Рәшит Нигъмәтуллин (1923)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Рәшит Нигъмәтуллин (1923) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Рәшит Нигъмәтуллин
Рәшит Нигъмәтуллин.jpg
Туган 5 гыйнвар 1923(1923-01-05)
Казан, РСФСР, СССР
Үлгән 7 июль 1991(1991-07-07) (68 яшь)
Казан, РСФСР, СССР
Күмү урыны Казан
Яшәгән урын Мәскәү урамы, Казан[1]
Әлма-матер Казан (Идел буе) федераль университеты
Һөнәре галим
Гыйльми дәрәҗә: физика-математика фәннәре докторы[d]

Рәшит Шакир улы Нигъмәтуллин (1923 елның 5 гыйнвары, Казан, РСФСР, СССР1991 елның 7 июле, Казан, РСФСР, СССР) — физик, дәүләт эшлеклесе, физика-математика фәннәре докторы (1965), профессор (1967), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1970). 1953 елдан КАИда: нәзари радиотехника һәм электроника кафедрасы мөдире (1954—1988), ректор (1967—1977), лаборатория мөдире (1988—1991). СССР Фәннәр академиясенең электрохимия буенча фәнни шура әгъзасы (1968—1991). ТАССР Югары Шурасы Рәисе (1971—1980).

Биография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рәшит Нигъмәтуллин 1923 елның 5 гыйнварында Казанда татар теле һәм әдәбияты укытучысы Шакир Шабан улы һәм химия укытучысы Хәлимә Хөсәен кызы гаиләсендә туа. 2 нче урта мәктәпне тәмамлап, 1940 елда Укытучылар институтының физика-математика факультетына укырга керә. 1 курсны тәмамлагач, авиация техникумына күчә.

1942 елда, Бөек Ватан сугышы башланганнан соң, үз теләге белән Кызыл Армиягә китә. Сәламәтлеге буенча стройга карамаган частьләрдә хезмәт итә[2]. 1945 елда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә, бишле билгеләренә укый, исемле стипендиат була, диплом эшен Е. К. Завойский лабораториясендә башкара, аспирантурада профессор А. Г. Шәфигуллинда молекуляр физика кафедрасы буенча белгечлек ала. Физика-математика фәннәре кандидаты (1954)[3].

1953—1954 елларда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетының молекуляр һәм җылылык күренешләре кафедрасы ассистенты. 1954 елдан 1988 елга кадәр — Казан авиация институтының теоретик һәм радиотехника кафедрасы мөдире. 1965 елда Р. Ш. Нигъмәтуллин тарафыннан «электролитик ячейканы теоретик тикшерү һәм сыек тән электроникасы мәсьәләләре» темасына докторлык диссертациясе уңышлы яклана[4].

1967 елда Казан авиация институтын җитәкли, ректор Нигматуллин җитәкчелегендә институт көчле үсеш ала[5]. Бу вакыт эчендә институтта ике яңа факультет ачыла: автотөзелеш факультеты һәм техник кибернетика һәм информатика факультеты[6]. 1971—1979 елларда — ТАССР Югары Шурасы Рәисе[7]. 1977 елда институт җитәкчелеген сәламәтлеге торышы буенча калдырып китә.

Рәшит Нигъмәтуллин кабере

Молекуляр электроника өлкәсендә фәнни мәктәп булдыра. 200дән артык фәнни эш авторы һәм авторы.

1991 елның 7 июлендә вафат була.

Бүләкләр һәм истәлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Казанда А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетының 5 нче корпусы бинасында (Театр урамы, 7/31) Р. Нигъмәтуллинга мемориаль такта куелган.

Профессор Нигъмәтуллин хөрмәтенә Казанның Яңа Савин районында урам аталган[8].

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]