Эчтәлеккә күчү

Руанда

Сылтамаларны үзгәртү
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Руанда latin yazuında])
Руанда
Lua хатасы: expandTemplate: template "lang-rw" does not exist.
Байрак[d]Илтамга[d]
Нигезләнү датасы 1962
Сурәт
Рәсми исем Republic of Rwanda
Кушамат/тәхәллүс The Land of a Thousand Hills[1] һәм Pays Des Mille Collines
Гомер озынлыгы 70,52 ел[2]
Демоним ruandai, Rwandan, Rwandese, Ruandano, Ruandänan, رُوَنْدِيٌّ, رُوَنْدِيَّةٌ, رُوَنْدِيُّونَ, רואנדי, רואנדית, rwandezi, rwandez, rwandeză, ruandès, রুয়ান্ডীয়, ruandese, ruandesi, ruanda, ruandés, ruandesa, Ruandano, Rwandais[3], Rwandaise[3], ruandezo, ruandezi, ruandeza, رواندي, رواندية, روانديين, روانديات һәм Ruandach[4]
Рәсми тел киньяруанда теле[5], инглиз теле[5], француз теле[5] һәм суахили теле[6]
Гимн Руанда гимны[d]
Мәдәният Руанда мәдәнияте[d]
Шигарь тексты Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu, Unity, Work, Patriotism, Единство, труд, патриотизъм, Remarkable Rwanda һәм Undod, Gwaith, Gwladgarwch
Дөнья кисәге Африка[7]
Дәүләт  Руанда
Башкала Кигали[d]
Сәгать поясы UTC+02:00 һәм Africa/Kigali[d][8]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Көнчыгыш Африка[9][10]
Иң көнчыгыш ноктасы 2°04′18″ к. к. 30°53′52″ кч. о.HGЯO
Иң төньяк ноктасы 1°03′ к. к. 30°27′ кч. о.HGЯO
Иң көньяк ноктасы 2°50′20″ к. к. 29°22′14″ кч. о.HGЯO
Иң көнбатыш ноктасы 2°31′49″ к. к. 28°51′44″ кч. о.HGЯO
Геомәгълүматлар Data:Rwanda.map
Иң югары ноктасы Карисимби[d]
Иң түбән ноктасы Rusizi[d]
Идарә итү формасы катнаш төрдәге республика[d]
Дәүләт башлыгы вазыйфасы Руанда президенты[d]
Ил башлыгы Поль Кагаме[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Руанда премьер-министры[d]
Башкарма хакимият башлыгы Justin Nsengiyumva[d]
Башкарма хакимият Руанда министрлар кабинеты[d]
Канунбирү органы Руанда парламенты[d]
Югары мәхкәмә органы Supreme Court of Rwanda[d]
Үзәк банкы Руанда милли банкы[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр Германия, Франция, Малави, Кытай Җөмһүрияте, Танзания, Америка Кушма Штатлары, Һиндстан, Кытай, Бангладеш, Корея Халык Демократик Республикасы[11], Кения, Сингапур, Коста-Рика, Греция, Швеция, Дания, Исраил, Әзербайҗан һәм Россия
Әгъзалык Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Милләтләр Дуслыгы[12][13], АБ, Бөтендөнья сәүдә оешмасы, БМО Иминлек Шурасы, Халыкара реконструкция һәм үсеш банкы[d], Халыкара үсеш ассоциациясе[d], Халыкара финанс корпорациясе[d], Инвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлык[d], Инвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәк[d], Африка үсеш банкы[d][14], ЮНАМИД[d], Африка, Кариб диңгезе һәм Тын океан