Сюмси районы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Сюмси районы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Сөмсә районы
урыс. Сюмсинский район
удм. Сюмси ёрос
Герб
Coat of Arms of Syumsi rayon (Udmurtia).png
Байрак
Flag of Syumsi Region (Udmurtia).svg
Төбәк

Удмуртия

Административ үзәк

Сөмсә

Нигезләү датасы

15 июль 1929

Рәсми телләр

удмурт, урыс

Халык саны (2010)

13 402[1]

Халык тыгызлыгы

7,5 кеше/км² кеше/км²

Мәйдан

1790 км²

Сөмсә районы харитада

Сәгать поясы

MSK (UTC+4)

http://www.sumsi-adm.ru/
{{#coordinates:}}: нельзя иметь более одной первичной метки на странице

Сөмсә районы (рус. Сюмсинский район, арча Сюмси ёрос) — Удмуртиянең көнбатышында урнашкан муниципаль район.

Административ үзәгеСөмсә авылы.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Як Район яки регион
Төньяк
Көнбатыш
Киров өлкәсе
Төньяк-көнчыгыш Селты районы
Көньяк-көнчыгыш Ува районы
Көньяк Вавож районы

Районның көньяк өлеше Көлмез түбәнлегендә, ә көньяк өлеше - Тыловай калкулыгында урнашкан. Район территориясендә 114 елга ага, аларның иң зурысы - Көлмез, Нократ кушылдыгы.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1929 елның 10 июнендә элекке Нократ губернасы Малмыж өязе Сөмсә вулысы Вәтәк автономияле өлкәсе составына тапшырылган, ә 15 июльдә Сөмсә районына үзгәртеп оештырылган. 1932 елда, Яңа Мултан районы юкка чыгару аркасында аның өлешләре (3 авыл советы) Сөмсә районына кергән.

1963 елда район юкка чыгарыла, ә аның территориясе Ува авыл районы һәм Ува сәнәгать районы арсында бүленгән. 1965 елның 12 гыйнварында яңадан барлыкка килә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1970[2], % 1979[3], % 1989[4], % 2002[5], % 2010[1], %
24 213 19 131 17 883 16 288 13 402

Милли состав: удмуртлар — 37 %, урыслар — 55 %, татарлар — 3 % (2002 җанисәбе буенча).

Административ бүленеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Авыл җирлеге Административ үзәге Торак пунктларның
саны
Население[6],
кеше
(2007 ел)
Мәйдан,
га
Васькино авыл җирлеге Васькино 6 1200 17184
Гура авыл җирлеге Гура 12 701 44190
Гуртлуд авыл җирлеге Гуртлуд 6 798 8107
Дмитрошур авыл җирлеге Дмитрошур 9 815 9175
Көлмез авыл җирлеге Көлмез 2 2910 21613
Муки-Какси авыл җирлеге Муки-Какси 5 894 14833
Орловское авыл җирлеге Орловское 6 974 24860
Сөмсә авыл җирлеге Сөмсә 10 ? 39010

Социаль инфраструктура[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

16 мәктәп, 11 балалар бакчасы, 1 балалар иҗаты үзәге, 2 балалар сәнгать үзәге, №34 профессиональ укуханәсе; 2 хастаханә, 2 амбулатория, 19 филшер-акушерлык пункты. Шулай ук 1 мәдәният йорты, 17 китапханә һәм балалар йорты эшли.

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Агач хәзерләү

Транспорт: «КазанМалмыжПиремЕкатиринбур» юл район аша уза.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]