Медея

Медея
бор. грек. Μήδεια
Ата	Ээт[d]
Ана	Идия[d], Клития[d], Геката[d] һәм Eurylyte[d]
Кардәш	Апсирт[d]
Ире яки хатыны	Ясон[d] һәм Эгей[d]
Балалар	Мермер[d], Ферет[d], Медей, Alcimenes[d], Tisander[d], Фессал[d] һәм Eriopis[d]
Телгә алынган хезмәтләр	Аргонавтика[d], Медея һәм Медея
Сурәтләнә	Vision of Medea[d]
Медея Викиҗыентыкта

Меде́я (бор. грек. Μήδεια, Ион. ; Μηδείη ; μ μήδεα — «уй, ният, план», алга таба μέδω — «уйланырга, уйларга»; гөрҗ. მედეა) — борынгы грек мифологиясендә, Көнбатыш Грузия Колхида патшалыгы Эет иленнән принцесса, тылсымчы (сихерче) хатын, медицинага нигез салучы һәм аргонавт (диңгезче; борынгы грек мифологиясендә «Арго» кораблендә Колхидага походта катнашучы) Ясонның сөеклесе. Патша Ээт белән нимфа Идияның кызы, Гелиос алласының оныгы булган.

Эет хакиме — Кара диңгезнең көнчыгыш яры буендагы патшалыклар, аны гадәттә Колхида белән тиңләштерәләр.

Ясонга гашыйк булгач, ул аңа алтын йонны (руно) тартып алырга булышкан, үз абыйсын үтергән һәм аргонавтлар белән Эеттан (Колхида) Грециягә качкан. Соңрак аның сөйгәне башка берәүгә өйләнергә җыенгач, Медея көндәшен үтергән, Ясоннан туган ике баласын үтергән һәм бабасы Гелиос алласы җибәргән канатлы арбага утырып качкан.

Сюжет

Ясон белән очрашу

Ясон Төньяк Грециядәге Иолка шәһәренең варис патшасы булган, ләкин шәһәрдәге хакимиятне аның өлкән туганы Пелий тартып алган. Хакимиятне кире кайтару өчен, Ясон бер батырлык кылырга тиеш булган: дуслары-батырлар белән «Арго» корабында җирнең көнчыгыш чигенә сәяхәт итәргә һәм анда, Колхидада, аждаһа саклаган изге алтын йонны алырга. Колхидага килеп җиткәч, Ясон патша Эет белән очрашкан һәм ни өчен килгәнен аңлаткан. Уйланып караганнан соң, патша алтын йонны бирергә риза булган, ләкин моның өчен кунак берничә сынауны үтәргә тиеш булган. Ясонга түбәндәгеләрне башкарырга туры килә:

• Гефест бүләк иткән ике бакыр аяклы ут сулый торган үгезне тимер сабанга җигәргә.
• бу сабан белән басуны сөрергә һәм аны Эеткә алиһә Афина бүләк иткән аждаһа тешләре белән чәчәргә.
• тешләрдән бөтен бер гаскәр үсеп чыгарга тиеш була, Ясон исә бу сугышчыларны җиңәргә тиеш.

Медея аргонавтлар җитәкчесе Ясонга гашыйк була, ул аңа Алтын йон алырга һәм әтисе куйган сынауларны уңышлы үтәргә ярдәм итү өчен тылсымлы дару кулланган. Башта Ясонга ут өрә торган үгезләр командасы белән җир сөрергә һәм анда аждаһа тешләре чәчәргә туры килгән, бу сугышчылар армиясенә әйләнгән. Медея кисәткәннән соң, Ясон халык арасына таш ыргыткан, һәм сугышчылар бер-берсен үтерә башлаганнар. Аннары Медея үзенең үләннәрен алтын йонны саклаучы аждаһаны йоклату өчен кулланган, бу сөйгәненә аны урларга мөмкинлек биргән.

