Резида Зарипова
| Резида Зарипова | |
| | |
| Туганда бирелгән исеме: |
Резида Фидай кызы Зарипова |
|---|---|
| Туу датасы: | |
| Туу җире: | |
| Һөнәре: |
драма актеры |
| Гражданлыгы: | |
| Активлык еллары: |
1993―х. в. |
| Бүләк һәм премияләр: | |
Резида Зарипова, Резида Фидай кызы Зарипова, кыз фамилиясе Зәйнетдинова (Резида Фидаевна Зарипова; 1974 елның 27 апреле, СССР, РСФСР, БАССР, Караидел районы, Сөендек) ― драма артисты, 1993 елдан Уфа «Нур» татар дәүләт театрының иҗади бүлегенең әйдәп баручы сәхнә остасы[1]. Башкортстан Республикасының атказанган (2008) һәм халык (2023) артисты.
Тәрҗемәи хәле
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]1974 елның 27 апрелендә[2] Башкортстан АССР Караидел районы Сөендек авылында колхозчылар Рәйсә белән Фидай Зәйнетдиновларның җыр-моң яратучы гаиләсендә төпчек бала булып туган[3]. Илфак абыйсы ― баянда, Венер ― гармунда оста уйнасалар, әтисе белән әнисе, апалары матур җырлыйлар. 58 яшендә әнисе, дүрт елдан әтисе вафат булган[4]. 11 сыйныфны тәмамлаганнан соң, авылда бер ел клуб мөдире булып эшләгән.
Уфа дәүләт сәнгать институтының театр факультеты актерлык бүлегенә укырга кергән. «Нур» татар театры өчен махсус җыелган беренче (республиканың төрле районнарыннан килгән, студент чактан ук театрда эшләгән 15 кешелек) төркемдә укыган [5]. Студент чагында «Нур» театрында уйнаган беренче роле ― Гозәир Хаҗибәковның «Аршин мал алан» спектаклендәге Асия роле. Төркемдәшләре: Рушат Мөдәрисов, Миңнинур Сәетова-Гыйззәтуллина, Эльмир Газизуллин, Айсылу Гомәрова, Лияна Хәертдинова һ.б.
1993 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын «драма театры һәм кино актеры» белгечлеге буенча тәмамлаганнан соң, «Нур» театрында эшли башлаган[6].
| Өч дистә елга якын Уфа «Нур» татар дәүләт театры сәхнәсендә тудырган «Назлы кияү»дә ― Нәгыймә, «Ак калфак»та ― Гафия, «Су юлы»нда ― Зөләйха, «Упкын өстендә уен»да ― Гайшә һәм башка төрле пландагы рольләрне күңелен биреп башкарды. Шулай да тамашачы күңелендә ул һәрвакыт «Игезәкләр»дәге Раушания, «Җизнәкәй»дәге Нәфисә булып калачак. Труппаның нигезе үз амплуасын тапкан, гел хәрәкәттә булган артистлардан торырга тиеш. Резида Зарипова нәкъ менә шундый. Ул башкарган ролен сәхнәләштерүгә бик җентекле килә. Аның эчкерсез, чагу юмор хисе белән сугарылган чыгышлары тамашачыны аеруча җәлеп итә. Талантлы кеше бар яктан да талантлы була бит ул. Резида Зариповага табигать актерлык осталыгы гына түгел, моңлы тавыш һәм шигырь язу сәләтен дә бүләк иткән[6] Эльвина Хәсәнова, «Өмет» газетасы |
Театр режиссеры Илдар Вәлиев, баш режиссер Азат Җиһаншин белән матур рольләр иҗат иткән.
«Хаҗи әфәнде өйләнә», «Иреңне миңа сат», «Балконнан төшкән мәхәббәт», «Американ», «Мәхәббәт тозагы» спектакльләренә музыкаль бизәлеш өчен җыр текстлары язган.

