Бәйсез Дәүләтләр Берлеге

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Бәйсез Дәүләтләр Берлеге latin yazuında])
(СНГ битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Бәйсез Дәүләтләр Берлеге
Байрак
Flag of the CIS.svg
Emblem of CIS.svg
Нигезләү датасы 8 дикәбер 1991
Нигезләүче РСФСҖ, Украин Совет Социалистик Җөмһүрияте һәм Беларус Совет Социалистик Җөмһүрияте
Менеҗер/дириктыр Сергей Николаевич Лебедев[d]
Рәсми тел урыс теле
Башкала Минск
Табигый-җәгърафик объект эчендә урнаша Ауразия
Әүвәлгесе ССҖБ
Штаб-фатирының урнашуы Минск, Беларус
Мәскәү, Русия
Киров урамы[d]
София ярбуе урамы[d]
Таврия сарае[d]
Нигезсалгыч текст Беловеж килешүе[d] һәм Алматы декларациясе[d]
Рәсми веб-сайт cis.minsk.by
Commons-logo.svg Commonwealth of Independent States Викиҗентыкта

Бәйсез Дәүләтләр Берлеге яки БДБ (рус. Содружество Независимых Государств, СНГ) — бәйсез элекеге СССРга кергән илләр берлеге оешмасы.

Бәйсез Дәүләтләр Берлеге РСФСР, Белоруссия һәм Украина башлыклары тарафыннан 1991 елның 8 декабрендә Брест янында Вискули (Беловежье урманы) (Белоруссия) "Бәйсез Дәүләтләр Берләшмәсен оештыру турындагы килешү"гә (Беловежье урманы килешүе дип йөртелә) кул салу юлы белән нигезләнә.

Преамбуладан һәм 14 статьядан торган документта ныгытылуына, ССР Берлеге халыкара хокук һәм геосәяси чынбарлык субъекты буларак яшәвен туктата. Ләкин халыкларның тарихи берлеге, алар арасындагы бәйләнешләр нигезендә, ике яклы договорларны, демократик хокук дәүләт төзүгә ынтылышы, бер-береңне тану һәм дәүләт суверенитетын кадерләү нигезендә үзара мөнәсәбәтләрне үстерүгә ынтылышы исәпкә алып, чит Бәйсез Дәүләтләр Берләшмәсен оештырырга килешә.

Килешү 10 декабрьдә — Белоруссия һәм Украина Югары Советлары, ә 12 декабрьдә Русия Югары Советы тарафыннан ратификацияләнә. Русия парламенты документны күпчелекнең уңай тавышы белән ратификацияләде: «уңай» — 188 тавыш, «каршы» — 6 тавыш, «тыелып тора» — 7, нәтиҗәдә РСФСР Конституциясенең 104-се статьясы бозыла, чөнки Беловежа килешүе дәүләт корылышына тирәсендә булганлыктан һәм бу сәбәпле Конституциягә үзгәреш итергәнлектән аны ратификацияләү өчен атлы дәүләт органын — РСФСР-ның Халык депутатлары съездын җыю таләп ителә[4]. 1992 елның апрелендә Русия Халык депутатлары съезды Беловежа килешүен ратификацияләүдән өч тапкыр баш тарта, бу сәбәпле ул 1993 елның октябрендә куып өйләренә таратыла, ләкин документны ә ратификацияләмәде.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]