Мифның кайбер версияләрендә Медея Ясонга Гераның Афродитага турыдан-туры боерыгы аркасында гына гашыйк булган дип әйтелә — алиһә үзе химая иткән батырга йон алырга ярдәм итәр өчен кемнедер теләгән. Борынгы Грециянең иң зур лирик шагыйрьләренең берсе Пиндар Медеяны аргонавтларның коткаручысы дип атый.

Медея . Геркуланумдагы фреска кисәге

«Арго» көймәсендә йөзү

Йон урланганнан соң, Медея Ясон һәм аргонавтлар белән кача, үзе белән кече энесе Апсиртны ала. Әтисенең корабы «Арго» ны куып җитә башлагач, Медея энесен үтерә һәм аның гәүдәсен берничә кисәккә бүлеп суга ташлый — ул Ээтның улының гәүдәсен алу өчен корабны тоткарларга туры киләчәген белә иде. Икенче вариант буенча Апсирт Медея белән качмый, ә аргонавтларны куып килгән колхидалыларны җитәкли. Сихерче энесен тозакка эләктерә, һәм Ясон аны үтерә.

Медея авыр яраланган аргонавт Аталантаны савыктыра. Корабльдә ул Ясонга кияүгә чыга, чөнки феаклар (Схерия утравында яшәгән борынгы грек мифологиясендәге халык) качкынны, әгәр ул инде аның хатыны булмаса, бирелергә тиеш дип таләп итәләр. Аннары корабль Медеяның апасы Цирке утравында туктый. Апасы аларны үтерү гөнаһыннан чистарту өчен йола үткәрә. Ул «Арго» рулевое Евфемгә бер көнне Ливия белән идарә итәчәген пәйгамбәрлек итә — бу фараз аның токымы Батт I аша үтәлә. Италиядә Медея марсианлыларга еланнарны дәвалау һәм сихерләү ысулларын өйрәтә.

Аннары кораб Крит утравына туктарга тырыша. Утравны Талос исемле бронза кеше саклый. Аның тубыгыннан муенына кадәр бер генә венасы була, һәм ул бронза кадак белән тотыла. Аполлодор сүзләре буенча, аргонавтлар аны болай үтергәннәр: Медея Талоска үләннәр эчерткән һәм аны үлемсез итәрмен дип ышандырган, ләкин моның өчен аңа кадакны алырга кирәк булган. Медея кадакны алган, барлык эчемлек агып чыккан, һәм Талос үлә. Башка бер версия буенча, Талосны Пеаат үз җәясе белән үтергән; башка бер версия буенча, Медея Талосны сихер белән акылдан яздыра, һәм ул кадакны үзе чыгарган. Шулай итеп, кораб ниһаять туктый ала.

Аргонавтлар ниһаять, Иолкка барып җитә, анда Ясонның абыйсы Пелий хакимлек итә. Ул хакимиятне үзенең туганына бирмәскә була. Пелийның кызлары, Медея тарафыннан алданып, әтиләрен үтерә. Алдау болай була: сихерче принцессаларга карт кешене яшь кешегә әйләндерергә мөмкин дип әйтә, әтиләрен турап, кайнап торган казанга ташларга куша (һәм моны сарыкны суеп һәм терелтеп күрсәтә). Кызлар аңа ышана, әтиләрен үтерәләр һәм кискеләп ташлыйлар, ләкин Медея, күрсәтмә бәрәннән аермалы буларак, Пелийны терелтми.

Овидий аның Эсон өчен агулы эчемлек әзерләвен җентекләп сурәтли, ләкин аңа шулай да яшьлеген кире кайтарган. Дионис үтенече буенча, ул аның шәфкать туташларына яшьлекне кайтарган. Башка версия буенча, ул шулай ук Ясонга яшьлекне кайтарган. Мифның рационалистик аңлатмасы буенча, Медея карт кешеләрне яңарта торган чәч буявын уйлап тапкан. Пелий үтерелгәннән соң, Ясон һәм Медея Коринфка качып китәргә мәҗбүр булганнар.

