Сания Әхмәтҗанова

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Сания Әхмәтҗанова latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Сания Юныс кызы ӘХМӘТҖАНОВА
Псевдонимнар: ГӘРӘБӘ
Туу датасы: 20 əпрᴎл, 1962 (58 яшь)
Туу урыны: Курса Почмак авылы, Арча районы, Татарстан АССР, Pəcәй Cәʙит Федератив Caᴛсиялиcлар Җɵᴍhүрᴎяте, СССР
Милләт: татар
Эшчәнлек төре: мәгариф ветераны, шагыйрь
Иҗат итү теле: татар теле
Премияләр: Һади Такташ исемендәге әдәби премия (2016), Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премия (2020)
Бүләкләр: "Казанның 1000 еллыгы истәлегенә" медале (2009);

"Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2012); "Мәгарифтәге казанышлары өчен" күкрәк билгесе (2017);

Татарстан җɵмһүpиятсы Министрлар Кабинеты Рәхмәте (2017)..
Яшәү җире Казан шәһәре

Сания Әхмәтҗанова — татар шагыйре, популәр җыр текстлары aвтьıры. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2012), "Казанның 1000 еллыгы истәлегенә" медале (2009), ТР Мәдәният министрлыгы һәм Язучылар берлегенең Һади Такташ исемендәге әдәби премиясе (2016), Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премия (2020), ТР Мәгариф һәм фән министрлыгының "Мәгарифтәге казанышлары өчен" күкрәк билгесе (2017) иясе.

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сания Юныс кызы Әхмәтҗанова 1962 елның 20 апрелендә Татарстанның Арча районы Курса Почмак авылында колхозчылар гаиләсендә туган.

Сания сигезьеллык мәктәпне, аннары Арча педагогия училишчесын «бик яхшы» билгеләренә генә тәмамлый, Казан дәүләт педагогия институтының рус-татар бүлегендә югары белем ала. Сания Юныс кызы хезмәт юлын Казанда башлангыч сыйныфлар укытучысы буларак башлый. Балалар бакчасында тәрбияче, соңрак татар теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли. Мәктәп эшеннән журналистика-язу хезмәтенә күчә: укытучылар журналы булган “Мәгариф”тә бүлек мөхәррире булып эшли башлый.

Беренче әдәби иҗат тәҗрибәләре – шигырьләре һәм яшь хәбәрче язмалары – мәктәптә укыганда “Яшь ленинчы” (хәзер “Сабантуй”) газетасында басыла. Педучилишчеда белем алган елларында язучы Радик Фәизов җитәкләгән “Тукай якташы” әдәби түгәрәгенә йөреп, күпмедер иҗади чыныгу ала, шигырьләре һәм булачак укытучылар тормышыннан кызыклы язмалары белән район газетасында даими катнаша башлый.

Сания Әхмәтҗанова 1990 елларда популәр җыр текстлары aвтьıры буларак халыкка таныла. Аның шигырьләренә иҗат ителгән җырларны Рөстәм Закиров, Айдар Галимов,[1], Алсу Хисамиева, Эльвира Хәйруллина, Алсу Хәбибуллина кебек танылган җырчылар башкара.

  • “Идел – Пресс” нәшрияты 2002 елда С.Әхмәтҗанованың “Оч иреккә, җырым” исемле беренче китабын бастырып чыгара.
  • 2008 елда Татарстан китап нәшриятында шагыйрәнең “Пар алма” дип исемләнгән яңа шигырьләр җыентыгы дөнья күрә.
  • 2009 елдан ул Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
  • 2012 елда Татарстан китап нәшриятында Сания Әхмәтҗанованың шигырьләр, поэма һәм тарихи цикллардан торган “Гәрәбә” исемле яңа җыентыгы басылып чыга.
  • 2013-2015 елларда Сания Әхмәтҗанованың "Казан утлары" журналында бер-бер артлы "Арча капкасы", "Арча поезды", "Арча сулары" дигән 3 яңа лиро-эпик циклы дөнья күрә (соңрак әлеге цикллар "Арча йолдызлыгы" триптихына берләшә).
  • 2019 елда Татарстан китап нәшриятында шагыйрә Сания Әхмәтҗанованың "Язмышлар такыясы" дигән шигырьләр, поэмалар, лиро-эпик цикллар җыентыгы чыга.

Танылу[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Казан шәһәренең әдәби һәм мәдәни үсешенә керткән нәтиҗәле хезмәте өчен, "Мәгариф" журналының бүлек мөхәррире Сания Юныс кызы Әхмәтҗанова "Казанның 1000 еллыгы истәлегенә" медале белән бүләкләнә (2009).
  • Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендәге уңышлары өчен шагыйрә Сания Юныс кызы Әхмәтҗановага Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исем бирелә (2012).
  • . "Гәрәбә" китабы һәм "Арча йолдызлыгы" триптихы өчен (ул үз эченә "Арча капкасы", "Арча поезды", "Арча сулары" лиро- эпик циклларын ала), шагыйрә Сания Юныс кызы Әхмәтҗановага ТР Мәдәният министрлыгы һәм Язучылар берлегенең Һади Такташ исемендәге премиясе бирелә (2016).
  • Мәгариф өлкәсендәге нәтиҗәле эшчәнлеге өчен, Сания Юныс кызы Әхмәтҗанова "Мәгарифтәге казанышлары өчен" күкрәк билгесе белән бүләкләнә (2017).
  • Сания Юныс кызы Әхмәтҗанова "Татарстан җɵмһүpиятсы Министрлар Кабинеты Рәхмәте"нә ия була (2017).
  • «Язмышлар такыясы» шигырьләр, поэмалар, лиро-эпик цикллар җыентыгы өчен шагыйрә Сания Юныс кызы Әхмәтҗанова Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премиягә лаек була[2]. (2020).

