Молдавия Гагаузлары

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Молдавия Гагаузлары latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Гагаузлар ХедерлезнеКишиневта бәйрәмниләр

Гагаузлар-Молдавиянең иң эре милли азчылыкларының берсе. Шуңа да карамастан, Буджака Русия Бессарабиясен колонизацияләү кысаларында урнашуга карамастан, нәкъ менә Молдавия Республикасының гагаузы территориясендә нык тамырланган. Күчерелде буенча ил территориясендә неравномерно. Көньяк төбәкләргә тартыла һәм Гагаузия АТО чикләрендә халыкның күпчелеген тәшкил итә. Гагаузлар Молдова нигездә авыл яшәү рәвеше алып бара.

Урнашу һәм микъдары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Илнең милли составында аларның өлеше һәм урыны акрынлап арта бара[1]. Әкренләп Гагаузиянең үзендә (83,8%), шулай ук гагаузлар яшәгән күрше Тараклий рында (9,0%) гагаузлар яшәгән гагаузлар саны арта. Бессарабском рда гагаузлар өлеше ил буенча уртача күрсәткечтән (7,4%) югары түгел, әмма монда ул акрынлап кими. Шулай ук кагул р-ны бүлеп бирелә, анда гагаузлар халыкның 2,7% ын тәшкил итә. Калган төбәкләрдә алар 1% тан да ким. Молдова эчендә гагаузларның миграция активлыгы зур түгел: эмигрантларның күбесе үз торак пунктларыннан китсә дә, Русия Федерациясенә җибәрелә.

Этноязыковой процесслар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Молдавия һәм Украинаның чиктәш районнарында күп концентрация нәтиҗәсендә, хәзерге гагаузлар милләтара никахларга сирәк керә, шуңа күрә этник ныклыкның югары дәрәҗәсен саклап кала. Әмма күптән түгел генә хәл башкачарак иде. Әйтик, XX гасыр башында Комрат авылында гагаузлар һәм болгар нисбәте якынча 2: 1 тәшкил иткән. Әмма ассимиляцион процесслар һәм гагаузларның күбрәк тууы нәтиҗәсендә ХХ азагына 14 гагаузга нибары 1 Болгар килә[2]. Бу ике халыклар арасындагы этник тигезлек гагаузлар һәм болгар баштан ук тигезләнгән авылларда гына сакланып калган. Исән калган гагаузлар күбесенчә Болгар халкы составына кергән. Шул ук вакытта гагауза Молдова, кагыйдә буларак, күп телле һәм обихода Гагауз, шулай ук урыс телләрен дә кулланалар. Күпләр румын телен дә беләләр.

Галереясе фотографияләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төрле формадагы конденсаторлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Национальное Бюро Статистики // Новости
  2. Этнодемографические процессы среди болгар Молдовы и Украины в середине XVIII—XX В. — тема научной статьи по истории и историческим наукам, читайте бесплатно текст научно-иссле…