Коринфта

Иксион ваза рәссамы . «Медея үз улларының берсен үтерә», б.э.к. 330, Лувр

Мифның берничә версиясе бар.

Коринфта, Деметрага (борынгы грек мифологиясендә уңдырышлылык алиһәсе, игенчелекне яклаучы) һәм лемния нимфаларына корбан китереп, ул ачлыкты туктата. Аны Зевс ярата, ләкин Медея аның мәхәббәтен кире каккан, шуның өчен Гера аның балаларын мәңгелеккә яшәтергә вәгъдә иткән, ә коринфлылар аларны миксобарбарлар (ярым варварлар) дип хөрмәт иткән.

Борынгы грек тарихчысы һәм ораторы Феопомп Медея һәм Коринф патшасы һәм төзүчесе Сизиф мәхәббәте турында сөйли. Борынгы грек шагыйре Евмел Коринфский (др.-греч. Εὔμηλος) поэмасы буенча, Ясон һәм Медея Коринфта патшалык иткән. Медеянең балалары туа, ул аларны, үлемсез итәргә уйлап, Гераның изге йортына (гыйбадатханәгә) яшергән. Ул Ясон тарафыннан фаш ителгән, тегесе Иолкка киткән, һәм шулай ук Медея, Сисифкә хакимлеген тапшырып, китеп барган. Еврипид һәм Сенеке буенча, ул үзенең ике баласын үтергән, аларны исеме белән атамыйлар.

Грек христиан язучысы, дин белгече Сукыр Дидим версиясе буенча, Коринф патшасы Креонт Ясонга кызын Главканы бирергә була һәм аны Медеяны калдырырга күндерә. Үз чиратында, ире тарафынан ташланган Медея Креонтны агулап шәһәрдән кача, ләкин балаларын үзе белән алып китә алмаган, һәм алар үч алудан коринфяннар тарафыннан үтерелгән.

Күбрәк таралган вариант буенча, Медея сихри үләннәр белән бизәлгән пелосны, агулы бүләкне, көндәшенә җибәргән. Принцесса аны кигәч, күлмәк шунда ук ялкынга әйләнгән, һәм Главка аны коткарырга тырышкан әтисе белән бергә тере килеш янган. Аннары Медея шәхсән үз куллары белән Ясоннан тапкан улларын (Мермер һәм Фересны) үтергән һәм бабасы Гелиос җибәргән аждаһалар җигелгән канатлы арбада качып киткән.

Бу сюжет борынгы грек драматургы Еврипид тарафыннан популярлаштырылган: драматург Медеяның балаларын үтерүенә психологик мотивация керткән, ул аның варвар да, акылсыз да түгеллеген, ә бу гамәлне Ясонга җан сызлавы китерүнең иң яхшы ысулы булганга эшләгәнен күрсәткән. Хәзерге гайбәтләрдә Еврипид малайларның үтерүен аларның әниләренә бәйләгән, ә элеккеге кебек коринфлыларга түгел. Бу шәһәрнең яхшы исемен аклау өчен биш талант күләмендә зур ришвәт биргән дип расланган.

Ясоннан качып, Медея Фивага юл тота, анда ул Гераклны (шулай ук элеккеге аргонавт) балаларын үтергәннән соң акылдан язганлыктан дәвалый. Рәхмәт йөзеннән герой аңа шәһәрдә калырга рөхсәт итә, ләкин ачуланган Фива халкы, аның ихтыярына каршы килеп, сихерчене һәм үтерүчене үз диварларыннан куып чыгара.

Афинада

Шуннан соң Медея Афинада яши һәм Эгей патшаның хатыны була. Афинада ул Коринфтан Креонтның улы Гиппот тарафыннан судка тартыла һәм аклана Ул Эгейга Медей исемле ул таба.

