Пүһаярв

Пүһаярв
Күлдән ага торган елгалар	Вяйке Эмайыги[d]
Объектның бассейны илләре	Эстония
Дәүләт	Эстония
Административ-территориаль берәмлек	Отепя (волость, 2017)[d]
Саклану зонасы	Otepää Nature Park[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек	115 метр
Озынлык	3540 метр
Киңлек	1650 метр
Мәйдан	293,3 һектар
Пүһаярв Викиҗыентыкта

Пүһаярв, Пю́хаярв яки Пю́хаярве (эст. Pühajärv, Otepää Pühajärv) — Эстониянең көньяк-көнчыгышында, Валга округының Отепя муниципалитетындагы күл. Ул Тартудан көньяк-көнбатышта , Отепя шәһәре янындагы Пүхаярв курорт зонасында урнашкан. Илдәге иң матур күлләрнең берсе дип санала.

Исеме

Пүһаярв (Пюхаярв) исеме ике өлештән тора: эст. püha (пюха) — «изге; бәйрәм» һәм эст. järv (ярв) — «күл»; ягъни аны эстон теленнән туры мәгънәдә «изге күл» дип тәрҗемә итәргә мөмкин.

Физик һәм географик үзенчәлекләр

Күл Отепя табигый паркында Отепя калкулыгының таулы җирләре арасында диңгез өслегеннән 115 метр биеклектә урнашкан.

Ул меридиональ юнәлешле озынча формага ия, озынлыгы 3,54 км, ә максималь киңлеге 1,65 км. Күлнең гомуми мәйданы 300,9 гектар тәшкил итә: акваториясе 293,3 гектар, дүрт утрау 7,6 гектар мәйданны били. Яр буе озынлыгы 16 332 км. Күлнең уртача тирәнлеге 4,3 м, максималь тирәнлеге — 15,8 м — күлнең үзәк өлешендә, көнбатыш яр буе янында урнашкан.

Ул катнаш һәм ылыслы урманнар белән уратып алынган, шулай ук тирәсендә күп кенә кече күлләр бар, аларның бер өлеше суларын Пюхаярв елгасына коя. Күлнең су җыю бассейны мәйданы 44 км2 тәшкил итә. Пюхаярвтан көньяк ягыннан Вяйке-Эмайыги ага, ул аны Выртсъярв күле бассейны белән тоташтыра.

Күл тирәсендәге климат уңайлы һәм яр буеннан шактый ерак урнашканга күрә континентальрәк. Җәй уртача җылы һәм дымлы, кояшлы көннәр күп; июльнең уртача температурасы 16 °C. Кышы җылы, уртача йомшак, бик дымлы, еш томанлы; февральнең уртача температурасы −6 °C, кар капламы якынча 110 көн дәвам итә. Көз җылы, дымлы һәм озакка сузыла. Яз салкын, чагыштырмача коры. Ел саен якынча 700 мм явым-төшем ява.

Хайваннар дөньясы

Күл балыкка бай; иң еш очрый торганнары — корбан, карабалык, кызылканат һәм чуртан; башка балыклар арасында алабуга, шамбы, табан, еланбалык һәм шыртлака бар. XIX гасырда елга кыслалары булган, алар елга кыслалары чумасы эпизоотиясе вакытында тулысынча юкка чыккан.