Менделеевск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Менделеевск latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Менделеевск
рус. Менделеевск
Илтамга
Coat of Arms of Mendeleyevsk (Tatarstan).png
Сурәт
Нигезләнү датасы 1868
Рәсми исем Бондюжский, Бондюзький һәм Менделєєвськ
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Менделеевск райуны, Городское поселение город Менделеевск[d][1], Менделеевск райуны һәм Менделеевск райуны
Административ-территориаль берәмлек Менделеевск райуны, Алабуга райуны, Менделеевск райуны, Алабуга райуны, Менделеевск райуны, Чаллы кантуны, Алабуга кантуны һәм Алабуга өязе
Халык саны 22 336 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 100 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Мәйдан 30,65 км²
Почта индексы 423650
Рәсми веб-сайт mendeleevsk.tatar.ru
Җирле телефон коды 85549
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Менделеевск Викиҗыентыкта

Менделеевск (шулай ук Менделеев шәһәре, лат. тат. Mendeleyevsk, рус. Менделеевск) — Татарстан шәһәре, Менделеевск районы үзәге.

Халык саны — 23 161 кеше (2010).[3]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кама буенда, Тойма елгасы (Кама кушылдыгы) буенда, Тын Таулар пристаненнан (Камада) 4 км, Мәжгә тимер юлы станциясеннән көньяккарак 70 км, Тихоново тимер юлы станциясеннән көнчыгышка таба 7 км, Казаннан көнчыгышка таба 238 км ераклыкта урнашкан. ЧаллыӘгерҗе тимер юлы, АлабугаМәжгәИжау автомобиль юлы, Кама елгасында «Тын Таулар» пристане.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1868 елда сәүдәгәр П.К. Ушков шәһәргә нигез салган. 1928 елдан — Бондюг эшчеләр поселогы. 1967 елда Д.И. Менделеев (элек җирле химия заводында эшләгән) хөрмәтенә исеме үзгәртелгән.

Шәһәр статусы 1967 елда бирелгән.

Шәһәрдә туган танылган кешеләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[4] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[3]
2 426 ~8 500 11 213 13 557 13 986 18 085 22 027 23 161

Милли состав[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Милләт 1989[11] 2002[12] 2010[13]
татарлар 48,5% 55,5% 51,4%
урыслар 43,6% 43,6% 39,0%
арлар 2,4% 2,6% 3,1%
чирмешләр 2,1% 2,5% 3,0%

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Менделеевск шәһәрендә һөнәри-техник укуханә (филиал), 5 урта мәктәп, гимназия, кичке (сменалы) мәктәп, сәламәтлеге чикле балалар өчен мәктәп, мәктәптән тыш эш үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, «Батыр» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, «Айсберг» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе эшли (2017).

Мәдәният[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. ОКТМО
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  3. 3,0 3,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  4. Населенныя мѣста Россійской Имперіи въ 500 и болѣе жителей. Санктъ-Петербургъ, 1905.
  5. http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/mendeleevsk/index.html
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. Мустафин М.Р, Хузеев Р.Г. Всё о Татарстане (Экономико-географический справочник). — Казань, 1994
  12. 2002 ел сан алу базасы
  13. 2010 ел сан алу базасы