Нитроглицерин

Нитроглицерин
Гомуми үзлекләр
Кыскартма	НГЦ
Хим. формула	C₃H₅N₃O₉
Физик үзлекләр
Халәт	төссез ябышкак сыеклык
Моляр масса	227,0865 ± 0,0061 г/моль
Термик үзлекләр
Эретү температурасы	13 ℃
Кайнау температурасы	160 ℃
Үзкабыныш температурасы	270 ℃
Классификация
CAS номеры	55-63-0
PubChem	4510
ChemSpider	4354
EINECS саны	200-240-8
RTECS	QX2100000
ChEBI	28787
DrugBank	DBDB00727
БМО саны	0143 0144 1204 3064 3319
SMILES
C(C(CO[N+](=O)[O-])O[N+](=O)[O-])O[N+](=O)[O-]
InChI
InChI=1S/C3H5N3O9/c7-4(8)13-1-3(15-6(11)12)2-14-5(9)10/h3H,1-2H2
Куркынычсызлык
ПДК	2 мг/м3
Токсиклык	югары токсик

Нитроглицерин (глицерин тринитрат, тринитрин, CHONO₂(CH₂ONO₂)₂) — глицерин һәм нитрат кислоталарының катлаулы эфиры. Моляр масса 227,14; төссез ябышкак сыеклык, тыгызлыгы 1,591 г/см3 (25° да), кату температурасы 13,2°. Бензинда, суда эреми, ацетон, эфир һәм бензолда яхшы эри. Глицеринны нитрат һәм сульфат кислоталары катнашмасында этерификацияләп алына.

1846 елда италия галиме А. Собреро тарафыннан синтезланган. 19 гасырның 60—70 елларда А. Нобель тәкъдиме буенча сәнәгый масштабларда эшләп чыгарыла башланган. Бик көчле шартлаткыч матдә. Төтенсез дары, динамит эшләп чыгаруда кулланыла. Медицинада спирттагы 1% лы эретмәсе һәм таблеткасы кулланыла.