Эчтәлеккә күчү

Тлалпан (Тлалпан, Мехико Сити)

19°13′37″ с. ш. 99°12′21″ з. д.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Тлалпан (Тлалпан, Мехико Сити) latin yazuında])
Тлалпан
Илтамга
Сурәт
Дәүләт  Мексика
Административ-территориаль берәмлек Мехико
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Q135973012?
Башкарма хакимият башлыгы Gabriela Osorio Hernández[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 2294 метр
Рәсми веб-сайт tlalpan.cdmx.gob.mx(исп.)
Карта
 Тлалпан Викиҗыентыкта

ТлалпанМексиканың Мехико шәһәре составына керә торган торак пункт.[1]

Тлалпан Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.[2]

Тлалпан климатограммасы
ГФМАМИИАСОНД
 
 
5
 
21
6
 
 
5
 
23
7
 
 
10
 
25
9
 
 
15
 
26
11
 
 
40
 
26
12
 
 
140
 
24
13
 
 
160
 
23
12
 
 
150
 
23
12
 
 
120
 
23
12
 
 
50
 
22
11
 
 
10
 
21
8
 
 
5
 
20
6
°С үлчәмендә температураЯвым-төшем күләме, мм-да

Җирлек климаты тулаем алганда уртача субгумид, җәйге яңгырлар хас. Уртача температура 10-16 °C. Явым-төшем җәй айларында июньнән сентябрьгә кадәр ява, ә уртача еллык явым 900 мм тәшкил итә.[3]

Биредә якынча безнең эрага кадәр 20 000 елдан башлап Азиядән Беринг бугазын кичеп килгән борынгы кешеләр яши башлаган. Бу районда табылган археологик дәлилләргә караганда, алар күчмә тормыш рәвеше алып барганнар, мамонт кебек эре хайваннарны аулаганнар һәм җиләк-җимеш җыйганнар. XVI гасырдан Ацтеклар империясе составында. Европалылар килеп җиткән вакытка бу якларда җирле халыкның ацтек, пурепеча, чичимек, акольуа, масауа кабиләләре яшәгән.[4][5]

Хәзерге дәүләтнең барлыкка килүе 1521 елда Ацтек империясен испаннар басып алганнан соң башланган ацтек җирләрен үзгәртеп оештыру белән бәйле. Ацтеклар империясен яулап алганнан соң хәзерге Мехико тирәсе территорияләре Мексика корольлеге составына кертелә.[6]

1823 елның 20 декабреннән Мехико штаты составында.[7]

1854 елда Президент Антонио Лопес де Санта-Анна Мехиконың мәйданын сигез тапкырга диярлек арттыра, көньякта һәм көньяк-көнбатышта стратегик мөһим тау кичүләренең иминлеген тәэмин итү һәм чит илләр басып кергән очракта шәһәрне саклау өчен авыл һәм тау районнарын шәһәргә куша. 1854 елда Мехико шәһәре составына керә.[8][9]

  1. The GeoNames geographical database (en) (2012).
  2. Sánchez, Jorge (7 December 2021). CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia (es-MX). Enfoque noticias. әлеге чыганактан 2021-12-07 архивланды. 2026-01-14 тикшерелгән.
  3. Clima (es). Información por entidad. Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
  4. Ibarra, Carlos. Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo (исп.), BCS Noticias (2 August 2014).
  5. Sánchez, Guadalupe (2016). Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora. Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76. Tucson, Arizona: University of Arizona Press. p. 16. ISBN 978-0-8165-3063-2. https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16. Retrieved 2018-04-04.
  6. Origen y fundación del Estado de México (es). Club Planeta.
  7. Las Diputaciones Provinciales (исп.), бит  15.
  8. Statute of Government of the Federal District 2008 елның 13 март көнендә архивланган
  9. Las Diputaciones Provinciales (исп.), бит  15.
  • Alvarez, Jose Rogelio (2003). Distrito Federal. Enciclopedia de Mexico (in Spanish). Vol. IV. Sabeco International Investment Corp. pp. 2293–2314. ISBN 1-56409-063-9.
  • Novo, Gerardo; Jorge de la Luz (2002). The State of Mexico. Mexico City: Ediciones Nueva Guia SA de CV. pp. 49–53. ISBN 968-5437-26-2.