Мальта

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү


Мальта Республикасы
Flag of Malta.svg Мальта илтамгасы
Байрак Илтамга
Мальта милли һимны
EU-Malta.svg
Рәсми телләр мальтийский язык[d] һәм инглиз теле
Башкала Валлетта
{{{Җитәкчеләр вазифалары}}} {{{Җитәкчеләр}}}
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

423 374 кеше кеше (2013)[1]
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы
  • Кеше башына

11 164 000 000 $[2] $
КПҮИ  0,705, 0,713, 0,729[3], 0,741, 0,766[3], 0,802, 0,824[3], 0,822[3], 0,83[3], 0,837[3] һәм 0,839[3] 
Акча берәмлеге Евро
Интернет-домен .mt
ISO коды MT
ХОК коды MLT
Телефон коды +356
Сәгать кушаклары Үзәк Аурупа вакыты[d], UTC+01:00, UTC+02:00 һәм Europe/Malta[d]
Балигъ булу яше 18 яшь

Ма́льтаУрта диңгездәге утрау-дәүләт. Исеме финикия телендәге malat (гавань) сүзеннән килеп чыккан.

Аурупа берлеге әгъзасы.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Next.svg Төп мәкалә: Мальта тарихы

Аурупадан Азия һәм Африкага илтүче диңгез юлларының үзәгендә урнашкан Мальта элек-электән басып алучыларны үзенә җәлеп иткән. Б.э.к. VIII гасырда Мальтаны финикиялеләр (һәм алар белән бер үк вакытта диярлек греклар) колонияләштерәләр. Б.э.к. IV гасырдан б.э XIII йөзьеллыгына кадәр утрауны алмаш-тилмәш карфаген, рим, византиялеләр, гарәпләр, норманнар, испаннар басып алалар.

1530 елда Карл V император Мальтаны иоаннитларның рыцарь орденына бирә (әлеге орден шул вакыттан бирле Мальта ордены дип атала башлый). 1798 елда утрауны Наполеон җитәкчелегендәге француз армиясе Мисырга барышлый басып ала. 1800 елның 5 сентябрендә инглизләр Мальта башкаласы Валеттаны алалар, утрауның губернаторы булып Александр Болл билгеләнә. 1814 елгы Париж тынычлык килешүе нигезендә Мальта Бөекбританиягә күчә. Инглизләр аны колония һәм хәрби-диңгез базасына әверелдерәләр.

1964 елда Мальта бәйсезлек ала, ә 1974 елдан республика игълан ителә, ләкин 1979 елга кадәр, Мальтада соңгы инглиз базасы бетерелгәнче, дәүләт башлыгы булып элеккечә инглиз патшабикәсе санала.

Сәяси төзелеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мальта - парламент республикасы. Мальта конституциясе 1964 елда кабул ителә. Законнар чыгару хокукы Президент һәм вәкилләр пулатыннан торучы парламентка карый. Вәкилләр пулаты 65 депутаттан тора. Палата әгъзалары гомуми сайлауларда 5 елга билгеләнәләр. Ил башлыгы - президент. Башкарма хакимият Премьер-министр җитәкчелегендәге хакимият тарафыннан тормышка ашырыла.

  1. 1,0 1,1 база данных Всемирного банка
  2. 2,0 2,1 http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=71&pr.y=7&sy=2017&ey=2022&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=181&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= 21 август 2017 көнне тикшерелгән.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/MLT