Аларның гаилә тынычлыгы (идиллиясе) патша варисы Тесей килүе белән җимерелә. Тесей әтисе янына яшерен рәвештә килә, һәм әтисе малайның аңа карата мөнәсәбәтен белми. Улының мирасына куркыныч янаганын сизгән Медея Эгейны кунакны үтерергә күндерә. Патша Тесейга агулы шәраб белән бокал тәкъдим итә, ләкин кунак аны авызына күтәрергә дә өлгерми, Эгей Тесейның әнисенә беренче баласы өчен калдырган кылычын билбавына тыгып куя. Ул агулы бокалны улының кулыннан бәреп төшерә. Медея һәм аның улы Медей Афинадан бәла башланыр алдыннан качалар.

Медеяның алга таба язмышы

Аннары Медея аждаһалар командасы белән туган җиренә, Колхидага (яки Артемида рухание тарафыннан Афинадан куылган, сихерче буларак фаш ителгән) кайткан. Юлда ул Абсорида шәһәрен еланнардан азат иткән.

Ватанында Медея әтисенең хакимиятне басып алган абыйсы Перс тарафыннан бәреп төшерелгәнен ачыклый. Сихерче бу гаделсезлекне тиз арада төзәтә: ул үзенең абыйсын улы Медей кулыннан үтерә һәм әтисенең патшалыгын Медей җитәкчелегендә кире кайтара. Аннары Медей Азиянең зур өлешен яулап ала. (Икенче вариантта: Медей һиндләргә каршы походта үлә, Медея Персны үзе үтерә һәм әтисен (Эетны) тәхеткә кире кайтара).

Башка бер риваять буенча, Тесейга каршы план корганда тотылган, ул Афинадан качкан һәм улы Медей белән Арий җиренә килгән, анда яшәүчеләргә «медейләр» исеме биргән. Глланик әйтүенчә, бу улы (Ясоннан туган) Поликсен дип аталган. Кайбер чыганаклар буенча, ул Мидиядә Ясон белән бергә хакимлек иткән һәм тәнне һәм йөзне каплап торган кием киюне башлап җибәргән.

Үлемнән соң

Кайбер риваятьләрдә Медея Ахиллгә Изгеләр утрауларында кияүгә чыккан диелә (бу версияне Ивик [291 биттән алынган], Симонид [558 бит] һәм схолиаст Аполлоний искә алган). Башкалары исә, алиһә Гера Медеяга үлемсезлек бүләген биргән, чөнки ул Зевсның гашыйклык күрсәтүенә каршы торган, диләр.

Сикиондагы рухани, дүрт чокыр өстендә җилләргә корбан китергәндә, Медеяга догалар укыган . Гесиод аңа алиһә буларак табына башлаган.

Ике Медея

Хронологик җитешсезлекләр кайбер тикшеренүчеләргә борынгы грек мифологиясендә бу исем белән ике хатын-кыз персонажы булырга мөмкин дип уйларга мөмкинлек бирә. Бу, беренче чиратта, Медея белән Тесей арасындагы мөнәсәбәтләр белән бәйле.

• Алтын йон (руно) эзләгәннән соң, Грециядә Медея барлыкка килә.
• Тесей — Эгей аны үз улы дип таныганнан соң, Алтын йонны эзләп киткән аргонавт.. Медея аны үтерергә тырышкан.

Шулай итеп, Медея Алтын йон эзләү походы алдыннан Афинада булган булып чыга. Яки бәлки ул башка Медея булгандыр. Әгәр аргонавтлар походында Тесейның катнашмаганы кабул ителсә (күп кенә классик язучылар аны исемлеккә кертмиләр), каршылык чишеләчәк, шул рәвешле, элек поход, аннары Тесейның Афинага килүе була.

