Координаталар: Югалган киңлек

Пучы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Пучы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Пучы
Ил Русия
Республика Татарстан
Муниципаль район Актаныш районы
Координатлар Координаталар: Югалган киңлек
В функцию {{#coordinates:}} были переданы некорректные аргументы
Эчке бүленеш урам
Нигезләнгән 1553 ел
Климат уртача континенталь
Рәсми тел [[татар, урыс]]
Халык саны 1361 кеше
Милли состав татарлар, урыслар
Дини состав мөселманнар
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды 885552
Почта индексы 4237

Пучы – (рус. Поисево) – Татарстан Республикасы Актаныш районындагы авыл. Чаллы-Өфә юлының уң ягында урнашкан.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Пучы авылы уртасыннан Сарашлы елгасы ага. Тирә-якта Мазар елгасы, Ык елгасы, Кара Яр сулыгы, Өч аеры күле, Килтекәй чокыры бар. Пучыда Кәлтә елан чишмәсе, Салкын чишмә, Әнәк чишмәсе, Әхмәт чишмәсе челтерәп ага. Пучының чишмәләрен карап, чистартып торалар, махсус чишмә йортлары эшләнгән.

Авылдан ике-өч чакрым ераклыкта Очлы сырт дип йөртелгән калкулык бар. Якын-тирәдәге урманнар: Әнәк урманы, Уразлы урманы, Бәләкәй урман, Бүләк урманы. Авыл янындагы зиратны үткәч, Сабан туе уздырыла торган зур бер алан бар. Кайсы якта урнашуларына карап, басуларга да исемнәр бирелгән: Кара Яр ягы, Килтекәй ягы, Бүләк урманы. Күперләрнең дә шулай ук исемнәре бар: Маслопром күпере, Мәчет күпере, Тәкәрлек күпере.

Зират авылга терәлеп үк тора. Ул агачлык эчендә, тирә-юне койма белән әйләндереп алынган. Зиратны карап, чистартып торалар.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Пучы авылының Мәэлүфә Мирзаян кызы Мирзаянова сөйләвенә караганда, 1553 еллар тирәсендә Пучы якларына Пучы һәм Тучы исемле кешеләр килгән. Тучы моннан киткән, ә Пучы дигәне, урман кисеп, агач төпләп, өй салган һәм шунда яши башлаган. Авыл исеме килеп чыгышын шушы Пучы исеменә бәйләп аңлаталар.

Пучы уртасыннан Сарашлы елгасы ага. Тирә-якта Мазар елгасы, Ык елгасы, Кара Яр сулыгы, Өч аеры күле, Килтекәй чокыры бар. Пучыда Кәлтә елан чишмәсе, Салкын чишмә, Әнәк чишмәсе, Әхмәт чишмәсе челтерәп ага. Пучы чишмәләрен карап, чистартып торалар, матур итеп кечкенә чишмә йортлары салып куйганнар. Күп хуҗалыкларның ишегалдында, бакчаларында кое яисә колонкалар бар. Пучыдан югарырак урнашкан Нефтьчеләр поселогында һәр өйгә кайнар һәм салкын су кертелгән.

Авылдан ике-өч чакрым ераклыкта Очлы сырт дип йөртелгән калкулык бар. Якын-тирәдәге урманнар: Әнәк урманы, Уразлы урманы, Бәләкәй урман, Бүләк урманы. Авыл янындагы зиратны үткәч, Сабан туе уздырыла торган зур бер алан бар. Кайсы якта урнашуларына карап, басуларга исемнәр бирелгән: Кара Яр ягы, Килтекәй ягы, Бүләк урманы. Күперләр дә, урнашкан җиренә карап, Маслопром күпере, Мәчет күпере, Тәкәрлек күпере дип йөртеләләр.

Пучыда өч районны (Актаныш, Сарман, Мөслим) берләштергән, ике катлы, 55 урынлык, яхшы җиһазландырылган өлкәннәр йорты салынган. Анда караучысы булмаган өлкәннәр тәрбияләнә.

Авылда унберьеллык мәктәп бинасы дүрт катлы итеп салынган, стадионы, зур бакчасы һәм китапханәсе бар. Пучы белән Әнәк авыллары арасында яңа Мәдәният йорты төзелгән. Ул ике катлы, бассейны да бар.

Зират авылга терәлеп үк тора. Ул агачлык эчендә, тирә-юне койма белән әйләндереп алынган. Зиратны карап, чистартып торалар.

Пучы – матур авыл, халкы тырыш, йортлары нык.

Актаныш яклары – дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Татарстан Республикасының беренче Президенты Минтимер Шәриф улы Шәймиевнең (1937) туган төбәге. Ул Әнәк авылында туып үсә, башлангыч белемне дә шунда ала, урта мәктәпне Пучы авылында тәмамлый.

Минтимер Шәрипович – Россиядә федерализм принципларын көчәйтүгә, Татарстанның мөстәкыйльлеген ныгытуга, республикада иҗтимагый-сәяси һәм икътисади тотрыклылык булдыруга зур әһәмият бирүче, җәмгыятьнең рухи һәм мәдәни үсешен, социаль-икътисади хәлен яхшыртуны комплекслы программа нигезендә тормышка ашыру юнәлешендә эзлекле эш алып баручы шәхес. Ул Татарстанда яшәүче халыкларның үзара дуслыгы өчен тиешле шартлар тудыруга, милләтара мөнәсәбәтләрдә тотрыклылыкны тәэмин итүгә, Татарстанның якын һәм ерак чит илләр белән эшлекле хезмәттәшлек элемтәләрен ныгытуга зур көч куя.

Хәзер Пучы белән Әнәк авыллары кушылып ук беткәннәр.

Социаль уңайлыклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Пучыда 55 урынлы өлкәннәр йорты, участок хастаханәсе бар.

Авылда урта мәктәп бар, бинасы өч катлы итеп салынган, стадионга, зур бакчага һәм китапханәгә ия. Пучы белән Әнәк арасында Мәдәният йорты салынган, ул ике катлы, бассейнлы.

Авылда ике мәчет, берсе – 19 гасырда салынган, тарихи истәлек булып тора. Икенчесе 2008 елда ачылды.

Атаклы кешеләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Фирдәүс Гарипова Рухи башкалабыз. — Казан: Мәгариф, 2005. — бит 250. — 174 б.
  • Коллектив, баш ред. М.Хәсәнов Татарстан Республикасынын торак пунктлары = Населенные пункты Республики Татарстан. — Казань: ТЭ, 1997.