дәүләтләре[d], Интерпол[15][16], ХКТО[d][17][18], Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы[19], Бөтендөнья почта берлеге[20][21], Халыкара телекоммуникацияләр берлеге[d][22], Франкофония[d], OIPC[d][23], Бөтендөнья метеорология оешмасы[24], Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы[25], Восточноафриканское сообщество[d], Бөтендөнья таможня оешмасы[d][26], Атом-төш коралларының таратылмау турында килешү[d][27] һәм African Continental Free Trade Area[d][28]
Рәсми бәйрәм Яңа ел көне[d], National Heroes' Day[d], Genocide Memorial Day[d], Изге Җомга[d], Пасха дүшәмбесе[d], Хезмәт көне[d], Independence Day[d], День освобождения[d], Umuganura Day[d], Изге гыйффәтле кыз Мәрьямнең дөньядан күкләргә күчүе[d], Раштуа көне[d] һәм Бүләкләр көне[d]
Балигълык яше 18 яшь
Никахка керү яше 21 яшь
Халык саны 14 569 341 (2025)
Ир-ат халкы 6 741 039[29]
Хатын-кыз халкы 7 035 658[29]
Административ бүленеше Төньяк провинциясе[d], Көнчыгыш провинциясе[d], Көньяк провинциясе[d], Көнбатыш провинциясе[d] һәм Кигали[d]
Акча берәмлеге Руанда франкы[d][1]
Номиналь тулаем эчке продукт 14 251 642 230 $[30]
ТЭП (САМП) 58 120 000 000 $[31]
Кеше потенциалы үсеше индексы 0,578[32]
Inequality-adjusted Human Development Index 0,399[33]
Эшсезлек дәрәҗәсе 1 ± 1 процент[34]
Нәрсә белән чиктәш Уганда, Танзания, Бурунди һәм Конго Демократик Республикасы
BTI Governance Index 5,29[35]
BTI Status Index 4,65[35]
Автомобил хәрәкәте ягы уң[d][36]
Челтәр көчәнеше 230 вольт[37]
Электр аергычы төре Europlug[d][38], CEE 7/5[d][38] һәм BS 1363[d][38]
Кулланылган тел киньяруанда теле[39], инглиз теле[39], француз теле[39], суахили теле[39] һәм Rwandan Sign Language[d]
Кайда өйрәнелә Rwandan studies[d]
Мәйдан 26 338 ± 1 км²[1]
Рәсми веб-сайт gov.rw​(ингл.)
Һәштәге Rwanda
Югары дәрәҗәле Интернет домены .rw
Харита сурәте
Тематик география Руанда географиясе[d]
Нинди вики-проектка керә Проект:Руанда[d]
Феноменның икътисады Руанда икътисады[d]
Феноменның демографиясе Руанда халкы[d]
Джини коэффициенты 39,4[40]
Өстәлгән кыйммәт салымы күләме 18 процент
Тулаем туулар коэффициенты 3,7[41]
Шәһәр халкы 2 441 369[29]
Авыл халкы 11 335 329[29]
Демократия индексы 3,1[42]
Туым күрсәткече 29,474[29]
Үлем күрсәткече 5,847[29]
Happy Planet Index score 39,2[43]
Илнең мобиль коды 635
Илнең телефон коды +250
Халыкара префикс 0
Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны 112[d][44] һәм 912[d][44]
Илнең GS1 коды 632
Номер тамгасы коды RWA
Диңгездәге идентификацияләү номеры 661
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме Төркем:Руандада төшерелгән фильмнар[d]
Commonwealth Sport country code RWA
Карта
 Руанда Викиҗыентыкта

