Норлат
| Норлат | |
|---|---|
| Байрак | Илтамга |
![]() | |
| Нигезләнү датасы | 1905 |
| Рәсми тел | татар теле һәм рус теле |
| Дәүләт |
|
| Нәрсәнең башкаласы | Норлат районы һәм Городское поселение город Нурлат[d][1] |
| Административ-территориаль берәмлек | Норлат районы |
| Сәгать поясы | UTC+03:00 |
| Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы | Qundırça |
| Халык саны | 33 990 (2021)[2] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 150 метр |
| Кардәш шәһәр | Чадыр-Лунга[d] |
| Мәйдан | 15 км² |
| Почта индексы | 423040 |
| Беренче язма телгә алу | 1931 |
| Җирле телефон коды | 84345 |
Норлат яки Нурлат[3] (лат. тат. Norlat, рус. Нурлат) — Татарстанның көньягында урнашкан, республика буйсынуындагы (1997) шәһәр, Нурлат районы үзәге (1930). Халык саны — 32 600 кеше (2010).[4]
География
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Шәһәр Кондырча елгасында Казаннан 224 км ераклыкта урнашкан. Сембер — Уфа тимер юлы өстендәге станция. Мәйдан — 15,2 км².
| Нурлаттан эре шәһәрләргә кадәр ара (автоюллар буенча) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Чабаксар ~ 395 км Түбән Новгород ~ 636 км | Казан ~ 237 км Чистай ~ 123 км | Түбән Кама ~ 188 км Яр Чаллы ~ 222 км | |||||||
| Сембер ~ 222 км Мәләкәс ~ 137 км Мәскәү ~ 1055 км | Уфа ~ 426 км Бөгелмә ~ 200 км | ||||||||
| Сызран ~ 309 км Тамбов ~ 804 км | Самар ~ 182 км Тольятти ~ 219 км | Ырынбур ~ 559 км Магнитогорски ~ 757 км | |||||||
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]1909 елда нигез салына. 1938 елдан эшчеләр поселогы. 1961 елдан шәһәр.
Халык
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]| 1939[5] | 1959[6] | 1970[7] | 1979[8] | 1989[9] | 2002[10] | 2010[4] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ~4 500 | 12 726 | 17 533 | 18 552 | 23 507 | 32 527 | 32 600 |
Төп милләтләр:
- 1989 елгы җанисәп буенча: татарлар — 40,7%, руслар — 37,5 %, чуашлар — 19,9 %
- 2002 елгы җанисәп буенча: татарлар — 58,8%, руслар — 20,7%, чуашлар — 19,0%
- 2010 елгы җанисәп буенча: татарлар — 59,1%, руслар — 24,0%, чуашлар — 15,3%.
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 33990 кеше яши[11], шул исәптән:
татарлар — 56,95%,
урыслар — 25,59%,
чуашлар — 15,32%,
башка халыклар — 1,34%,
милләтен күрсәтмәүчеләр — 0,80%[11].
Икътисад
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Нефть чыгару сәнәгате («Нурлатнефть»), ремонт-механика заводы, төзелеш материаллары комбинаты, азык-төлек сәнәгате тармаклары бар. Урман хуҗалыгы.

Мәгариф
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Норлат аграр техникумы
- 6 урта мәктәп һәм 1 башлангыч мәктәп, М.Е. Сергеев исемендәге гимназия
- «Доверие» психолог-логопед ярдәме үзәге, сәламәтлекләре чикле балалар өчен мәктәп-интернат
- Балалар иҗаты үзәге, сәнгать мәктәбе, Г. Хөсәенов ис. спорт мәктәбе, алкалы хоккей буенча спорт мәктәбе

Мәдәният
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Шәхесләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Дамир Ишкинеев (1967), Норлат муниципаль районы башлыгы, техник фәннәр кандидаты.
Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!
| туу | Исем | әлма-матер | һөнәр төре | эш урыны | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1893-08-15 | Шәйхулла Алкин | Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты | язучы | 1922-02-07 | ||
| 1960-12-01 | Рәис Борһанов | Иске Чәчкаб төп мәктәбе Казан (Идел буе) федераль университеты |
университет профессоры | |||
| 1971-04-15 | Зөһрә Әхтәмова | Казан милли тикшеренү технология университеты | доцент | Казан милли тикшеренү технология университеты | ||
| Илнур Габидуллин | Казан милли тикшеренү технология университеты | Ilnur Gabidullin | ||||
| Булат Мөхетдинов | Казан милли тикшеренү технология университеты | програмчы |
== Искәрмәләр ==
- ↑ ОКТМО
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)
- ↑ https://nurlat.tatarstan.ru/tat/
- 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2013-05-25
- ↑ http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/nurlat/index.html
- ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.


