Себер һаские

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Себер һаские
Хаски
The Husky.JPG
Чыгыш

Рәсәйдәге Ерак Көнчыгыш, теркәлгән АКШта

Буе

ата эт: 53,5—60 см

  • ана эт: 50,5—56 см
Авырлыгы

ата эт: 20,5—28 кг

  • ана эт: 15,5—23 кг
Төр

Төньяк җигелә торган этләр

Теркәлгән

1966 ел

Үрнәк: КарауБәхәсҮзгәртү
Һаски көчеге
Төрле төстәге күзле һаски - арлекин дип атала

Себер һаские яки хаскиРәсәйнең Ерак Көнчыгышындагы (күбесенчә Анадырь, Колыма, Камчатка буйларындагы) асаба халыклар - чукчалар, юитләр, керекләр, юкагирләр чыгарган җирле җигелә торган эт, 1930 елларда АКШка алынган һәм анда махсус җигелүче эт токымы буларак теркәлгән.

Әлеге Ерак Көнчыгыш асаба җигелә торган эте - иң борынгы эт токымнарының бересе булып тора.

Хәзерге вакытта Себер һаские токымы җигелүче эт генә түгел, шулай ук иптәш-эт һәм күргәзмә-эт буларак кулланыла.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ерак Көнчыгыштагы асаба халыклар неолиттан бирле җигелә торган этләрне асраган, әлеге токымнар поляр бүредән чыгарылган.

Бу җигелүче этләр ярдәмендә Көнчыгыш Себер һәм Камчатка үзләштерелгән.

1920 елда бөек сәяхәтче Амундсен Колыма буендагы чучаларның һаскиен күреп, сокланып калган. Берничә һаски Америкага алынган һәм анда Әләскәдә "Алтын бизгәк" чорында киң кулланылган.

1908 елда Ерак Көнчыгыш җигелүче этләре Әләскәгә китерелгән.

Шәһәрне коткару[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Леонард Сеппала һәм һаски Того
Балто - Гуннар Кассенның йөртүчесе
Leïko au bois de la Cambre.jpg

1925 елда Әләскәнең Ном шәһәрендә дифтерия кизүе башланган, тиз генә дару (сүл) китерергә кирәк булган. Начар һава торышы сәбәпле очкычлар оча алмаган. Каюр Леонард Сеппала җигелгән һаскиләр белән Анкориҗ шәһәреннән Ном каласына чын батырлык күрсәтеп, дару китерә алган. Җигемне җитәкләгән Того һәм Балто исемле һаскиләр зирәклек, кыюлык, түземлекне күрсәтеп, даруны Номга китергән һәм шәһәр авырудан коткарылган булган.

Юлның соңгы өлешендә Гуннар Кассенның Балто исемле һаски җигемне җитәкләгән, нәкъ әлеге җигем даруны Номга китергән һәм дан казанган.

Соңрак Балто Һолливудның йолдызы булган, аның турында фильмнар, мультфильмнар төшерелгән.

Батырлык өчен һәм Ном шәһәрен авырудан коткару өчен Нью-Йорк үзәк паркында Себер Һаскиенә һәйкәл урнаштырылган.

Тасвир[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Һаски атамасы эскимосларны билгеләгән эски, һески сүзеннән чыккан.

Һаски коңгырт, зәңгәр, зәңгәрсу һәм төрле төстә (гетерохромия) күзле була алалар.

Һаски үз-үзен чыстартылучы йонга ия, селәгәй акмый, эт исе юк диярлек. Һаски тиресенә аллергия булмый диярлек.

Һаски кешегә бик дусларча һәм уйнаучан холкына ия, кешегә агрессия бөтенләй юк, шуңа күрә һаски - сакчы эт түгел.

Һаски ау эте булмый, ул яхшы аулый, ләкин тотканны китерми. Ау инстинкты бар һәм күрше тавыгы, каз, сарык, мәчене да үтерә ала.

Һаски каравылчы эт түгел, территория инстинкты юк.

Һаски сакчы эт түгел, кешегә агресссия бөтенләй юк.

Һаски бик пакь, чиста, селәгәйсез эт.

Елда ике тапкыр йон коя.

Һаски - даими спорт күнекмәләренә мохтаҗ.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Сенашенко Е. Сибирский хаски // Мой друг собака : журнал. — М.: ООО «Издательство Энимал Пресс», 2012. — № 11. — С. 10—17.