Семантика

Образның интерпретациясе

Ясон язмышы турында сөйли торган мифлар Медеяның хатын-кыз образы белән аерылгысыз бәйләнгән. Концепцияләрнең берсе нигезендә, белгечләр аларны мифологик катламның бер өлеше дип санаганнар, риваятьләрнең бер өлеше — борынгы героик гасыр эллиннары (Троя сугышына кадәр) турында сөйләгәннәр, алар материк Грециясенең, Эгей диңгезе яр буйлары һәм Анатолиянең грекчәдән алдагы пеласгик мәдәниятләре белән бәрелешкәннәр Медея образының үлгәннәрне терелтү, күкләр аша очу сәләте кебек яклары, башта аңа алиһә буларак табынганнарын күрсәтә. Аның образы, мөгаен, түбәндәге сыйфатларны берләштергән:

1. Борынгы грузин мифологиясендә хөрмәт ителгән урман аучылык алиһәсе Дали (ул аучыларны аздырган һәм көнчелек аркасында үтергән)
2. Фессалия сихерчеләре (Иолк, Фессалия — Ясонның туган урыны һәм аның турындагы хикәяләрнең үзәге)
3. Коринф эпосының героинялары, анда Медея һәм аның әтисе Ээт Коринфтан дип саналган

Чыганаклар

Медея, Ясон һәм аргонавтлар турындагы хикәя, иң беренче чиратта, Родосский Аполлонийның (б.э.к. III гасыр) «Аргонавтика» дип аталган соңгы әдәби адаптациясеннән билгеле. Ләкин, бу дастанның идеялары һәм аның шактый архаик лексикасы нигезендә, ул бик борынгы, төрле материалларга нигезләнгән.

• «Медея» — Еврипидның (б.э.к. 431) пьесасы.
• Аполлоний Родосский, «Аргонавтика»
• Аполлодор, I китапханә, 23-28
• Овидий, Метаморфозалар, VII, 1-424, Герой кызлар, XII, Медея (трагедия, сакланмаган)
• Сенека, «Медея» (трагедия)
• Гай Валери Флакк, «Аргонавтика»

Сәнгатьтә Медея образы

Сара Бернхардт Катюль Мендес пьесасында Колх сихерчесе ролендә, Альфонс Муханың " Медее " пьесасы афишасында.

Әдәбият

• Медея — Софокланың «Колхидянка» (фр. 337—346 Радт), «Скифы» (фр. 546—549 Радт), «Зельекопы» (фр. 534—536 Радт, агулы үләннәр әзерләүне тасвирлаган), «Эгей», «Медея», «Пелиады» һәм «Эгей» Сенеки «Медея». «Медей». «Медея» трагедиясен шулай ук Антифрон, Еврипид Кече, Меланфий, Неофрон Сикионский, Диоген Синопский, Каркин Кече, Дикеоген, Морсим, Феодорид, Биот, билгесез автор, Энний («куылган бакыр»), Акцияләр («Медея, или Аргонавты»), Помпей Макр, Овидий һәм Лукан язган. Җиде комедия билгеле, шул исәптән Эпихарма белән Ринфонны да кертеп. Овидий шулай ук Медеи Ясонга (XII Героидлары) дигән хат та яза.
• Чосер, «The Legend of Good Women» (1386)
• Пьер Корнель, «Медея» (1635) и «Золотое руно» (1660)
• Ф. В. Готтер, «Медея»
• Жозе Антониу да Силва, пьеса «Чары Медеи» (1735)
• Ф. М. Клингер — драмы «Медея в Коринфе» (1786) и «Медея на Кавказе» (1791)
• Л. Тик, «Медея»
• Дж. Б. Никколини — трагедия «Медея» (1825)
• Франц Грильпарцер — пьеса «Золотое руно» (1822)
• Пауль Хейзе — новелла «Медея»
• Уильям Моррис — поэма «Жизнь и смерть Ясона» (1867)
• Катюль Мендес — трагедия «Медея»
• Жан Ануй, драма «Медея» (1946)
• Ф. Т. Чокор, «Медея»
• Maxwell Anderson — «The Wingless Victory»
• Robinson Jeffers — «Medea»
• Ханс Хенни Янн, «Медея»
• Хайнер Мюллер — «Medeamaterial and Medeaplay» 1982)
• Криста Вольф — роман «Медея. Голоса» (1993)
• A. R. Gurney — «The Golden Fleece»
• Marina Carr — «By the Bog of Cats»
• Дарио Фо — пьеса «Медея» (1979)
• Дейн Зайтс — «Медея» драмасы (1988)
• Улицкая, Людмила Евгеньевна — «Медея һәм аның балалары» (1996)
• КЛИМ — «Медея театры» пьесасы (2001)
• Том Лануа — «Мама Медея» пьесасы (2001)
• Сара Стридсберг — «Медеаланд» драмасы (Драматен тарафыннан 2009-нчы елда чыгарылган, Noomi Rapace ролендә)
• Черри Морага — «Ач хатын: Мексика Медеясы»
• Майкл Вуд — «Мифлар һәм геройлар эзләүдә: Джейсон һәм Алтын Йон»
• Персиваль Эверетт — «Аның кара тиресе өчен»
• Роберт Холдсток — «Селтик»
• Люха Никоновның «Медея» шигыре (2012)
• Людмила Разумовская — «Медея» спектакле (1980)
• Виктор Пелевин — «Шәп» (2024, тышлыкта)

