Светлана Аллилуева

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Светлана Аллилуева
Joseph Stalin with daughter Svetlana, 1935.jpg
Туган телдә исем Светлана Иосиф кызы Аллилуева
гөрҗ. სვეტლანა ალილუევა
Туган 28 февраль 1926(1926-02-28)
Ленинград
Үлгән 22 ноябрь 2011(2011-11-22) (85 яшь)
АКШ
Үлем сәбәбе колоректальный рак[d]
Милләт грузин
Ватандашлыгы

ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
АКШFlag of the United States.svg АКШ

БөекбританияFlag of the United Kingdom.svg Бөекбритания
Альма-матер Мәскәү дәүләт университеты
Һөнәре мемуарчы
Сәяси фирка Советлар Берлеге коммунистик фиркасе
Җефет Григори Морозов[d], Юри Жданов[d], Вильям Весли Петерс[d] һәм Иван Сванидзе[d]
Балалар улы Иосиф,
кызлары Екатерина, Ольга
Ата-ана
Commons-logo.svg Светлана Аллилуева Викиҗыентыкта

Светла́на Аллилу́ева (1957 елга кадәр Сталина), Светлана Иосиф кызы Аллилуева, гөрҗ. სვეტლანა ალილუევა, рус. Аллилуева Светлана Иосифовна, ингл. Svetlana Alliluyeva, мөһаҗирлектә Лана Питерс (ингл. Lana Peters) (1926 елның 28 феврале, ССРБ, Ленинград2011 елның 22 ноябре, АКШ, Висконсин) — мемуарчы, тәрҗемәче, филология фәннәре кандидаты. Иосиф Сталинның кызы. 1966 елда Һиндстанда вакытта АКШ илчелегенә качып, сәяси сыену урыны сорый.

1967 елда АКШта, Иосиф Сталинның гаиләсенә һәм хакимлек чорына багышланган, дөньякүләм зур кызыксыну тудырган «Дуска егерме хат»[1] исемле мемуарлар китабы чыга.

Тәрҗемәи хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

С. Аллилуева Л. Берия белән

1926 елның 28 февралендә Ленинградта туган. Әтисе — Иосиф Сталин (1878-1953). Әнисе — Надежда Аллилуева (1901-1932), 1932 елның 9 ноябрендә үз-үзен атып үтерә.

Мәскәүнең 25нче үрнәк мәктәбен (1943), Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетын (1949), КПСС ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе (хәзерге РФ дәүләт хезмәте академиясе) аспирантурасын тәмамлый. «Совет романында рус реализмының алдынгы традицияләре үсеше» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (1954). Инглиз теленнән тәрҗемә белән шөгыльләнә. 1957-1966 елларда Дөнья әдәбияты институтында совет әдәбиятын өйрәнү секторында эшли.

Мөһаҗирлектә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1966 елның 20 декабрендә, Мәскәүдә үлгән иренең җәсәден туган иленә озата бару өчен, А.Н. Косыгин ярдәме белән Һиндстанга барырга рөхсәт ала. Виза срогы чыккач, ССРБга кайтудан баш тарта. 1967 елның 6 мартында АКШның Дәһлидәге илчелегенә качып, сәяси сыену урыны сорый. Швейцариядә, Бөекбританиядә, аннары АКШта яши. 1970 елда архитектор У. Питерска кияүгә чыгып, исемен Лана Питерска алмаштыра. 1982 елдан Бөекбританиядә яши, кызы Ольганы Кембридж мәктәп-интернатына урнаштырып, үзе сәяхәт итә.

1984 елда көтмәгәндә кызы белән ССРБга кайта, совет хакимияте аны энтузиазм белән каршы ала[2]. Грузия ССР башкаласы Тифлистә яши башлый. Аңа совет ватандашлыгы кире кайтарыла, яшәү өчен яхшы шартлар тудырыла. 1967 елда ССРБда калдырган улы Иосиф һәм кызы Екатерина белән элемтәләрен яңарта алмый.

Ике елдан М.С. Горбачев ярдәме белән кире Америкага китә, ССРБ ватандашлыгыннан баш тарта.

2011 елның 22 ноябрендә АКШның Висконсин штатында Ричмонд шәһәре картлар йортында вафат була.

« Кайда гына яшәсәм дә – Америкадамы, Швейцариядәме, Һиндстандамы, берәр утраудамы – мин һәрвакыт әтиемнең исеменең сәяси тоткыны булачакмын[3]
Светлана Аллилуева
»

Гаилә хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • I ире (1944-1948 елларда) хокук белгече Г.И. Морозов (1921-2001). Улы Иосиф Аллилуев (1945-2008), табиб.
  • II ире (1949-1952 елларда) Ю.А. Жданов (1919-2006), фәлсәфә фәннәре кандидаты, соңыннан химик-академик. Кызы Екатерина (Козева) (1950), вулканолог.
  • III ире (1957-1959 елларда) Джонрид Сванидзе (1927-1987), Африка буенча белгеч, соңыннан икътисад фәннәре докторы.
  • IV ире (1962-1966 елларда, рәсмиләштерелмәгән никахта) Һиндстан ватандашы Браджеш Сингх Раджа (1900-1966).
  • V ире (1970-1973 елларда) америкалы архитектор Уильям Уэсли Питерс (1912-1991). Кызы Ольга Питерс (соңыннан Крис Эванс) (1971)

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]