Библиография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Фәйзуллин Р. Җыр канатлары сынмасын! – Китапта: Оч иреккә, җырым: Шигырьләр. – Казан: ГУП ПИК “Идел-Пресс”, 2002. – 5 б.
  • Гарипова Х. Җыр канаты – сөюдән // Шәһри Казан. – 2003. – 14 март. – 14 б. С. Әхмәтҗанованың “Оч иреккә, җырым” китабы чыгу уңаеннан.
  • Мостафин Р. Шигъриятькә кызлар килә // Татарстан яшьләре. – 2004. – 15 гыйнвар. Мәкаләдә С. Әхмәтҗанова иҗаты турында әйтелә.
  • Госман Садә.Офыгында – кояш нуры // Ватаным Татарстан. – 2004. – 23 гыйнвар. С. Әхмәтҗанова шигырьләренә кереш сүз.
  • Мөхәммәдиева Л.Туган якта очрашу // Арча хәбәрләре. – 2004. – фᴎврəл. Мәктәптә укучылар белән очрашудан соң язылган мәкалә.
  • Гәрәев М. Син йөрәктә ... // Мәдәни җомга. – 2004. – 19 март. – 8 б. Арчада булып узган хезмәт һәм сәнгать бәйрәме турындагы язмада С. Әхмәтҗанова иҗаты искә алына.
  • Сәлахова Э. Укытучы булып туганмын ... // Ирек мәйданы. – 2004. – №19. – 5 ʜаябeр. – 4 – 6 б. С. Әхмәтҗанованың иҗаты һәм тормышы турында.
  • Хитлар ничек туа? // Кәеф ничек?– 2006. – №5. – март. – 10 б. А. Юнысова, М. Әгъләм, С. Әхмәтҗанова сүзләренә язылган җырлар турында.
  • Гаташ Р.// Ватаным Татарстан. – 2007. – 6 əпрᴎл. – 6 б. С. Әхмәтҗанова шигырьләренә кереш сүз.
  • Туган нигез җылысына төреп... // Мәдәни җомга.– 2007. – 20 əпрᴎл. – 7 бит. Шигырьләреннән соң кыскача белешмә.
  • Моратов Г. Пар алмадай идек, багалмадай. – Китапта: Пар алма: Шигырьләр. – Казан: Татар.кит.нәшр., 2008. – 5 – 6 б.
  • Вәлиева Д. Мин бәхетле булыр өчен тудым //Ватаным Татарстан — 2009. — № 13. — 24 гыйнвар. — 8 б. «Пар алма» китабын укучыга тәкъдим итү кичәсе турында мәкалә.
  • Гыйззәтуллин Р. Җырың очсын биектә //Мәдәни җомга. — 2010. — 20 aугьıс. —16 бит. “Пар алма” китабына рецензия.
  • Галиев М.Гәрәбә – диңгез бүләге. – Китапта: Гәрәбә: шигырьләр, поэма, тарихи цикллар. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2012. – 351 б.
  • Локманова Л.Сания Әхмәтҗанова: “Мин яңадан тудым бу дөньяга” // Безнең гәҗит. – 2012. – № 15 (18 əпрᴎл). Шагыйрәнең 50 яшьлек юбилее уңаеннан әңгәмә.
  • Галиев М. Гәрәбә – диңгез бүләге //Мәдәни җомга. – 2012. – 20 əпрᴎл. – 14 бит. “Гәрәбә” китабы чыгу уңаеннан мәкалә.
  • Язучыларыбыз. Сания Әхмәтҗанова. //Мәйдан.– 2012. – № 5 (май). – 31 – 67 битләр. Иҗат үрнәкләре, шагыйрә турында каләмдәшләре, aвтьıр архивыннан фотографияләр тупланмасы.
  • Рәшит Әхмәт. Күңелемнән – күңелеңә // Мәдәни җомга. – 2012. – 30 ʜаябeр. – 16 бит. “Гәрәбә” китабы турында аналитик язма.
  • Садыйкова Р. Шигырь дәвасы // Мәдәни җомга. – 2014. – 31гыйнвар. – 16 бит. “Гәрәбә” китабы турында аналитик язма.
  • Юсупова Н. Шигърият дөньясы: 2014 ел / Н.М.Юсупова // Казан утлары. – 2015. – №4. – Б. 132–140
  • Юсупова Н. Татар шигъриятенең үсеш-үзгәреш юллары: 2014 ел /  Н.М.Юсупова //  Казан утлары. – 2014. – № 3. – Б. 127–135.
  • Рәшитова Н. Милли бәхет лирикасы // Мәдәни җомга. –2017. – 3 март. – 11 бит. “Гәрәбә” китабы турында галимә-укытучы фикере.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Айдар Галимов
  2. Әдәби бүләкне кем ала? «Мәдәни Җомга», 2020 ел, № 39, 3нче бит