Ике Медея

• Франческо Кавалли — опера «Ясон» (Giasone, 1649)
• Марк-Антуан Шарпантье — музыкальная трагедия «Медея», 1693
• Жан-Филипп Рамо — опера «Медея»
• Родольф, Жан-Жозеф — Ясон и Медея (балет), 1763 год, Штутгарт, первая постановка Ж.-Ж. Новерра, там же; эта постановка стала предвестником всего современного классического балета
• Иржи Бенда — мелодрама «Медея», 1775
• Луиджи Керубини — опера «Медея», 1797
• Симон Майр — опера «Медея в Коринфе» (исп.1813)
• И. Г. Науман, «Медея»
• Саверио Меркаданте — опера «Медея» (1851)
• Э. Кшенек — «Медея»
• Д. Мийо — опера «Медея», 1939
• Самуэл Барбер — Medea Ballet Suite Op. 23, Medea’s Meditation & Dance of Vengeance (1946)
• Фридхельм Дёль — опера «Медея» (1987/1990)
• Паскаль Дюсапен — опера «Медея-материал», либретто Хайнера Мюллера (1990)
• Chamber Made — опера «Медея», 1993
• мюзикл «Marie Christine» на сюжет Медеи, но в Новом Орлеане XIX в. и вуду
• Микис Теодоракис — опера «Медея» (1988—1990)
• Балет Джона Ноймайера «Медея» на музыку Баха, Бартока, Шнитке (1990)
• Рольф Либерман — опера «Медея» (1995)
• Оскар Страсной — опера «Мидея» (2000)
• группа «Зломрак» — песня «Медея»
• группа Хорги — песня «Медея»
• группа Insomnium — песня «Medeia»
• Тамара Гвердцители — «Медея» (песня на грузинском языке)
• песня Виены Тенг «My Medea»
• Балет Анжелена Прельжокажа «Сон Медеи» на музыку Мауро Ланцы (2004)
• A Filetta — «Медея» (2006, на корсиканском языке)
• Rockettothesky — альбом «Medea» (2008)
• Казахстанский певец Беркут — Медея (2008)
• Панк-опера «Медея. Эпизоды». (Постановка: Джулиано Ди Капуа, Медея: Илона Маркарова, монологи: Лёха Никонов, поэма «Медея», музыка: «Uniquetunes», «Последние Танки В Париже», Андрей Сизинцев, Духовое трио: Эмиль Яковлев, Леон Суходольский, Сергей Смирнов, Санкт-Петербург, 2010)
• Ариберт Райман — опера «Медея» (2010)
• Алина Новикова (композитор) и Дарья Жолнерова (реж.), Санкт-Петербург — опера «Медея» (2011)
• Alai Oli — Медея (2013)
• Ex Libris (группа) — альбом Medea (Ex Libris) (2014)
• Ierophania & Fanum — Medea

