Мальта

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү


Мальта Республикасы
Flag of Malta.svg Мальта илтамгасы
Байрак Илтамга
Мальта милли һимны
EU-Malta.svg
Рәсми телләр мальтийский язык һәм Инглиз теле
Башкала Валлетта
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

423 374[1] кеше
КПҮИ  0,705, 0,713, 0,729[2], 0,741, 0,766[2], 0,802, 0,824[2], 0,822[2], 0,83[2], 0,837[2] һәм 0,839[2] 
Акча берәмлеге Евро
Интернет-домен .mt
ISO коды MT
ХОК коды MLT
Телефон коды +356
Сәгать пояслары Үзәк Аурупа вакыты, UTC+01:00 һәм UTC+02:00
Балигъ булу яше 18

Координатлар: 35°53′00″ т. к. 14°30′00″ кч. о. / 35.88333° т. к. 14.50000° кч. о. / 35.88333; 14.50000 (G) (O)

Ма́льтаУрта диңгездәге утрау-дәүләт. Исеме финикия телендәге malat (гавань) сүзеннән килеп чыккан.

Аурупа берлеге әгъзасы.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Next.svg Төп мәкалә: Мальта тарихы

Аурупадан Азия һәм Африкага илтүче диңгез юлларының үзәгендә урнашкан Мальта элек-электән басып алучыларны үзенә җәлеп иткән. Б.э.к. VIII гасырда Мальтаны финикиялеләр (һәм алар белән бер үк вакытта диярлек греклар) колонияләштерәләр. Б.э.к. IV гасырдан б.э XIII йөзьеллыгына кадәр утрауны алмаш-тилмәш карфаген, рим, византиялеләр, гарәпләр, норманнар, испаннар басып алалар.

1530 елда Карл V император Мальтаны иоаннитларның рыцарь орденына бирә (әлеге орден шул вакыттан бирле Мальта ордены дип атала башлый). 1798 елда утрауны Наполеон җитәкчелегендәге француз армиясе Мисырга барышлый басып ала. 1800 елның 5 сентябрендә инглизләр Мальта башкаласы Валеттаны алалар, утрауның губернаторы булып Александр Болл билгеләнә. 1814 елгы Париж тынычлык килешүе нигезендә Мальта Бөекбританиягә күчә. Инглизләр аны колония һәм хәрби-диңгез базасына әверелдерәләр.

1964 елда Мальта бәйсезлек ала, ә 1974 елдан республика игълан ителә, ләкин 1979 елга кадәр, Мальтада соңгы инглиз базасы бетерелгәнче, дәүләт башлыгы булып элеккечә инглиз патшабикәсе санала.

Сәяси төзелеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мальта - парламент республикасы. Мальта конституциясе 1964 елда кабул ителә. Законнар чыгару хокукы Президент һәм вәкилләр пулатыннан торучы парламентка карый. Вәкилләр пулаты 65 депутаттан тора. Палата әгъзалары гомуми сайлауларда 5 елга билгеләнәләр. Ил башлыгы - президент. Башкарма хакимият Премьер-министр җитәкчелегендәге хакимият тарафыннан тормышка ашырыла.

  1. 1,0 1,1 база данных Всемирного банка
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/MLT