Рольләре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Хәзерге рольләре
- Рәсиха ― «Әниемнең ак күлмәге» (Шәриф Хөсәенов)
- Наилә ― «Мин көтәм сине» (Дамир Сәлимҗанов; Марат Кәбиров тәрҗемәсе)
- Фәүзия ― «Ирекнең дә чиге бар» (Наил Гаетбай)
- Гыйльминур ― «Бер мәл шәһәрдә» (Мөдәрис Багаев)
- Өммия ― «Әлдермештән Әлмәндәр» (Туфан Миңнуллин)
- Галимәбану ― «Галиябану» (Мирхәйдәр Фәйзи)
- Әнисә ― «Мәхәббәт элмәге» (Илгиз Зәйниев)[7]
- Башкарган рольләре
- Сания ― «Кыйбла кая?» Аманулла
- Салисә ― «Мәхәббәт диңгезе» Фәнис Яруллин
- Асия ― «Аршин мал алан» Гозәир Хаҗибәков
- Таибә ― «Мәхәббәт кошлары» Илшат Йомагулов
- Кыек табан ― «Борын-борын заманда…» Аманулла
- Амаль ― «Күз яше фонтаны» С. Латыпова, Х. Фатыйхова
- Нәгыймә ― «Назлы кияү» Кәрим Тинчурин
- Зәрзәрия ― «Кичке табын» Мостай Кәрим
- Галия ― «Ай булмаса, йолдыз бар» Туфан Миңнуллин
- Садретдин ― «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи
- Гөлҗан ― «Сайрар кошым» Решат Нури Гүнтекин
- Исемсез хатын ― «Әниләр һәм бәбиләр» Туфан Миңнуллин
- Гармунчының сөйгәне ― «Чүлмәкче сере» Ә. Кәшфуллин
- Фәнүзә ― «Ябалак борылышында» Ф. Бигашев
- Крестьян ― «Исемсез йолдыз» М. Себастиан[d]
- Гөлҗиһан ― «Банкрот» Галиәсгар Камал
- Раушания ― «Игезәкләр» Әнгам Атнабаев
- Гафия ― «Ак калфак» Мирхәйдәр Фәйзи
- Убырлы карчык ― «Нурзадә һәм Нурсылу» И. Әлмөхәммәтов
- Зәмирә ― «Кулларымда тургай» Х. Иргалин
- Софья ― «Сагышларны басмый сулар да» В. Гуркин[d]
- Сабира ― «Безнең авыл артистлары, яки татарча дель-арте» Аманулла
- Нәфисә ― «Җизнәкәй» Хәбибулла Ибраһимов
- Римма ― «Мәхәббәт зилзиләсе» Эсфир Яһудин
- Нәҗибә ― «Иреңне миңа сат» Наил Гаетбай
- Камилә туташ ― «Хаҗи әфәнде өйләнә» Шәриф Камал
- Зөләйха ― «Су юлы» Нәҗип Асанбаев
- Рәсиха ― «Әниемнең ак күлмәге» Шәриф Хөсәенов
- Зөлфия ― «Балконнан төшкән мәхәббәт» Наил Гаетбай
- Фәягөл ― «Алты кызга бер кияү» Туфан Миңнуллин
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- 2008 ― Башкортстан Республикасының атказанган артисты
- 2023 ― Башкортстан Республикасының халык артисты ― югары һөнәри осталыгы һәм мәдәният һәм сәнгать үсешенә керткән зур өлеше өчен[8][9]
- 2024 ― Станиславский көмеш медале (БР Театр әһелләре берлеге) [10]
Шәхси тормышы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]1994 елдан кияүдә. Ире Рәсим (Дүртөйле районы Манчар авылыннан) һәм улы Алмаз нефть өлкәсендә эшлиләр[11], кызы Азалия.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- ↑ Наиля Искандерова. Культура и искусство: итоги и перспективные планы. «Вечерняя Уфа», 26.12.2023(рус.)
- ↑ С Юбилеем поздравляем. СТД Республики Башкортостан ВКонтакте, 2.05.2024
- ↑ Зарипова Резида Фидаевна. Уфимский государственный татарский театр «Нур»
- ↑ Зөһрә Исламова. «Тормышны яратып яшәргә кирәк!» «Кызыл Таң», 30.04.2024
- ↑ Свое сердце дарю зрителям! «Уфимские ведомости», 8.05.2024(рус.)
- 1 2 Эльвина Хәсәнова. Кабатланмас Резида. «Өмет», 27.05.2019
- ↑ Наши спектакли. Уфимский государственный татарский театр «Нур»
- ↑ Указ Главы Республики Башкортостан от 20.12.2023 N УГ-1146 О присвоении почетных званий Республики Башкортостан
- ↑ Торжественная церемония награждения прошла в рамках заседания Совета по культуре РБ.(үле сылтама) Министерство культуры Республики Башкортостан, 23.12.2023
- ↑ В Уфе актриса театра «Нур» Резида Зарипова награждена медалью Станиславского. Башинформ, 29.04.2024
- ↑ Зарипова Резида Фидаевна. Дворец культуры муниципального района Караидельский район
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Зарипова Резида Фидаевна. Уфимский государственный татарский театр «Нур»
- Зөһрә Исламова. «Тормышны яратып яшәргә кирәк!» «Кызыл Таң», 30.04.2024
- Әлифба буенча шәхесләр
- 27 апрель көнне туганнар
- 1974 елда туганнар
- Караидел районында туганнар
- Википедия:Театр эшлеклеләре турында портретсыз мәкаләләр
- Әлифба буенча актрисалар
- Россия театр актрисалары
- Татар артистлары
- Башкортстан артистлары
- Нур театры актерлары
- Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
- Башкортстанның атказанган артистлары
- Башкортстанның халык артистлары