Ренат Харис
| Ренат Харис | |
|---|---|
.JPG) | |
| Туган телендәге исеме | Ренат Мәгъсүм улы Харисов |
| Туган | 6 май 1941 (85 яшь) Сембер өлкәсенең Чынлы районы Кәшә авылы |
| Яшәгән урын | Толстой урамы, Казан[1] |
| Ватандашлыгы |  ССРБ Россия |
| Һөнәре | шагыйрь, журналист |
| Сәяси фирка | Советлар Берлеге коммунистик фиркасе |
| Бүләк һәм премияләре |     Муса Җәлил премиясе Татарстанның халык шагыйре (2004) |
| Сайт | renat-kharis.ru |
Ренат Харис (тулы исеме Ренат Мәгъсүм улы Харисов) — күренекле татар шагыйре, публицист, әдәби тәнкыйтьче, әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә РФ дәүләт премиясе (2005), Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге, Муса Җәлил исемендәге, Державин (2016), Башкортстанның Фатыйх Кәрим исемендәге премияләр лауреаты, Татарстан АССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1972). Татарстанның халык шагыйре (2004)[2].
Тәрҗемәи хәле
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Ул 1941 елның 6 маенда туа. 1963 елда Казан педагогик институтын тәмамлый, аннан соң Арча педагогик училищесында укыта. 1965—1971 елларда «Татарстан яшьләре» газетасында эшли, аннары «Яшь ленинчы» газетасының җаваплы сәркатибе.
1971—1973 елларда Татарстан язучылар берлегендә җаваплы сәркатиб. 1973—1982 елларда Ренат Харис ТАССР мәдәният министры урынбасары булып эшли. 1982—1989 елларда «Казан утлары» журналының баш мөхәррире.
1990—1995 елларда «Татарстан хәбәрләре» газетасының баш мөхәррире вазифаларын үти. 1995—1999 елларда Татарстан Дәүләт Советы рәисенең урынбасары.
Татар һәм рус телләрендә чыккан 20дән артык китап авторы.
2018 елда «Сөембикә» операсына либретто яза (композитор Резеда Ахиярова)[3].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән.
- 2004 елда Татарстанның халык шагыйре исеме бирелгән.
- 2005 Йосыф турында риваять балеты авторлары — композитор Леонид Любовский, либретто авторы Ренат Харис, балет артисты Нурлан Канетов әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә РФ дәүләт бүләгенә лаек була[4].
- 2016 елда «Г. Державин. Родники» китабы өчен Державин премиясе белән бүләкләнә[5].
- 2020 елда Салават Юлаев ордены белән бүләкләнә.
- 2022 ― «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале ― Татарстан Республикасының мәдәни-рухи мирасын саклауга һәм арттыруга зур өлеш керткән һәм һөнәри эшчәнлектәге казанышлары өчен[6].
- 2026 ― «Дуслык» ордены ― әдәбият үсешенә аерым өлеш кертүе, күпьеллык нәтиҗәле иҗади эшчәнлеге һәм актив иҗтимагый эше өчен[7]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ https://zitely.info/kazan
- ↑ Харис (Харисов) Ренат Магсумович. Татарская энциклопедия TATARICA
- ↑ Сююмбике, archived from the original on 2018-09-12, retrieved 2018-09-21
- ↑ Стенограмма церемонии вручения Госпремий РФ(үле сылтама)
- ↑ ТР язучылар берлеге сайтында, archived from the original on 2016-03-15, retrieved 2016-07-19
- ↑ Признание заслуг. Республика Татарстан, 2.09.2022
- ↑ Указ Республики Татарстан № 365 от 06.05.2026. әлеге чыганактан 2026-06-09 архивланган. 2026-05-18 тикшерелгән.
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Ренат Харис 2017 елның 12 сентябрь көнендә архивланган
- Ренат Харис китаплары(үле сылтама)
- Татар электрон китапханәсе 2011 елның 11 октябрь көнендә архивланган
- Ренат Харис. Шигырьләр. — Татарстан китап нәшрияты. — (аудиоязма).
- Ренат Харис. Шигырьләр. — Татарстан китап нәшрияты. — (аудиоязма).
Шулай ук карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
 «Татарстан Республикасының Халык шагыйре» мактаулы исеменә ия булганнары | ||
|---|---|---|
| Ә | | |
| В | ||
| Г | ||
| З | ||
| К | ||
| М | ||
| Ф | ||
| Х | ||
| Ш | ||
| Ю | ||
| Я | ||
Калып:Татарстан Республикасы Дәүләт Советының 1 нче чакырылыш депутатлары (1995-1999)
- 6 май көнне туганнар
- 1941 елда туганнар
- Тукай премиясе лауреатлары
- Хезмәт Кызыл Байрагы ордены кавалерлары
- Әлифба буенча шәхесләр
- Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары
- Татар шагыйрьләре
- Җәлил премиясе лауреатлары
- Державин премиясе лауреатлары
- РФ дәүләт премиясе лауреатлары
- Салават Юлаев ордены кавалерлары
- Татарстанның халык шагыйрьләре
- ТАССР атказанган сәнгать эшлеклеләре
- Казанның Мактау китабына кертелгәннәр
- «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале белән бүләкләнүчеләр
- Дуслык ордены (Татарстан) кавалерлары