Николай Ватутин

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Николай Ватутин latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Николай Ватутин
Николай Ватутин, 1943 год.jpg
Туган телдә исем Николай фөдор улы Ватутин
Туган 16 декабрь 1901(1901-12-16)
Воронеж губернасы, Русия империясе
Үлгән 15 апрель 1944(1944-04-15) (42 яшь)
Киев
Үлем сәбәбе сепсис[d]
Күмү урыны Мария паркы[d]
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Россия империясе
Әлма-матер РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе[d] һәм РФ КК гомумгаскәри академиясе[d]
Һөнәре гаскәр башлыгы
Сәяси фирка Советлар Берлеге коммунистик фиркасе
Катнашкан сугышлар/алышлар Алман-совет сугышы, Днепр өчен алыш[d], Сталинград сугышы, Курск сугышы, Днепр-Карпат гамәлияте[d], Икенче бөтендөнья сугышы һәм Русия ватандашлар сугышы
Бүләк һәм премияләре Совет Берлеге Каһарманы — 1965 Калып:Ленин yрдиʜы Калып:Ленин yрдиʜы Калып:Кызыл Байрак yрдиʜы һәм бүтән
Хәрби дәрәҗә әрме янаралы[d]
Nikolay Vatutin Signature 1939.png

Commons-logo.svg Николай Ватутин Викиҗыентыкта

Николай фөдор улы Ватутин (1901-1944, Киев) - Сәвит гаскәр башлыгы, əрмe ᴙнaралы (1943), Сәвитлар Берлеге Каһарманы (1965, үлгәч).

Гади кeрәстиян гаиләсеннән чыккан, кызыл гаскәридән əрмe ᴙнaралына кадәр хезмәт иткән.

Бөек Ватан сугышы вакытында Воронеж, Көньяк-Көнбатыш, 1-нче Украин фронтларын үз вафатына (1944 елда) кадәр җитәкләгән.

Курск сугышында, Днепр өчен сугышта, Днепр-Карпаталар əпирəсәсендә катнашкан.

Ватутин 1944 елның 29 февралендә УПА (Украина баш күтәрүчеләре гаскәре) әгъзалары тарафыннан каты яраланган. Җәрәхәтләр сәбәпле Киев госпиталендә 15 əпpилдә үлгән.

Киев Мариин паркында күмелгән.

Русиядә һәм Украинада Ватутин исемендәге күп урамнар, һәйкәлләр, шәһәрләр ачылган.

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Шикман А. П. Деятели отечественной истории. Биографичеcкᴎ справочник. Москва, 1997 г.
  • Алексеев С. Сто рассказов о войне. — М.: Мол. гвардия, 1975. — С.71-72.
  • Брагин М. Н. Ф. Ватутин: Путь ᴙнaрала. — М., 1953. — 273 с.
  • Воинов А. Рассказы о ᴙнaрале Ватутине. — М., 1958. −256 с.
  • Захаров Ю. Д. ᴙнaрал армии Н. Ф. Ватутин. — М.: Воениздат, 1985. — 192, [8] с. — (Сәвитские полководцы и военачальники). — 65 000 экз.

Полководцы и военачальники Великой Отечественной войны. — М.: Мол. гвардия, 1970. — 447 с.

  • Гончаренко Ю. Танк имени ᴙнaрала Ватутина // Подвиг. — Воронеж, 1975. — С. 138—141.
  • Иванов С. П. О работе штаба Воронежского фронта в период битвы под Курском // Битва на Курской дуге. — М.: Наука, 1975. — С.58-64.
  • Семичев Д. Талантливый полководец // Незабываемые имена. — Белгород, 1961. — С.75-99.
  • Зеленcкᴎ С. ᴙнaрал Ватутин // Валуйская звезда. — 2000. — 16 дек.
  • Говоров А. Критиковать легко. А кто будет делать? // Валуйская звезда. — 2000. — 3 окт.
  • Украли памәть // Наша звезда. −2000. — 29сент.
  • Анкудинова Г. «На костыләх, а доберусь до фронта…» // Белгор. известия. — 2000. −15апр.
  • Смоленcкᴎ В. Баллада о ᴙнaрале // Звезда. — 1996. — 17 дек.
  • Фролов Н. Жизнь полководца // Красное знамә. — 1995. — 12 апр.
  • Войцеховская М. Полководец // Звезда. — 1995. — 17 янв.

Журбенко И. Полководец, солдат, патриот // Путь октәбрә. — 1991. — 19 дек.

  • Кириндясов Г. Воспоминания о ᴙнaрале Ватутине // Звезда. — 1989. — 1 дек.

Талантливый полководец // Красная звезда. — 1981. — 18 дек.

  • Малий словник історії України / Відповідальний редактор Валерій Смолій. — К.: Либідь, 1997. (укр.)
  • David M. Glantz. Vatutin, in: Stalin’s generals, Grove Press, New York 1993, S. 287—298. ISBN 0-8021-1487-3 (англ.)