Мина Караджич
| Мина Караджич | |
| Lua хатасы: expandTemplate: template "lang-sr-cyrl" does not exist. | |
 | |
| Туу датасы: | |
|---|---|
| Туу җире: | |
| Үлем датасы: | |
| Үлем җире: | |
| Ил: | |
 Әсәрләр Викиҗыентыкта | |
Мина Караджич (серб. Вилхелмина "Мина" Караџић-Вукомановић, 12 июль, 1828, Вена) - Сербия рәссамы һәм язучысы.
Биография
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1928 елның 12 июлендә Венада туган[2][3]. Әтисе серб Вук Караджич, әнисе австрийка Ана Мария Краус[4]. Католик чиркәүдә чукындырылган, Вильгельмина исемен алган. Гаилә күп балалы була, ләкин 13 баладан Мина һәм энекәше Дмитрий гына исән калалар.
Балачактан ук әтисе аның белеме турында кайгырткан, Мина алты яшендә өйдә укыта башлаган. Ул өйләрендә төп тел булган немец телендә укырга һәм язарга өйрәнгән. Сигез яшендә аны шәхси репетиторлыкка җибәргәннәр, анда ул рәсем ясау, фортепиано, француз һәм итальян телләрен өйрәнгән.
Ул серб телен унбиш яшендә генә өйрәнә алган һәм бу телдә шигырьләр һәм проза яза башлаган, серб халык әкиятләрен немец теленә тәрҗемә иткән. Ул, бигрәк тә, рәсем ясау белән кызыксынган, Австриянең танылган рәссамнарына барып дәресләр алган. Шул ук вакытта, әтисе аны үз эшенә җәлеп итәргә тырышкан, бу соңрак Минаның төп шөгыленә әверелгән[2].
Ул сәнгать белемен Венада Фридрих Цильхердан алган, ләкин рәсем сәнгатен Вена, Венеция, Дрезден һәм Берлин галереяларында бөек осталарның әсәрләрен күчереп өйрәнгән[5].
19 яшендә инглиз телен өйрәнә башлый, әтисенең язмаларын чит телләрдә алып бара, аның белән Европа буенча сәяхәт итә[2].
1850 елда ул әтисе белән беренче тапкыр Сербиягә сәяхәт итә, Луиза (Александра) Керр белән таныша һәм аның тәрҗемәчесе булып эшли. Сәяхәт вакытында Мина язмалар алып бара һәм аларны француз теленә тәрҗемә итә. Шулай ук Сербиядә ул Милица Стоядинович белән дә таныша.
1856 елда, әти-әнисенә белгертмичә, ул Алекс Вукомановичның кияүгә чыгу тәкъдимен кабул итә. Дини карашлары белән кияүнең авыруы арасындагы аерма аркасында, Минаның әти-әнисе бу сайлау һәм никах белән килешми. 1858 елның маенда ул әти-әнисе белән Земунга килә һәм православие динен кабул итә. Туй Белград кафедраль соборында уза. Мина һәм аның ире Белградта кенәз Обренович гаиләсе йортында яши калалар. 1859 елда аларның уллары Янко туа, һәм өч айдан соң ире үтә[3][4]. Шуннан соң Мина каты авырый башлый һәм финанс кыенлыклары белән очраша. Ул принцесса Юлиянең Белградта кызлар гимназиясе директоры булып калу тәкъдимен кире кага һәм улы һәм әнисе белән Венага кайта. 1878 елда улы Россиядә үлә. Мина җәмәгать тормышыннан китә.
1879 һәм 1882 еллар арасында ул абыйсы белән әтиләренең әсәрләре өстендә бергә эшли башлый. 1883 елда абыйсы үлгәннән соң, үз эшен ташламый һәм тиздән әтисенең әсәрләрен Венада, Белградта һәм Санкт-Петербургта бастырып чыгара[2].
Һөнәри эшчәнлек
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Ул илледән артык әсәр язып калдырган, шул исәптән картиналар (20 дән артык[5]), шигырьләр, тәрҗемәләр, сәяхәт язмалары һәм башка күп нәрсәләр[2].
Аның кайбер әсәрләре[4]:
- Сербские сказки (1854)
- Бранко Радичевич (1877)
- Письмо в редакцию «Орло» (1878)
- Несколько дней в Сербии (1895)
- Дочь Вука Караджича о Бранко (1924)
- Воспоминания Бранко Радичевича (1947)
- Письма Мины Караджич-Вукоманович (1997)
- Картины Мины Караджич Вукоманович (1997)
- Дневник Мины Караджич (2004)
- Воспоминания Мины Караджич (2004)
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 https://data.matricula-online.eu/de/oesterreich/wien/03-landstrasse-st-rochus/01-11/?pg=82
- 1 2 3 4 5 Vilhelmina Mina Karadžić Vukomanović (sr). Knjizenstvo. әлеге чыганактан 2024-11-27 архивланган. 2025-03-28 тикшерелгән.
- 1 2 Сликарка и књижевница - Вилхелмина Мина Караџић (sr). Biblioteka.cuprija. әлеге чыганактан 2024-05-06 архивланган. 2025-03-28 тикшерелгән.
- 1 2 3 Karadžić Vukomanović, Mina (en). Shewrote. әлеге чыганактан 2025-02-21 архивланган. 2025-03-28 тикшерелгән.
- 1 2 Mina Vukomanović - Karadžić. Arte. әлеге чыганактан 2024-11-27 архивланган. 2025-03-28 тикшерелгән.