Сынлы сәнгать

• Веронез, Пуссин, Ван Лу, Геркино, Г. Моро, А.Фейербах картиналары
• " Медея балаларын үтерә " — Делакруаның картинасы.
• Ф. Сэндисның " Медея " картинасы
• " Медея " — чех рәссамы Альфонс Муханың плакаты, анда Катюль Мендесның шул ук исемдәге трагедиясеннән бер күренеш сурәтләнгән.

Скульптура

• Алтын йонлы Медея — Батумидагы (Грузия) һәйкәл.
• Медея — Абхазиянең Пицунда шәһәрендәге скульптура. Авторы: Мераб Бердзенишвили .

Музыка

• 1963: «Ясон и аргонавты» / «Jason and the Argonauts», в роли Медеи — Нэнси Ковак
• 1969: «Медея» — Пьер Паоло Пазолини фильмы, төп рольдә Мария Каллас
• 1986: «Весёлая хроника опасного путешествия» — Евгения Гинзбург фильмы, Медеи ролендә — Лика Кавжарадзе
• 1978: «A Dream of Passion» — Жюль Дассен фильмы, анда Мелина Меркури — Медее ролен уйнаучы актриса — үз анасын (Эллен Бёрстин) эзли, ул балалар үтерү өчен төрмәдә утыра
• 1988: «Медея» — телевизионный фильм Ларса фон Триера по сценарию Карла Теодора Дрейера «Медея», в роли Медеи — Kirsten Olesen
• 2000: «Jason and the Argonauts», фильм телеканала Hallmark, в роли Медеи — Джолин Блэлок
• 2005: «Medea» — телесериал Тео ван Гога, в роли Медеи — Катя Схюрман
• 2007: «Medea Miracle» — фильм Тонино Де Бернарди, в главной роли — Изабель Юппер
• 2009: «Медея» — фильм Натальи Кузнецовой, в роли Медеи — Лилиан Наврозашвили
• Медея Fate/Stay Night (2004) визуаль романында һәм аниме адаптацияләрендә чакырылган кастер сыйныфы хезмәтчесе буларак күренә: Fate/Stay Night (2006), Fate/Stay Night Movie: Unlimited Blade Works (2010), Fate Stay Night: Unlimited Blade Works (2015), Fate/stay night Movie: Heaven’s Feel (2017).
• 2014 : Чын детектив — 6 нчы эпизодта Мэттью Макконахи һәм Вуди Харрелсон персонажлары "Медея эше"н тикшерәләр: наркоман ана үз баласын үтерүен таный.
• 2015 «Олимп» фантастик-тарихи сериясендә Медея патшабикә — Эгейның хатыны.
• 1996 ел. «Геркулес: Легендар сәяхәтләр» телесериалында Медея яшь Геркулес, Джейсон һәм Иолайга Гидраны үтерергә булыша.
• 2021: Александр Зельдович «Медея».

Кызыклы фактлар

• " Медея комплексы " — кайвакыт хатын-кызларда, бигрәк тә аерылышкан хатын-кызларда, балаларын үтерә яки имгәтә торган авыруны күрсәтү өчен кулланыла торган исем.
• Генетик манипуляция en (Maternal effect dominant embryonic arrest) (аббревиатура Medea), бу мифик персонаж хөрмәтенә аталган.
• 1880 елда ачылган (212) Медея астероиды Медея хөрмәтенә аталган.

Сылтамалар

• Дөнья халыклары мифлары. Мәскәү, 1991-92. 2 томда. 2 том. 130—131 битләр.
• mlahanas.de сайтында