Николай Бруевич
| Николай Бруевич | |
|---|---|
| Туган | 31 октябрь (12 ноябрь) 1896[1] Мәскәү, Россия империясе[2] |
| Үлгән | 5 май 1987[1] (90 яшь) Мәскәү, СССР[1] |
| Күмү урыны | Новодевичье зираты[d][1] |
| Ватандашлыгы | |
| Әлма-матер | Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты[3] һәм Мәскәү авиация институты[d][3] |
| Һөнәре | галим |
| Эш бирүче | Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе[d][3], Россия фәннәр академиясе[4], Институт точной механики и вычислительной техники имени С. А. Лебедева[d][5][1], РФА машинабелем институты[d][1] һәм Мәскәү дәүләт техника университеты[d][1] |
| Сәяси фирка | Советлар Берлеге коммунистик фиркасе |
| Катнашкан сугышлар/алышлар | Алман-совет сугышы һәм Россия ватандашлар сугышы[1] |
| Хәрби дәрәҗә | генерал-лейтенант[1] |
| Гыйльми дәрәҗә: | техник фәннәр докторы[d][1] |
Николай Бруевич (31 октябрь [12 ноябрь] 1896, Мәскәү — 5 май 1987, Мәскәү) — машиналар белеме һәм исәпләү техникасы өлкәсендә совет галиме, СССР Фәннәр академиясе академигы, Монгол Фәннәр академиясенең почетлы әгъзасы[6], инженер-техник хезмәтләр генерал-лейтенанты.
Биографиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Николай Григорьевич Бруевич1896 нчы елда Мәскәү шәһәрендә туган.
Кызыл армия составында Гражданнар сугышында катнаша[7]. 1921 елда ВКП(б) сафына керә. 1923 елда Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын, 1930 елда — Мәскәү авиацион институтын[8], 1931 елда Хәрби-һава инженер академиясе адъюнктурасын тәмамлый[7].
1937 елда Николай Бруевичка техник фәннәр докторы дәрәҗәсе бирелә[7]. 1939 елның 28 гыйнварында СССР Фәннәр академиясенең «механика» белгечлеге буенча әгъза--корреспонденты итеп сайлана[9].
1940 елдан алып 1941 ел буенча Мәскәү механика-машиналар төзү институты директоры булып эшли[10].
1941 елда югары мәктәп эшләре буенча комитет рәисенең беренче урынбасары итеп тәгаенләнә[11]. 1942 елның 8 маенда[9] «механика, машиналар һәм механизмнар теориясе» белгечлеге буенча академик итеп сайлана.
1949 елның 10 маеннан 1942 елның 17 мартына кадәр СССР Фәннәр академиясенең академик-секретаре вазифасын били[9].
1948 елның 16 июленнән 1950 елның башына кадәр Төгәл механика һәм исәпләү техникасы институты директоры була[12].
1959-1961 елларда СССР оборона министрлыгы сайты советы әгъзасы була[6].
1961 елда отставкага чыга[7].
1987 елның 5 маенда вафат була. Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнә
Фәнни казанышлары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Николай Григорьевич Бруевич машиналарның һәм приборларның төгәллеге һәм ышанычлылыгы теориясенә нигез салучыларның берсе[13]. Машиналар төзелешендә акыл хезмәтен автоматлаштыру тикшеренүләре белән җитәкчелек итә[13].
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]— өч Ленин ордены (04.11.1944; 1945; 10.06.1945)
— Октябрь Революциясе ордены (1975)
— ике Кызыл Йолдыз ордены (1945; 1949)
— 2-нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1944)
— ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены (11.11.1946; 12.11.1966)
— «Хөрмәт Билгесе» ордены (1951)
— медальләр
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 — СПб: Гуманистика.
- ↑ Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 Карпов Л. Е., Карпова В. Б. Три первых директора ИТМиВТ АН СССР, The First Three Directors of the USSR AS IPMCT // Труды SORUCOM-2011 — Великий Новгород: 2011. — ISBN 978-5-98769-088-8
- ↑ Geltman D. V. Vladimir Leontyevich Komarov: a short biography, Владимир Леонтьевич Комаров: краткий биографический очерк // Историко-биологические исследования — 2020. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2020-14002
- ↑ Малиновский Б. Н. История вычислительной техники в лицах — Киев: 1995. — 384 бит — ISBN 5-7707-6131-8
- 1 2 Академики МГУ > Бруевич Николай Григорьевич. Сайт «Все о Московском университете». әлеге чыганактан 2012-09-14 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- 1 2 3 4 Николай Григорьевич Бруевич. Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. әлеге чыганактан 2012-03-13 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- ↑ Выпускники МАИ — академики АН СССР и РАН. Московский авиационный институт. әлеге чыганактан 2013-03-07 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- 1 2 3 Бруевич Николай Григорьевич. Информационная система «Архивы Российской академии наук». 2012-02-28 тикшерелгән.
- ↑ Выпускники МАИ — ректоры (директора́) высших учебных заведений. Московский авиационный институт. әлеге чыганактан 2012-09-14 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- ↑ Николай Григорьевич Бруевич (некролог) (doc) pp. 133. Российская академия наук. әлеге чыганактан 2012-09-14 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- ↑ История развития института. Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. әлеге чыганактан 2012-09-01 архивланган. 2012-02-28 тикшерелгән.
- 1 2 Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- 12 ноябрь көнне туганнар
- 1896 елда туганнар
- Мәскәүдә туганнар
- 5 май көнне вафатлар
- 1987 елда вафатлар
- Мәскәүдә вафатлар
- Әлифба буенча шәхесләр
- Техник фәннәр докторлары
- Ленин ордены кавалерлары
- Октябрь Инкыйлабы ордены кавалерлары
- Кызыл Байрак ордены кавалерлары
- II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
- «Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
- «Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
- «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
- СБКФ әгъзалары
- Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар