Менделеевск

Менделеевск
рус. Менделеевск
Илтамга
Нигезләнү датасы	1868
Рәсми исем	Бондюжский, Бондюзький һәм Менделєєвськ
Дәүләт	Россия
Нәрсәнең башкаласы	Менделеевск районы, Менделеевск шәһәр җирлеге[d], Менделеевск районы һәм Менделеевск районы
Административ-территориаль берәмлек	Менделеевск районы, Алабуга районы, Менделеевск районы, Алабуга районы, Менделеевск районы, Чаллы кантуны, Алабуга кантуны һәм Алабуга өязе
Сәгать поясы	UTC+03:00
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы	Чулман
Халык саны	22 875 (2021)
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек	100 метр
Мәйдан	30,65 км²
Почта индексы	423650
Рәсми веб-сайт	mendeleevsk.tatarstan.ru​(рус.)
Җирле телефон коды	85549
Монда җирләнгәннәр төркеме	Төркем:Менделеевскта җирләнгәннәр[d]
Менделеевск Викиҗыентыкта

Менделеевск (шулай ук Менделеев шәһәре, лат. тат. Mendeleyevsk, рус. Менделеевск) — Татарстан шәһәре, Менделеевск районы үзәге. Халык саны — 23 161 кеше (2010).

География

Кама буенда, Тойма елгасы (Кама кушылдыгы) буенда, Тын Таулар пристаненнан (Камада) 4 км, Мәжгә тимер юлы станциясеннән көньяккарак 70 км, Тихоново тимер юлы станциясеннән көнчыгышка таба 7 км, Казаннан көнчыгышка таба 238 км ераклыкта урнашкан. Чаллы — Әгерҗе тимер юлы, Алабуга — Мәжгә — Ижау автомобиль юлы, Кама елгасында «Тын Таулар» пристане.

Тарих

1868 елда сәүдәгәр П.К. Ушков шәһәргә нигез салган. 1928 елдан — Бондюг эшчеләр поселогы. 1967 елда Д.И. Менделеев (элек җирле химия заводында эшләгән) хөрмәтенә исеме үзгәртелгән. Шәһәр статусы 1967 елда бирелгән.

Халык

1897	1939	1959	1970	1979	1989	2002	2010
2 426	~8 500	11 213	13 557	13 986	18 085	22 027	23 161

=

2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 22875 кеше яши, шул исәптән: татарлар — 49,10%, урыслар — 40,81%, башка халыклар — 9,42%, милләтен күрсәтмәүчеләр — 0,67%.

Милли состав =

Милләт	1989	2002	2010
татарлар	48,5%	55,5%	51,4%
руслар	43,6%	43,6%	39,0%
арлар	2,4%	2,6%	3,1%
чирмешләр	2,1%	2,5%	3,0%

Туган якны өйрәнү музее

Мәгариф

Менделеевск шәһәрендә һөнәри-техник укуханә (филиал), 5 урта мәктәп, гимназия, кичке (сменалы) мәктәп, сәламәтлеге чикле балалар өчен мәктәп, мәктәптән тыш эш үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, «Батыр» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, «Айсберг» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе эшли (2017).

Мәдәният

• Туган якны өйрәнү музее
• Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл (Менделеевск)

Шәһәрдә туган танылган кешеләр

Шулай ук карагыз: Төркем:Менделеевскида туганнар.

• Ибраһим Галиев (1896-1938, Казан), Татбригада хәрби комиссары.
• Василий Белоусов (1919-1981), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
• Тимур Галиев (1977), 2025 елдан ТР МК Баш ветеринария идарәсе башлыгы.

Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!

туу	Исем	әлма-матер	һөнәр төре	эш урыны	Викиҗыентыктагы төркем	үлем датасы
1897-12-27	Гыймаз Баһаветдинев	Казан (Идел буе) федераль университеты				1938-05-10
1901	Шәмгун Саттаров			Татарстан Республикасының Югары Мәхкәмәсе Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгы КПССның Татарстан өлкә комитеты		No/unknown value
1909-07-17	Павел Фролов					1991-09-14
1910	Александр Антонов					1942-05-07
1919-01-01	Василий Белоусов					1981-03-06
1919-11-21	Михаил Суднишников		хәрби хезмәткәр			1985-12-02
1923-05-02	Анатолий Чехов					1967-06-06
1923-09-25	Михаил Фомин				Mikhail Fomin	1943-07-07
1925	Вилен Бурмистров					1943-06-16
1928-12-11	Әмир Мәҗитов	Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты	рәссам		Amir Mazitov	1992-03-23
1939	Сания Исмәгыйлева		университет профессоры			2020-06-13
1943-07-24	Дмитрий Усанов		галим			2019-06-05
1977-07-23	Тимур Галиев	Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе	ветеринар	Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты
1988-10-15	Данис Шакиров	Казан (Идел буе) федераль университеты	галим җәмәгать эшлеклесе	Бөтендөнья татар конгрессы	Danis Shakirov