үле сылтама)Калып:Недоступная ссылка
- ↑ БСЭ. Каравак, Луи
- ↑ БРЭ, 2009
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Беренчел чыганаклар
- Штелин Я. Я. Записки Якоба Штелина об изящных искусствах в России : в 2 т. / [сост., пер. с нем., вступ. ст. К. В. Малиновского]. — Москва : Искусство, 1990. — 445, [1] + 244, [2] с. — ISBN 5-210-00147-4. — Калып:OCLC.
- Иҗаты һәм тормышы тасвирламасы
- Vasser L. Europäische Hofkünstler in St. Petersburg in der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts : Bildhauer Bartolomeo Carlo Rastrelli, Maler Johann Gottfried Tannauer und Louis Caravaque : [алм.] : ein Beitrag zur 'Europaisierung' Russlands / Larissa Vasser. — Berlin : Logos, 2015. — 429 S. : Ill.. — ISBN 978-3-8325-3973-3. — Калып:OCLC.
- Күргәзмә каталогы
- Портрет петровского времени : Каталог выставки / [Вступ. статья Э. Н. Ацаркиной и др. ; [Гос. Третьяковская галерея. Гос. Рус. музей]. — Л. : Б. и., 1973. — 282 с. : ил.. — 6000 экз.
- Сүзлекләр һәм энциклопедияләр
- Власов В. Г. Каравак, Каравакк Луи // Стили в искусстве : Архитектура, графика. Декоративно-прикладное искусство. Живопись, скульптура : словарь : в 3 т. / В. Г. Власов. — СПб. : Кольна, 1996. — Т. 2 : Словарь имён : А—Л. — С. 393. — 543 с. : ил.. — ISBN 5-88737-005-X. — Калып:OCLC.
- Каравак Луи // Канцелярия конфискации — Киргизы. — М. : Большая российская энциклопедия, 2009. — С. 55. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 13). — ISBN 978-5-85270-344-6.
- Коновалов Э. Г. Словарь русских художников : новый полный биографический : [дополненный и переработанный] / Э. Г. Коновалов. — М. : Эксмо, 2012. — С. 278–279. — 618, [1] с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-699-53614-6. — Калып:OCLC.
- Собко Н. П. Русский биографический словарь : в 25-ти томах. — Т. 8: Ибак — Ключарев.
- Каравак, Людовик // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
- Bénézit E. Caravaque ou Karavack (Louis) // Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays, par un groupe d'écrivains spécialistes français et étrangers : [фр.] : in 10 vol. / entièrement refondue, revue et corrigée sous la direction des héritiers de E. Bénézit. — Nouvelle edition. — Paris : Gründ, 1976. — T. 2 : Betto — Chilingovsky. — P. 216. — 728 p. — ISBN 2-7000-0150-8. — Калып:OCLC.
- Blumer M.-L. Caravaque ou Caravac (Louis) / M.-L. Blumer // Dictionnaire de biographie française : [фр.] / sous la dir. de M. Prevost,... et Roman d'Amat,... ; avec le concours de nombreux collab.. — Paris : Letouzey et Ané, 1956. — T. 7 : Bournonville — Cayrol. — Col. 1103–1104. — 1528 col. — Калып:OCLC.
- Bresc-Bautier G., Treydel R. Caravaque / G. Bresc-Bautier, R. T. // Allgemeines Künstlerlexikon : die bildenden Künstler aller Zeiten und Völker : [алм.] / Saur; [Chefred.: Eberhard Kasten et al.]. — München, Leipzig : Saur, 1997. — Bd. 16 : Campagne — Cartellier. — S. 317–319. — LI, 636 S. — ISBN 3-598-22740-X. — ISBN 3-598-22756-6 (Bd. 16). — Калып:OCLC.
- Vollmer H. Caravaque (Karavak), Louis / H. V. // Allgemeines Lexikon der bildenden Kunstler von der Antike bis zur Gegenwart, begründet von Ulrich Thieme und Felix Becker : unter Mitwirkung von mehr als 300 Fachgelehrten des In- und Auslandes, : [алм.] : in 37 Bd. / herausgegeben von Ulrich Thieme. — Leipzig : E. A. Seemann, 1911. — Bd. 5 : Brewer – Carlingen. — S. 575. — 600 S. — Калып:OCLC.
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Биография на сайте биография.ру(үле сылтама)
