Третьяков галереясе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Третьяков галереясе
Третьяков галереясе
Третьяков галереясе
Нигезләү датасы 1856 ел
Урын Мәскәү
Директор Зөлфирә Исмәгыйль кызы Трегулова
Сайт www.tretyakovgallery.ru
Логотип Викисклада Третьяков галереясе Викиҗыентыкта

Третьяков галереясе, Третьяков дәүләт галереясе, рус. Государственная Третьяковская галереяМәскәүдә Лаврушкин тыкрыгында урнашкан «Бөтенроссия Третьяков дәүләт галереясе» музей берләшмәсе. 4 филиалы бар. 1856 елда сәүдәгәр П.М. Третьяков тарафыннан нигезләнгән.
Элекке исеме (1893-1918) — Павел Михайлович һәм Сергей Михайлович Третьяковлар исемендәге Мәскәү шәһәре сәнгать галереясе.
1892 елдан дәүләт (Мәскәү шәһәре) карамагында.
1918 елдан дәүләт (РСФСР) милке.
Директор — Зөлфирә Трегулова (2015 елдан)[1].

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

И. Е. Репин. П.М. Третьяков портреты
Третьяков галереясе. Кырым Валындагы бина
Галереянең Лаврушкин тыкрыгындагы фасад ягы

Галереягә нигез салучы Мәскәү сәүдәгәре Павел Третьяков яшьлек елларында ук Мәскәүдә теләсә нинди катлау кешесе иркен керә алырлык Мәскәү сәнгать музее яки җәмәгатьчелек өчен картиналар галереясе ачу турында хыяллана. Тора-бара бу максат аның тормышының төп эшенә әверелә, ә сәүдә-сәнәгать өлкәсендәге эшчәнлеге шуны тормышка ашыру өчен хезмәт итә.

  • 1850 еллар уртасыннан сынлы сәнгать әсәрләре туплый башлый. 1851 елда махсус бина сатып алына. 1854-1855 елларда фламанд рәссамнарының 9 картинасын һәм 11 графикасын сатып ала.
  • 1856 елда Н.Г. Шильдерның «Вәсвәсә» (Искушение) һәм В.Г. Худяковның «Фин контрабандистлары белән бәрелешү» картиналарын тупламасына куша.
  • 1867 елда Мәскәүнең Елга арты үзәгендә «Павел Михайлович һәм Сергей Михайлович Третьяковларның Мәскәү шәһәре галереясе» ачыла. Тупламада рус рәссамнарының 1 276 картинасы, 471 рәсеме, 10 сыны, чит ил иҗатчыларының 84 картинасы урнаша.
  • Рәссам – илгизүчеләрнең (передвижники) иң яхшы картиналарын сатып алып, әлеге хәрәкәткә матди ярдәм күрсәтә.
  • 1892 елны 2 мең картинасы белән бергә үзенең галереясен Мәскәү шәһәренә бүләк итә[2].

Инкыйлабтан соң[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бөек Ватан сугышы елларында[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1941 елның җәеннән галерея милке Новосибирск һәм Молотов шәһәрләренә күчерелә. Мәскәүдә 1945 елның маенда яңадан ишекләрен ача.

Бина[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1851 елда сатып алынган бинага янкормалар өстәлә, фасад ясала. 1927 елда Мәскәүнең Кече Тылмач тыкрыгындагы сәүдәгәр Сколков йорты, 1932 елда Изгеләштерүче Николай чиркәве бинасы кушыла[3], 1936 елда ике катлы корпус төзелә.
  • 1985 елда Кырым Валы урамындагы дәүләт картиналар галереясе белән берләшә.
  • 1986-1995 елларда галереянең Лаврушкин тыкрыгындагы биналары үзгәртеп кору үткәрү өчен ябылып тора.

Музей тупламасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Иконалар, XI- XVII гасырлар рус сынлы сәнгате әсәрләре.
  • XIX гасырның II яртысы рәссамнары иҗаты (В.Г. Перов, И.Н. Крамской, Г.Г. Мясоедов, К.А. Савицкий, В.Е. Маковский, В.М. Васнецов, А.К. Саврасов, И.И. Шишкин, В.Д. Поленов, И.Е. Репин, В.И. Суриков, В.В. Верешагин һ.б.)
  • XIX гасыр азагы - XX гасыр башы рәссамнары иҗаты (И.И. Левитан, М.А. Врубель, В.А. Серов, К.А. Коровин, М.В. Нестеров, Б.М. Кустодиев, Н.К. Рерих, А.Н. Бенуа, К.А. Сомов һ.б.)
  • Совет чоры рәссамнары иҗаты (З.И. Азгур, Н.А. Андреев, И.И. Бродский, Е.В. Вучетич, А.М. һәм С. В. Герасимовлар, И.Э. Грабарь, А.А. Дейнека, Б.В. Иогансон, С.Т. Конёнков, П.П. Кончаловский, П.Д. Корин, Кукрыникслар (М.В. Куприянов, П.Н. Крылов, Н.А. Соколов), А.И. Лактионов, С.Д. Лебедева, М.Г. Манизер, С.Д. Меркуров, Е.Е. Моисеенко, В.И. Мухина, Ю.М. Непринцев, М.В. Нестеров, Я.И. Николадзе, Ю.И. Пименов, А.А. Пластов, Б.И. Пророков, Б.Я. Ряузов, С. А. Чуйков, Т.Салахов, А.Н. Самохвалов, М.С. Сарьян, М.А. Савицкий, Вл. А. Серов, Н.В. Томский, Б.С. Угаров, Т.Н. Яблонская һ.б.)

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Государственная Третьяковская галерея, М., 1957.
  2. Государственная Третьяковская галерея. Очерки истории 1856-1917, Л., 1981.
  3. Популярная художественная энциклопедия. Под ред. Полевого В.М. М.: Советская энциклопедия, 1986.
  4. Третьяков галереясе. Китапта: Кем ул? Нәрсә ул? Казан, 1987.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]