Марат Алыков
| Марат Алыков | |
|---|---|
 | |
| Туган телендәге исеме | Марат Равил улы Алыков |
| Туган | 20 август 1959 (66 яшь) СССР, РСФСР, Әстерхан өлкәсе, Актүбә районы , Капустин Яр[d] |
| Ватандашлыгы |  СССР РФ |
| Әлма-матер | Кача югары хәрби авиация укуханәсе[d][1] |
| Һөнәре | очучы-сынаучы[d] |
| Җефет | Наталия Геннадиевна |
| Балалар | кызы Светлана (1994) |
| Ата-ана |
|
| Катнашкан сугышлар/алышлар | Әфганстан сугышы |
| Бүләк һәм премияләре | .jpg){kind=small}  
Россия Федерациясенең атказанган очучы-сынаучысы (2003) |
| Хәрби дәрәҗә | майор |
| Гыйльми дәрәҗә: | фән кандидаты[2] |
Марат Алыков, Марат Равил улы Алыков (Марат Равильевич Алыков; 1959 елның 20 августы, СССР, РСФСР, Әстерхан өлкәсе, Актүбә районы, Капустин Яр) ― 1нче класслы очучы-сынаучы (1993), майор, Россия Федерациясе Каһарманы (1998), Россия Федерациясенең атказанган очучы-сынаучысы (2003). Икътисад фәннәре кандидаты (2003).
Тәрҗемәи хәле
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1959 елның 20 августында Әстерхан өлкәсенең Владимировка (1975 елдан Актүбә) районы Капустин Яр[d] бистәсендә (2004 елдан авыл; Знаменск шәһәре яны) хәрби гаиләсендә туган [3]. Әтисе Равил Хәсиян улы, ракета гаскәрләре подполковнигы, әнисе Клавдия Моисеевна, бухгалтер[4]. 1976 елда Совет Армиясенә хезмәткә алынган. Хәрби-Һава Көчләрендә хезмәт иткән. 1980 елда А. Ф. Мясников исемендәге Кача хәрби авиация училищесын тәмамлаган.
1983―1984 елларда Әфганстандагы сугышларда катнашкан, өлкән очучы, звено командиры булган, Су-17М3[d] белән 214 хәрби очыш ясаган. 1985 елда запаска җибәрелгән. Кызыл Йолдыз ордены белән бүләкләнгән.
1987 елда СССР авиасәнәгать министрлыгының А. В. Федотов исемендәге очучы-сынаучылар мәктәбен тәмамлаган[5], шуннан соң А. И. Микоян[d] исемендәге ОКБга очучы-сынаучы итеп җибәрелгән[6].
«МиГ» маркалы төрле модификацияле самолетларны, шул исәптән «МиГ-29СМ»[d], «МиГ-29СМТ», «МиГ-29УБТ», «МиГ-31», «МиГ-АТ» сынауларда актив катнашкан[6].
Россия Федерациясе Президентының 1998 елның 31 маендагы Указы белән «яңа авиация техникасын сынаганда күрсәткән батырлыгы өчен» Марат Алыков Россия Федерациясе Герое исеменә лаек булган һәм аңа 452 номерлы «Алтын Йолдыз» медале тапшырылган[6].
1997 елда Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясен[d] (рус. РАГС) «базар икътисадын дәүләт җайга салуы» белгечлеге буенча, «дәүләт һәм муниципаль идарә белгечлеге буенча икътисадчы» квалификациясе буенча тәмамлаган (кызыл дипломга)[4]. 2003 елда РАГС гомуми һәм махсус менеджмент кафедрасы аспирантурасын тәмамлаган, квалификациясе: икътисад һәм халык хуҗалыгы белән идарә итү (икътисадый системалар белән идарә итү теориясе; икътисад, сәнәгать предприятиеләре һәм комплекслары белән идарә итү) белгечлеге буенча икътисад фәннәре кандидаты[4]. 2005 елда очу-сынау эшеннән киткән. 2005 елда РФ Кораллы Көчләре хәрби академиясенең федераль органнарның башкарма хакимияте җитәкче һәм җаваплы хезмәткәрләрен әзерләү һәм квалификациясен күтәрү буенча югары курсларын тәмамлаган, белгечлеге: «РФ оборонасы һәм иминлеген тәэмин итү»[4].
2006―2009 елларда ― «КБП» ДУП генераль директорының проектларны координацияләү буенча ярдәмчесе, 2009―2010 елларда ― «Базальт» ГНПП» ФДУП генераль директоры киңәшчесе, 2010―2016 елларда ― «МЦДА» ҖЧҖ генераль директоры.
2017 елдан бүгенге көнгә кадәр ― «Авиапатруль» ҖЧҖ генераль директоры урынбасары, «Мәдәни үсеш һәм хезмәттәшлек» халыкара иҗат үзәге» фондының Попечительләр советы әгъзасы[7].
Саклану―сәнәгать комплексы икътисады проблемаларына багышланган хезмәтләре «Новые рынки» журналының махсус кушымтасында («Блицэкспо» бюллетене) басылган (2002, 2003)[4].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1998 – Россия Федерациясе Каһарманы
- 2003 – Россия Федерациясенең атказанган очучы-сынаучысы
- 1994 – Кызыл Байрак ордены
- «Шәхси батырлык өчен»[d] ордены
- берничә медаль[6].
Шәхси тормышы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Гаиләле. Хатыны Наталия Геннадиевна, провизор. Кызлары Светлана (1994). Йөзү, филателия, гитарада уйнау белән мавыга. Инглиз телендә иркен аралаша[4]
Башта Мәскәүдә яшәгән, соңрак Мәскәү өлкәсенең Жуковский шәһәренә күченгән[6].
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=6246
- ↑ https://rusperson.com/html/17/RU01004075.shtml#gsc.tab=0
- ↑ Алыков Марат Равильевич. «Традиции духа» Вконтакте, 26.08.2024
- 1 2 3 4 5 6 Алыков Марат Равильевич. rusperson.com
- ↑ 07.01.1959 – День рожденья Сергея Соколова. 2023 елның 3 июнь көнендә архивланган garnaev.livejournal.com, 29.01.2021
- 1 2 3 4 5
- «Илнең каһарманнары» сәхифәсендә Марат Алыков
- ↑ Алыков Марат Равильевич.(үле сылтама) Фонд «Добрый ребёнок»
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Балаков И. Б., Симонов А. А. Алыков Марат Равильевич. 1959. Испытатели «МиГов». Жуковский, 1999.
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Герой Российской Федерации Алыков Марат Равильевич. Герои страны
- Алыков Марат Равильевич.(үле сылтама) Районный историко–краеведческий музей, 06.12.2024
- 20 август көнне туганнар
- 1959 елда туганнар
- Әлифба буенча шәхесләр
- Актүбә районында туганнар
- Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
- Россия Федерациясе Каһарманнары
- Россия очучылары
- ССРБ хәрби очучылары
- Кача югары хәрби авиация училищесын тәмамлаучылар
- Россия Федерациясенең атказанган очучы-сынаучылары
- Батырлык ордены кавалерлары
- «Шәхси батырлык өчен» ордены кавалерлары
- Икътисад фәннәре кандидатлары
- Әфган сугышында (1979-1989) катнашучылар