Табасаран теле
| Табасаран теле | |
|---|---|
| Дәүләт |
 Россия[1] |
| Барлыкка килү урыны | Дагстан һәм Төньяк Осетия |
| Тел типологиясе | агглютинатив тел, эргатив телләр[d] һәм акцентный язык[d] |
| Язу | кирилл язуы |
| Сөйләшүчеләр саны | 126 900 кеше кеше (2010)[2] |
| Телнең ЮНЕСКО статусы | куркыныч астында[d][3] |
| Ethnologue каталогында телнең статусы | 5 Developing[d][2] |
Табасаран теле (шулай ук Табассаран теле буларак языла) ул Лезги телләре тармагының Төньяк-көнчыгыш Кавказ теле. Ул Россиянең Дагстан Республикасының көньяк өлешендә табасаран халкы вәкилләре тарафыннан сөйләшелә. Ике төп диалект бар: Төньяк (Ханаг) һәм Көньяк Табасаран. Ул Көньяк диалектта нигезләнгән әдәби телгә ия һәм Дагъстанның рәсми телләренең берсе булып тора.
Язу системасы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Язу системасы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Табасаран теле кириллик язу системасын кулланып языла.
| Хәреф | Халыкара фонетика әлифбасы |
|---|---|
| А а | /ɑ/ |
| Аь аь | /æ/ |
| Б б | /b/ |
| В в | /v/ |
| Г г | /ɡ/ |
| Гг гг | /ɣ/ |
| Гъ гъ | /ʕ/ |
| Гь гь | /h/ |
| Д д | /d/ |
| Е е | /ɛ/, /jɛ/ |
| Ё ё | /jo/ |
| Ж ж | /ʒ/, /dʒ/ |
| Жв жв | /ʒʷ/ |
| З з | /z/, /dz/ |
| И и | /i/ |
| Й й | /j/ |
| К к | /kʰ/ |
| Кк кк | /kː/ |
| Къ къ | /qːʰ/ |
| Кь кь | /qʼ/ |
| Кӏ кӏ | /kʼ/ |
| Л л | /l/ |
| М м | /m/ |
| Н н | /n/ |
| О о | /o/ |
| П п | /pʰ/ |
| ПП пп | /pː/ |
| Пӏ пӏ | /pʼ/ |
| Р р | /r/ |
| С с | /s/ |
| Т т | /tʰ/ |
| Тт тт | /tː/ |
| Тӏ тӏ | /tʼ/ |
| У у | /u/ |
| Уь уь | /y/ |
| Ф ф | /f/ |
| Х х | /ɦ/ |
| Хъ хъ | /qʰ/ |
| Хь хь | /x/ |
| Ц ц | /tsʰ/ |
| Цц цц | /tsːʰ/ |
| Цӏ цӏ | /tsʼ/ |
| Ч ч | /tʃʰ/ |
| Чв чв | /tʃʷʰ/ |
| Чч чч | /tʃːʰ/ |
| Чӏ чӏ | /tʃʼ/ |
| Ш ш | /ʃ/ |
| Шв шв | /ʃʷ/ |
| Щ щ | /ɕ/ |
| Ъ ъ | /ʔ/ |
| Ы ы | /ɨ/ |
| Ь ь | |
| Э э | /ɛ/ |
| Ю ю | /y/, /ju/ |
| Я я | /æ/, /jɑ/ |
Билгеләмә: Әфлисун төсе белән күрсәтелгән хәрефләр бары тик Рус теленнән алынма сүзләрдә очратырга була.