Руа́нда Җөмһүрияте (фр. République du Rwanda, Калып:Lang-rw, ингл. Republic of Rwanda) — Үзәк Африкада урнашкан дәүләт. Көнбатышта Конго Демократик Җөмһүрияте, төньякта Уганда, көнчыгышта Танзания, көньякта Бурунди белән чиктәш. Әлеге ил дөньяда киң танылышны 1994елгы геноцид вакытында ала.

Руанда Африканың үзәгендә урнаша. Экватордан ерак түгел. Конго Демократик Җөмһүрияте белән булган чиктә Киву күле (крокодиллар яшәмәгән бердәнбер Африка күле) һәм Русизи елгасы урын ала. Илнең үзәгендә аның башкаласы Кигали урнаша.

Халык саны якынча 11,1 млн кеше. Уртача гомер озынлыгы ир-кешеләрдә 49 ел, хатын-кызларда 52 ел. Шәһәрдә торучылар халыкның 18 % ын тәшкил итәләр.

Дин

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Илнең башкаласы Кигали(ингл.)татар. шәһәренең Зур (Әл-Фәтах) мәчете. 1913 елда төзелгән

Руанда хөкүмәтенең 2006 елның 1 ноябрендәге докладында хәбәр ителгәнчә, Руанда халкының 56,5 % ы - католиклар, 26 % ы - протестантлар, 11,1 % ы - җиденче көн адвентистлары, 4,6 % ы - мөселманнар, 1,7 % ы - үз диннәре турында белдерми һәм 0,1 % ы - төрле халыкларның традицион диннәренә ышанучылар [45].

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. 1 2 3 https://www.gov.rw/about
  2. ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институты
  3. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  4. ↑ The National Terminology Database for Irish — 2006.
  5. 1 2 3 Article 8 // Constitution of Rwanda
  6. ↑ Органический закон
  7. ↑ https://www.workwithdata.com/place/rwanda
  8. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
  9. ↑ https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49
  10. ↑ https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/
  11. ↑ https://www.ncnk.org/sites/default/files/content/resources/publications/NCNK_Issue_Brief_DPRK_Diplomatic_Relations.pdf
  12. ↑ Cricket-loving Rwanda becomes 54th member of Commonwealth / T. Gallagher — London: Times Media, The Amalgamated Press, 2009. — ed. size: 440581 — ISSN 0140-0460; 0956-1382; 1363-7746
  13. ↑ https://thecommonwealth.org/our-member-countries/rwanda
  14. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/African_Development_Bank
  15. ↑ https://www.interpol.int/Member-countries/World — Интерпол.
  16. ↑ https://www.interpol.int/Who-we-are/Member-countries/Africa/RWANDA
  17. ↑ https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/ — ХКТО.
  18. ↑ https://www.opcw.org/about-us/member-states/rwanda
  19. ↑ http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp
  20. ↑ http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html
  21. ↑ https://www.upu.int/en/Universal-Postal-Union/About-UPU/Member-Countries?csid=-1&cid=245
  22. ↑ https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8
  23. ↑ http://icdo.org/who-we-are/members/observer-states.html
  24. ↑ https://public.wmo.int/en/members/rwanda
  25. ↑ https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/
  26. ↑ https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf
  27. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_parties_to_the_Treaty_on_the_Non-Proliferation_of_Nuclear_Weapons
  28. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/African_Continental_Free_Trade_Area#List_of_signatories_and_parties_to_the_agreement
  29. 1 2 3 4 5 6 (unspecified title) — база данных Всемирного банка.
  30. ↑ https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD — Бөтендөнья банкы.
  31. ↑ https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april
  32. ↑ Отчёт о развитии человечества — Программа развития ООН, 2025.
  33. ↑ Отчёт о развитии человечества — Программа развития ООН, 2025.
  34. ↑ http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS
  35. 1 2 https://bti-project.org/en/reports/country-dashboard/RWA
  36. ↑ https://www.carisoko.com/fr/blog/right-hand-traffic-and-its-history-in-rwanda
  37. ↑ World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
  38. 1 2 3 World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
  39. 1 2 3 4 UNdata — 2008.
  40. ↑ https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI
  41. ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институты
  42. ↑ 2020 Democracy Index
  43. ↑ https://happyplanetindex.org/countries/?c=RWA
  44. 1 2 International Numbering Resources Database: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value / мөхәррир Халыкара телекоммуникацияләр берлеге
  45. ↑ United States Department of State International Religious Freedom Report 2007: Rwanda]. United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (September 14, 2007)

Сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Моны да карагыз

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Руанда&oldid=4251788