Пуерто Пеньяско (Пуерто Пеньяско, Сонора)
| Пуерто Пеньяско | |
|---|---|
| исп. Puerto Peñasco | |
| Илтамга | |
 | |
| Нигезләнү датасы | 1927[1] |
 | |
| Рәсми исем | Puerto Peñasco |
| Кушамат/тәхәллүс | Rocky Point |
| Дәүләт |
 Мексика |
| Нәрсәнең башкаласы | Пуэрто-Пеньяско |
| Административ-территориаль берәмлек | Пуэрто-Пеньяско |
| Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы | Калифорнийский залив[d] |
| Халык саны | 62 301 (2020)[2] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 4 метр[2] |
| Кардәш шәһәр | Фримонт |
| Почта индексы | 83550–83557[3] |
| Рәсми веб-сайт | puertopenasco.gob.mx(исп.) |
| Җирле телефон коды | 638 |
| Номер тамгасы коды | 26 |
 | |
 Пуерто Пеньяско Викиҗыентыкта | |
Пуерто Пеньяско — Мексиканың Сонора штатында урнашкан торак пункт. Пуэрто-Пеньяско муниципалитеты составына керә.[4]
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Пуерто Пеньяско Мексиканың төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан.[5]
Климаты
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Пуерто Пеньяско климатограммасы | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Г | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
17
24
10
|
17
26
11
|
7
29
13
|
4
32
16
|
3
36
19
|
8
40
24
|
98
39
26
|
100
38
26
|
69
38
25
|
18
34
20
|
17
29
14
|
29
24
10
|
| °С үлчәмендә температура • Явым-төшем күләме, мм-да | |||||||||||
Плиоценда Түбән Калифорниянең бүленүе, Калифорния култыгының үсеше һәм салкын Калифорния агымы бу якларга керә торган дым күләмен кискен киметкән, бу көчле региональ корылыкка китергән. Кышын, ноябрьдән февральгә кадәр, эквипатлар дип аталган кечкенә яңгырлар ява («ат тояклары» дип тәрҗемә ителә һәм яңгырдан чыккан тавыш аркасында шулай дип атала). Бу яңгырлар Тын океанның төньяк өлешендә башланып киткән фронталь штормнарның көньяк тармакларыннан килә. Алар март яки апрельгә тәмамлана.>[6]
Тарихы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Штатта кеше яшәве дәлилләре 10 000 ел элек даталана. Тарихка кадәрге чорның күпчелек өлешендә әйләнә-тирә мохит шартлары бүгенгегә караганда азрак кырыс булган, үсемлекләр күбрәк территориядә таралган.[7] 1100 елдан алып 1350 елга кадәр чорда төбәктә сәүдә челтәрләре яхшы үскән социаль катлаулы кечкенә авыллар таралган булган. XV гасыр уртасында климат үзгәрешләре тулаем алганда Төньяк-Көнбатыш Мексиканың чүлләшүе көчәюенә китергән. Бу, мөгаен, шул вакытта башланган торак җирлекләренең саны һәм зурлыгы кискен кимүгә сәбәп булгандыр. Бу районда калган халыклар катлаулы булмаган социаль оешмаларга һәм яшәү рәвешенә әйләнеп кайтканнар. Монда испаннар килгәнче булган теләсә нинди социаль катлаулы оешма XVI гасырга күптән юкка чыккан була.[8]
XVI гасырда ацтеклар империясен испаннар басып алганнан соң төбәк турында ышанычлы мәгълүмат аз сакланып калган. Кайберәүләр раславынча, беренче испан торак пунктына Альвар Нуньес Кабеса де Вака 1530 елда нигез салган. Баштарак Сонора испаннарны үзенең уңдырышлы авыл хуҗалыгы җирләре белән җәлеп иткән. Миссияләр системасы төзелгәннән соң испан колонистлары күпләп килә башлый. Җирле халыкның реакциясе җайлашу һәм көч куллану катнашмасыннан гыйбарәт булган, чөнки төрле төркемнәр төрле вакытта төрле стратегияләр кулланганнар. Бөтен колониаль чор дәвамында дәвам иткән көч куллану испаннарның миссияләрне һәм испан җирлекләрен саклау өчен ныгытмалар төзүгә китергән. Колонизация процессы аеруча каты булмаса да, аның төбәкнең төп халкына йогынтысы көчле булган, чөнки ул аларның элек бик бәйсез тормышын тулысынча диярлек җимергән, аларны чит, үзәкләштерелгән системага буйсынырга мәҗбүр иткән. 1691 елда хәзер торак пункт урнашкан территорияләр Сонора, Остимури һәм Синалоа провинцияләре дип аталган бердәм берләшмәгә берләштерелә. Алар колониаль чор ахырына кадәр, 1823 елга кадәр шундый килеш калганнар.[9]
1824 елның 10 гыйнварыннан Сонора штаты составында.[10]
Халкы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM26sonora/municipios/26048a.html
- 1 2 3 4 Национальный институт статистики и географии Мексики — 1983.
- ↑ https://micodigopostal.org/sonora/puerto-penasco/
- ↑ The GeoNames geographical database (en) (2012).
- ↑ Medio Físico (es). Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora. Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal (2010).
- ↑ Sonora registra 12 grados bajo cero (исп.) (February 5, 2011). 2015 елның 3 июнь көнендә архивланган
- ↑ (2014-07-14) «Human (Clovis)–gomphothere (Cuvieronius sp.) association ~13,390 calibrated yBP in Sonora, Mexico». PNAS 111 (30): 10972–10977. DOI:10.1073/pnas.1404546111. PMID 25024193.
- ↑ Foster, Michael S; Gorenstein, Shirley, eds. (2000). Greater Mesoamerica: The Archaeology of West & Northwest Mexico. Salt Lake City, UT, USA: University of Utah Press. ISBN 0-87480-950-9.
- ↑ Historia de Sonora (es). Government of Sonora. әлеге чыганактан 2011-02-02 архивланган. 2026-04-02 тикшерелгән.
- ↑ Las Diputaciones Provinciales (исп.), бит 15.
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,
Википедия проектына ярдәм итә аласыз.