Наум Урхи

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Наум Урхи latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Наум Урхи
Туган телдә исем Наум Андреевич Андреев
Туган 22 ноябрь 1891(1891-11-22)
Ефремкасы, Әлек, Ядрин, Казан губернасы, Русия
Үлгән 1 сентябрь 1984(1984-09-01) (92 яшь)
Чабаксар
Милләт чуаш
Әлма-матер И. Я. Яковлев ис. Чуаш дәүләт педагогика университеты[d]
Һөнәре тел галиме, тәрҗемәче

Наум Урхи (тәхәллүсе, тулы исеме Наум Андрей улы Андреев) – чуаш тел галиме, тәрҗемәче.

1891 елның 22 ноябрендә Казан губернасы Ядернә өязе (хәзерге Чуашия Республикасының Әлек районы) Ефремкасы авылында туган. 1984 елның 1 сентябрендә вафат. Иртә ятим кала.

Әлектә ике сыйныфлы мәктәп бетергәч, Сембердәге И.Я.Яковлев мәктәбенә укырга керергә тели, ләкин 18 яше тулу сәбәпле анда алмыйлар. Чуаш мөгаллимнәр әзерләү мәктәбе остаханәсендә эшләп, I Сембер гимназиясендә экстерн рәвештә имтихан тапшыра. Чуаш педагогия институтын тәмамлый.

Беренче бөтендөнья сугышында катнаша. Октябрь инкыйлабыннан соң Казанда губерна башкарма комитеты каршындагы чуаш эшләре комиссариатында һәм «Ҫӗр ӗҫлекен» («Җир эшкәртүче») журналында эшли.

1920 елда Чуаш автономияле өлкәсе төзелгәч, Чабаксарда «Канаш», «Ҫамрӑк хресчен» гәҗитләре мөхәрририятләрендә, Чуаш китап нәшриятында эшли.

1940-1943 елларда Чуаш АССРның Югары Советында эшли.

1944 - 1967 елларда Чуаш фәнни-тикшеренү институтының телләр бүлекчәсендә эшли.

Н.Андреевның фәнни эшләре күпкырлы : ул тел белгече, әдәбият белгече, тәрҗемәче, халык авыз иҗатын өйрәнүче. Чуаш тел белемен, аның стилистикасын беренче өйрәнүчеләрдән. Чуаш телендә терминнар сүзлеген төзи. Тәрҗемә өлкәсендә эшләре бар: иҗтимагый - сәяси, фәнни - популяр, авыл хуҗалыгы буенча һәм балалар әдәбиятын, И.-В. Гётеның «Фауст»ын (1979 ел), Дж. Свифтныңның «Гулливер сәяхәтләре»н тәрҗемә итә.

Чуаш АССР ның атказанган мәдәният хезмәткәре.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Әлек районы энциклопедиясе (рус телендә), Чабаксар, 2009 ел. ISBN 978-5-7670-1630-3.
  • Чуаш әдәбияты антологиясе (чуаш телендә), Чабаксар, 2003 ел. ISBN 5-7670-1279-2.

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=57&id=182977