Мирам Челеби
| Мирам Челеби | |
|---|---|
| Туган | XV гасыр Сәмәрканд |
| Үлгән | 1525[1] яки 1524[1] Әдирнә, Госман империясе |
| Ватандашлыгы |  Таҗикстан |
| Һөнәре | астроном, математик |
| Ата-ана | |
Мирам Челеби исеме астында мәгълүм Мәхмүд ибн Мөхәммәд ибн Кази-заде ар-Руми, (??, Сәмәркәнд — 1524, Адрианополь) — Тимуридлар дәүләтенең математигы, астрономы һәм закон белгече, төрек-үзбәк килеп чыгышлы, әтисе ягыннан Кази-заде ар-Руми оныгы һәм әнисе ягыннан ал-Кушчи оныгы. Олугъбәкнең үлеменнән соң Төркиягә киткән, Галлиполида, Адрианопольдә һәм Бруссада эшләгән. Сәмәркәнд мәктәбенең традицияләрен үстерергә дәвам иткән.
"Гурганиның Зиджы"на комментарий язган (анда, хосусан, ал-Кашиның 1°-ның синусын билгеләү турында трактат тасвирланган),ал-Кушчиның "Яулап алу трактаты"на комментарий, «Синус һәм хорда турында трактат», «Кыйбланың азимутын төгәлрәк табу турында трактат», «Алмукантарат квадрант турында трактат», «Синус-квадрант турында квадрант», «„Шиказия“ астролябиясе квадранты белән гамәлләрне белү трактаты», «„Заркала“ астролябиясе турында трактат» язган.
Аның төп китабы оптика турында булган.
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Матвиевская Г. П., Розенфельд Б. А. Математики и астрономы мусульманского средневековья и их труды (VIII—XVII вв.) В 3 т. — М.: Наука, 1983.